چرا دولت در پرداخت یارانههای تخلف کرده است؟
فرارو- یک کارشناس اقتصادی گفت: «قرار نبود به کالا یارانه بدهند و قرار نیست هر فردی هر کالایی را مصرف بکند. دولت سیاست یارانه ها را درست اجرا نکرده است. هدف این طرح از بین بردن شکاف طبقاتی بود اما اگر به همه یک مقدار مساوی یارانه می دهید اینکه شکاف طبقاتی را از بین نمی برد.»
بنا به گزارش دیوان محاسبات کشور دولت در پرداخت یارانه های نقدی از مازاد درآمد نفتی، بانک مرکزی و از طریق گرانی حاملهای انرژی برداشت های غیر قانونی داشته است هر چند دولتيها اين ادعا را رد ميكنند اما همین مساله محور اصلی انتقادات بر عملکرد دولت را شکل می دهد.
علاوه بر برداشت های غیر قانونی که صورت گرفته است دولت از بخش های بهداشت و درمان، تولید، نظام بهره وری، اصلاح چرخه بانکی و تامین اجتماعی غفلت کرده است.
فرهاد خرمی در گفتگو با فرارو؛ در خصوص برداشت های غیر قانونی دولت در اجرای هدفمندی یارانه ها گفت: «دولت در اجرای طرح هدفمندی دو راه پیش رو داشته است. یکی اینکه قیمت ها را آزاد سازی می کرد و مثلا قیمت بنزین را 700 و قیمت سنگک را 500 تومان و بعد درآمد را جمع می کرد تا بعد از چند ماه بیاید و این یارانه ها را آزاد کند. یا اینکه همزمان پرداخت و برداشتن یارانهها را انجام میداد.»
خرمی ادامه داد: «دولت راه دوم را انتخاب کرد و از سویی قیمت ها آزاد شد و از سویی یارانه ها پرداخت شد تا مردم اعتراض نکنند. در این صورت دولت از پولی که نداشت، نمی توانست یارانه ها را پرداخت کند. از اینرو از طریق بانک مرکزی و درآمدهای نفتی مازاد تامین مالی کرده است که بعدا از طریق افزایش قیمت ها تامین مالی کند. اگر دولت بدهیهای خود را پرداخت نکند، کار غیر قانونی انجام داده است. حالا دولت باید پاسخ دهد که چرا پس از هشت، نه ماه از اجرای یارانهها بدهی خود را پرداخت نکرده است و برداشت دولت از این منابع قابل انکار نیست.»
وی در خصوص نحوه اجرا ناقص هدفمندی یارانه ها توسط دولت، گفت: «دولت با طرح هدفمندی و نحوه اجرای آن از چاله به چاه افتاده است. قبلا یارانه ها را به کالاها می دادند که مکافات و کاستیهای خودش را داشت. حالا یارانه ها را تقسیم کردند که درصدی به مصرف کننده و دولت و این نسبت را دائما کم شد و حالا در پرداخت همین هم کاستی هایی دارند.»
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: «من به این سیاست یارانههایی که یارانه ها را به همه پرداخت می کنند، نقد دارم. در حالی که قرار بود یارانه ها هدفمند شود یعنی به کسی که درآمد کافی دارد، پرداخت نشود و آن کسی که ندارد پرداخت شود، یارانه در حال پرداخت به همه است.»
خرمی با بیان اینکه در حال حاضر یارانه ها به صورت غیرهدفمند در حال اجرا می باشد، گفت: «قرار نبود به کالا یارانه بدهند و قرار نیست هر فردی هر کالایی را مصرف بکند. دولت سیاست یارانه ها را درست اجرا نکرده است. هدف این طرح از بین بردن شکاف طبقاتی بود اما اگر به همه یک مقدار مساوی یارانه می دهید اینکه شکاف طبقاتی را از بین نمی برد.»
این کارشناس در پاسخ به این پرسش که آیا آسیبهایی که دولت با اجرای نامناسب به بخشهای مختلف وارد کرده است، قابل جبران است، گفت: «این آسیبها با هزینه زیاد قابل جبران است. در اقتصاد وقتی سیاست اشتباهی را ایجاد می کنید که خرابی به بار می آورد اگر بخواهید اشتباه را درست بکنید که هیهات خواهد بود.»
خرمی در پایان گفت: «اشتباهات اقتصادی هزینه اجتماعی و سیاسی فراوانی به همراه خواهد داشت از این رو باید در برنامه اقتصادی از افرادی استفاده شود که خوب فکر کنند، تجربه دیگر کشور ها را مطالعه نمایند. اما متاسفانه ما افراد را براساس رابطه انتخاب می کنیم و نه ضابطه.»