تقسیم سود سهام ، عامل اصلی شکنندگی ساختار شرکت های بورسی

رییس پیشین اداره مطالعات و بررسی های اقتصادی بورس تهران در نامه ای سرگشاده در پاسخ به فراخوان اعلام شده به محمد رضا فرزین معاون اقتصادی وزیر امور اقتصاد و دارایی و مسئول بازبینی قانون مالیات ها، در رابطه با ارایه پیشنهادات برای اصلاح قانون جدید مالیات ها، به نکته مهمی در رابطه با سود تقسیمی شرکت ها در مجامع سالیانه آنها اشاره کرده که شرح آن در ادامه آمده است.

به گفته بهمن آرمان به منظور تشویق شرکت ها، ایجاد انگیزه برای سرمایه گذاری و تقویت ساختار مالی آنان و افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین مالی سرمایه گذاری های جدید و همچنین افزایش نسبت سرمایه گذاری به تولید ناخالص داخلی، کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در صورت اختصاص سود سالانه به افزایش سرمایه و تأمین منابع مالی طرح های توسعه ای از پرداخت هر گونه مالیاتی معاف می گردند، پرداخت سود به صورت نقدی همچنان مشمول مالیات فعلی می گردد.

رییس پیشین اداره مطالعات و بررسی اقتصادی بورس تهران در خصوص متن این نامه در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز تصریح کرد: اصولاً در سایر کشورها اینگونه است که شرکت ها سود نقدی عایدی سالیانه خود را بین سرمایه گذاران خود تقسیم نمی کنند تا نقدینگی با باقی ماندن در شرکت ها، ساختار مالی آنها را تقویت کند.

این موضوع از آنجا اهمیت دارد که شرکت ها با پرداخت این مبالغ هنگفت، مشمول مالیات برای آن اعمال نمی گردد.

وی عملکرد شرکت های ایرانی را عکس رفتار شرکت ها در دیگر نقاط جهان عنوان کرد و افزود: در بازار سرمایه ایران چنانچه شرکت سود نقدی را به سهامدار پرداخت کند، مالیات سنگین می شوند، در صورتی که اگر این میزان نقدینگی صرف سرمایه گذاری مجدد شود، مالیات اندکی بر آنها اعمال می شود، در حالیکه با ورود این مبالغ به سرمایه گذاری های جدید مالیات بیشتری برای آن در نظر می گیرند.

ضمن اینکه EPS برآورد شده برای پرداخت در سال مالی جاری شرکت ها بالغ بر 150 هزار میلیارد ريال می باشد که در عمل برابر با بودجه عمرانی سال جاری کل کشور است که اگر این میزان نقدینگی در شرکت ها باقی بماند، می تواند به سرمایه گذاری های جدید و اجرای طرح های توسعه ای اختصاص یابد.

آرمان نتیجه اجرای چنین پیشنهادی را رشد شدید قیمت سهام در بازار دانست و خاطر نشان کرد: اجرای چنین سیاستی در سایر کشورها باعث می شود تا قیمت یک سهم یک دلاری حتی به 40 یا 50 دلار نیز افزایش می یابد. در حالیکه در ایران به زحمت سهمی پیدا می شود که قیمت سهام آن هزار تومان باشد و این به دلیل تقسیم سود در پایان عملکرد یک سال مالی است.

وی مزیت اجرای چنین طرحی را برای سرمایه گذاران اینگونه بیان کرد: این طرح نه تنها ساختار مالی شرکت ها را تقویت می کند، بلکه به نفع سرمایه گذاران نیز هست. چرا که سرمایه گذار در صورت نیاز به وجوه نقد می تواند معادل مبلغ درخواستی خود را از طریق فروش سهام جایزه که در راستای افزایش سرمایه و اجرای طرح های جدید به فرد تعلق گرفته، تأمین کند. سهامداران با استفاده از این شیوه نه تنها ضرر نمی کنند، بلکه با بالا رفتن قیمت سهم سود نیز به دست می آورند.

وی در خاتمه اظهار داشت: اشکال تقسیم سود نقدی بین سهامداران در این است که با افزایش حجم نقدینگی در جامعه، تورم با رشد همراه می شود که این موضوع طبیعتاً به اقتصاد جامعه آسیب وارد می کند.

شایان ذکر است شیوه توزیع سود سهام در پنج شرکت بزرگ بورس نیویورک جهت اطلاع در زیر ارایه می گردد.همانطور که مشاهده می شود، بزرگ ترین شرکت بورس نیویورک دارای ارزش جاری سهامی برابر با تقریباً چهار برابر تمام شرکت های حاضر در بورس تهران است.

1) این شرکت تا به حال سود نقدی تقسیم نکرده است.

2) از سه سال پیش اقدام به توزیع بخش اندکی از سود خود به سهامداران کرده است

همانگونه که از جدول بالا برداشت می شود اصولاً شرکتها سود نقدی پرداخت نمی کنند و آنرا برای گسترش فعالیت های خود بکار می گیرند، در حالیکه در ایران بر عکس قوانین جهانی عمل می شود.