ابهامات بورس کالا از تکرار روزهای تنگنا و محدودیت در فاز دوم
کد خبر : ۵۸۶۴۹
28 آذر ماهدر تاریخ اقتصادی ایران به نام قانونهدفمندی یارانهها ثبت شدهو بورس کالا به عنوان یکی از بازارهای سرمایه کشور و یکی از بخشهای اثر پذیر از اجرای این قانون، از این قاعده مستثنی نبود.
اجرای این قانون در بورس کالا با محدودیتهای خرید و کنترلهای قیمتی همراه بود به دلیل اینکه محصولاتی که در بورس کالا عرضه میشود قیمت آن بر روی نرخ این کالاها در بازار آزاد نیز مؤثر است، بنابراین دولت سعی کرد با برخی محدودیت ها قیمت بورس کالا را کنترل کند تا از افزایش بیش از حدو افزایش هیجانی قیمتهاجلوگیری کند.
عدممجوز افزایش قیمت، عرضه برخی محصولات بر اساس فوب مرداد ماه سال 89، تعیین سقف خرید بیش از حد به مشتریان و خرید کالا از سوی افردخاصبا پروانه و تأییدیه از وزارتخانه ذیربطبرخی از کنترل هایی بود که از ابتدای دی ماه در بورس کالا اعمال شد. این اقدام شاید برای مقطع کوتاهی بسیار مناسب بود ولی باطولانی شدن زمان نگرانیهایی را به وجود آورد.
بورس کالا که تا پیش از اجرای هدفمندی قیمتهایش را برای برخیکالا بر اساس نرخ های جهانی و برخی دیگر فوب خلیج فارس تعیین میکردبا اجرای هدفمندی یارانهها همه مکانیزم واین فرمولهایش به هم ریخت، به گونهای کههر نوع تغییر قیمت باید در کمیتهای خاص بررسی و سپس در صورت موافقتکهاکثراً موافقتی در کار نبود، این تغییرات اعمال میشد.
برخی از عرضهکنندگان از این مسئله ناراضی بوده و معتقد بودند این اقدام اختلاف قیمت بازار آزادو بورس را اافزایشمیدهد و موجب رانت خواهد شد، ولی سعی شد با فروش کالا به افرادی که دارای مجوز و تأییدیه هستند این مسائل کنترل شود که تا حدی نیز موفق شدند. نکته مورد توجه این بود که محدودیتها موجود قرار بودتا شروع سال نو اعمال شود و پس از آن بازار به روال عادی خود بر گردد اما عملی نشد.
یکی از بخشهای مشمول اینمحدودیترینگ پتروشیمی بورس کالا بود که قرار بود دولت به دلیل فروش محصولات آنهابا وضعیت کنترلی موجود، مابه التفاوت آن را پرداخت کند کهبه نظر میرسداین وعده عملی نشده است.
سه ماهه پایانی سال۸۹ برای بورس کالاییها به سختی گذشت ولیبا شروع سال نو بورس اوراقروند بسیار مثبتی را باثبت رکوردهای پی در پی پشت سر گذاشت و بورس کالا نیزبا کمی تأخیر پس از شروع سال برخی از محدودیتها راحذف کرد تاقیمتها روند طبیعی خود را طی کنند، اما در حال حاضر که به نظر میرسد محدودیتها برطرف شده همچنان کارگروهی در بورس کالا وجود دارد کهقیمتهایرینگ پتروشیمی و فلزات در آن بررسی وابتدای هر ماه قیمتهااعلام میشود.
اجرای فاز اول برای بورس کالا حاشیههای پر رنگتر از متن دیگری هم داشت، با این همه مشکلات و تبعات هدفمندی را طی کرد و مدتیاست که صحبتهایی از اجرای فاز دوم این قانون شنیده می شود، اظهاراتی که برای بورس کالا باپرسشهای متعددی روبروست.
آیا قرار است هر بار که فاز جدیدی اجرا می شود همان محدودیتها و همان کنترلهای قیمت کهدر بورس کالا اجرا شد تکرار شود؟
آیا قرار است هر بار این محدودیت ها تنها برای تولید کنندگان پیش بینی شود ولی در بازارآزاد کنترلی نباشد؟
آیاقرار است در فاز های بعدی نیز مانند وعدههایی که به بخش تولید و از جمله پتروشیمیها برای پرداخت پتروشیمیها داده شدو هیچگاه اجرایی نشد، تکرار شود؟
اگر چنین است بخشهای مربوطهچگونه باید خود را با این شرایطتطبیقدهند؟
حمیده نکونام
ارسال نظر