تلاش های گسترده برای تنگ تر کردن حلقه تحریم ها

روز جمعه گذشته انتشار آمار رشد اقتصادی ایالات متحده آمریکا در سه ماهه سوم سال میلادی جاری حاکی از کند تر شدن آن نسبت به پیش بینی ها بوده رشد تولید نا خالص داخلی دو و نیم درصدی در حالی برای این دوره پیش بینی می شد که تولید نا خالص داخلی این کشور تنها دو درصد رشد داشته است.

این در حالی است که دولت آمریکا تلاش کرده که در سال های اخیر با اعمال سیاست های انبساطی و محرک های اقتصادی به رشد و تحرک اقتصادی خود کمک کند.

گفتنی است در حال حاضر افزایش قیمت نفت و بالا رفتن هزینه انرژی باعث کاهش تمایل مصرف کنندگان به هزینه کردن در سایر بخش های مصرفی و اقتصادی شده است.

کسری بودجه آمریکا

از سویی دیگر عدم توافق اعضای کمیسیون ویژه کاهش بدهی های آمریکا و شکست آن برای تصمیم گیری در خصوص نحوه جبران کسری بودجه 1200 میلیارد دلاری این کشور پس از 3 ماه، در شرایطی که تنها کمتر از یکسال به انتخابات ریاست جمهوری این کشور باقی نمانده باعث شده که تا ناکارآمدی سیستم سرمایه گذاری و پولی اولین قدرت اقتصادی جهان به خوبی رویت شود.

مجموعه این اخبار طی روز جمعه گذشته منجر به ریزش سه شاخص داوجونز، اس اند پی 500 و نزدک کامپوزیت به ترتیب با 0.23، 0.27 و 0.75 درصد افت شده است.

بدهی آمریکا در حدود 15 هزار میلیارد دلار برآورد شده و بنا شده از سال 2013 تا سال 2023 سالانه بطور خودکار، 1200 میلیارد دلار از طریق کاهش هزینه های دولتی جبران شود.

موج ریزش رتبه اعتباری قدرت های اروپایی

موسسه اعتبار سنجی استاندارد اندپورز روز جمعه رتبه اعتباری بلژیک را یک درجه کاهش داد که عمده آن از بحران مالی بانک بلژیکی فرانسوی دکسیا ناشی شده است.

در عین حال موسسه اعتبار سنجی فیچ نیز رتبه اعتباری مالی پرتغال برای وام های دراز مدت را یک درجه کاهش داد. این موسسه افزایش بدهی کشورهای اروپایی و احتمال رکود اقتصادی بیشتر در پرتغال را علت این کاهش اعلام کرده است.

بنا بر ارزیابی ها، پرتغال ظرف یکسال آینده با سقوط رشد اقتصادی تا 3 درجه روبرو است. گفتنی است موسسه اعتبار سنجی مودی نیز در تابستان گذشته رتبه اعتباری پرتغال را کاهش داده بود.

مجارستان قربانی جدید بحران اقتصادی

همچنین موسسه مودی پس از استاندارد اندپورز و فیچ، اقدام به کاهش رتبه اعتبار سرمایه گذاری مجارستان نموده است.

بدهی مجارستان 75.9 درصد تولید ناخالص ملی این کشور می باشد که در مقایسه با سال گذشته 5 درصد کمتر است. دولت مجارستان به تازگی از صندوق بین المللی پول درخواست وام کرده و کابینه آن طرحی را برای کاهش هزینه ها به میزان 4 میلیارد دلار تا سال 2013 میلادی و نیز افزایش مالیات ها در دست دارد.

طی سه شنبه هفته گذشته نیز موسسه استاندارد اندپورز رتبه اعتباری اسپانیا را در رتبه منفی قبلی اعلام و از AA به –AA کاهش داد.

دولت جدید اسپانیا برای فروش اوراق قرضه سه ماهه خود مجبور به پرداخت نرخ بهره ای به مراتب بالاتری نسبت به یونان و پرتغال شده است که نسبت به 14 سال قبل بی سابقه می باشد.

کاهش قابل توجه تولید کارخانجات چین در ماه نوامبر گذشته (آبانماه) و رکود تولید دومین اقتصاد دنیا نیز منجر به کاهش بهای نفت و کاهش ارزش سهام در دنیا طی روز چهارشنبه شد. از این رو انتظار می رود پس از بازگشایی بازارهای مالی در روز دوشنبه، افت بیشتری در شاخص ها بوجود آید.

تلاش های گسترده برای تنگ تر کردن حلقه تحریم ها

گفته می شود وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در نشست خود در روز اول دسامبر (پنج شنبه هفته جاری)، تشدید تحریم ها علیه ایران که بیشتر بر تحریم خرید نفت خام و بانک مرکزی متمرکز خواهد بود را بررسی خواهند کرد.

در عین حال کره جنوبی به عنوان پنجمین شرکت وارد کننده نفت خام ایران، منع خرید مواد پتروشیمی را مدنظر گرفته و همزمان از هم سویی با تصمیمات جهانی برای تشدید تحریم ها بر ضد تهران خبر داده است.

ایران سال گذشته فراورده های پتروشیمی به ارزش تقریبی 350 میلیون دلار به کره جنوبی صادر کرده و این کشور در مقابل مواد پتروشیمی به ارزش 450 میلیون دلار به ایران فروخته است.

فرانسه نیز به اتحادیه اروپا پیشنهاد تحریم خرید نفت ایران را داده است

در عین حال روز جمعه 25 نوامبر، موریزیو ماساری سخنگوی وزارت خارجه ایتالیا اعلام کرده که دولت این کشور به دنبال توقف واردات نفت ایران توسط شرکت های نفتی ایتالیا است.

ایتالیا نزدیک به 13 درصد از نفت خام مورد نیاز خود را از ایران وارد می کند که تقریباً معادل با 200 هزار بشکه نفت در روز بوده و در سال 2010 نیز چهارمین خریدار نفت ایران بوده است.

گرچه مسئول انرژی اتحادیه اروپا اطمینان داده که منع واردات نفت از ایران مشکلی برای امنیت انرژی اتحادیه اروپا ایجاد نخواهد کرد اما به عقیده کارشناسان، یافتن صادر کننده جایگزین و افزایش قیمت جهانی نفت دشواری کشورهای اروپایی از جمله ایتالیا برای تحریم نفت ایران خواهد بود.

ایران کمی بیش از 2 میلیون بشکه نفت خام در روز صادر می کند که بخش عمده آن به کشورهای حوزه آسیا و پاسفیک فرستاده می شود. کشورهای چین، ژاپن، هند، ایتالیا و کره جنوبی اصلی ترین مشتریان نفت خام ایران هستند.

در فاصله ماه های ژآنویه تا ژوئن سال 2011 میلادی کشورهای اروپایی در مجموع روزانه 450 هزار بشکه نفت خام از ایران وارد کرده اند که ایتالیا با واردات روزانه 183 هزار بشکه نفت خام در روز، اصلی ترین خریدار اروپایی نفت خام ایران بوده است.

میزان خرید روزانه نفت خام از سوی فرانسه در 6 ماهه اول سال میلادی جاری نیز 49 هزار بشکه می باشد.

در آمریکا نیز برخی نمایندگان مجلس سنای این کشور رایزنی های گسترده ای برای تحریم موسسه های مالی خارجی که با بانک مرکزی ارتباط مالی و تجاری دارند آغاز کرده اند.

مک کانل، رهبر اقلیت جمهوری خواه مجلس سنا آمریکا اعلام کرده تحریم بانک مرکزی ایران از معدود تدابیر باقی مانده ای است که می توان پیش از تحریم کامل بنادر و فرودگاه های کشور و دخالت نظامی علیه آن بکار گرفته شود.

البته آمریکا برای عملی کردن برنامه تحریم های خود باید اول این موضوع را روشن کند که برای مخالفت با دستیابی ایران به انرژی هسته ای حاضر است چه بهایی بابت یک لیتر بنزین بپردازد.

تحریم قراردادهای بانکی شامل قراردادهای قبلی نمی شود

گفتنی است جان بیرد، وزیر امورخارجه دولت فدرال کانادا نیز در خصوص تحریم بانک مرکزی ایران یادآور شده که تحریم ها قراردادهایی را که تا پیش از 22 نوامبر (اول آذر ماه) بسته شده شامل نمی شود. در عین حال فرستادن کمک های مالی ایرانیان ساکن کانادا به خانواده هایشان در صورتی که کمتر از 40 هزار دلار باشد، استثنا شده است.

آمریکا مانند کانادا مستقیماً بانک مرکزی ایران تحریم نکرده اما اعلام کرده قصد دارد با همکاری شرکت ها و موسسات مالی بین المللی، معاملات تجاری و داد و ستدهای مالی با ایران را محدود و دشوارتر کند.

گرچه سرگرمی آمریکایی ها در عید شکرگزاری (Thanksgiving) امسال متمرکز بر داستان سرایی در خصوص تشدید تحریم ها بر علیه ایران شده اما مقامات دولت ایران، تحریم بانک مرکزی را به منزله اعلام جنگ برشمرده اند. به هر حال باید تا روز پنج شنبه هفته جاری برای چگونگی تصمیم گیری اعضای اتحادیه اروپا در خصوص تحریم های جدید صبر نمود.