کسب بازدهی در بورس با سه خصلت
به اعتقاد صاحب نظران اقتصادی، اجرای صحیح این قانون می تواند آثار مثبتی برای اقتصاد کشور بر جای گذارد. اگر چه ممکن است در کوتاه مدت موجب تشویش جو روانی بازارها و در میان مدت باعث افزایش هزینه تولید گردد اما در بلند مدت نیز به واقعی شدن شرایط اقتصادی و بهبود ابزارها و ساز و کارهای اقتصادی خواهد انجامید.
این در حالی است که همزمان شدن اجرای فازهای بعدی قانون هدفمند سازی یارانه ها با تشدید تحریم های بین المللی و آشفتگی روز افزون بازارهایی همچون ارز و طلا، دورنمای طرح تحول را بویژه برای سرمایه گذاران بازار سرمایه با ابهام مواجه کرده است.
در این رابطه یک کارشناس ارشد بازارهای مالی در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز، اجرای قانون هدفمند سازی یارانه ها از سوی دولت را اقدامی شجاعانه و قابل تحسین توصیف کرد و افزود: اجرای طرح تحول اقتصادی گرچه با جسارت خاصی طی یکسال گذشته همچنان ادامه دارد اما در ابتدا طراحان آن بسته به برآوردهای خود از فشارهای تورمی احتمالی که ارایه می کردند هیچ گاه قادر به ارزیابی دقیقی از بابت تبعات اقتصادی و سیاسی ناشی از تحریم های مختلف به دلیل نامشخص بودن این تهدیدها در آغاز طرح نبودند.
شاهین شایان آرانی با بیان اینکه هیچ گاه نمی توان نسبت به آینده با قاطعیت صحبت کرد، گفت: گر چه دو سال پیش در اجرای قانون هدفمندی یارانه ها به عنوان یک تکلیف هیچ شکی نبود اما اینکه باید شرایط مناسبی برای اجرای آن وجود داشته باشد، حرف درستی است.
با این همه در هدف قانون هدفمند سازی یارانه ها برای ایجاد تعادل در اقتصاد و منطقی شدن نماگرهای اقتصادی هیچ تردیدی نبوده چرا که به دنبال دستیابی به واقعی شدن شرایط اقتصادی و اصلاح الگوی مصرف امکانی را برای شرکت ها و صنایع تولیدی کشور بوجود می آورد که با مشخص شدن قیمت تمام شده تولید، سود واقعی این صنایع نمایان شده و به این ترتیب از فشار بار کنترل یارانه حامل های انرژی از دوش دولت کاسته شود.
با این همه، قضاوت برای ارزیابی اجرای این قانون در کشور هنوز کمی زود بوده و نیاز به سپری شدن زمان بیشتری دارد. هر چند که طی یکسال گذشته، بود و نبود برخی تصمیم گیری ها گاهی منجر به دور افتادن از برخی اهداف شده اما امید است دولت با تمرکز تصمیم خود بر اهداف اولیه، همچنان در مسیر تعالی گام برداشته چرا که در غیر این صورت جبران عدم مدیریت ها، بسیار دشوار خواهد بود.
وی ادامه داد: مشکل اساسی کشور در شرایط کنونی صحبت از تبعات تحریم ها و تنش های سیاسی است. در حالیکه ایران به لحاظ استقلال طلبی و عدم وابستگی به بیگانه مستحق چنین رفتارهایی که گاهی اوقات هیچ ارتباطی به انگیزه های سیاسی ندارد، نیست.
بنا بر این شدت تأثیر عوامل بیرونی بر اقتصاد، بر افزایش ریسک گریزی سرمایه گذاران افزوده و باعث می شود که صاحبان نقدینگی با روی گردانی از سرمایه گذاری های مولد، به سمت بازار پر تلاطم طلا و یا اندوخته کردن پول سوق داده شوند.
مدیر عامل بنیاد برکت با اشاره به لزوم افزایش تحمل شوک پذیری در جامعه ایرانی و انسجام در مدیریت اقتصادی کشور، خاطر نشان کرد: اینکه بانک مرکزی به عنوان متولی کنترل و ثبات در بازار پولی کشور نتواند با استفاده از ابزارها و سیاست های مناسب، نرخ ارز را مدیریت کند، سوال اصلی اقتصاد ایران است زیرا با ثبات نرخ ارز خود به خود سایر بازارها نیز به آرامش دست می یابند.
وی افزود: آشفتگی فضای اقتصادی و کاهش قدرت ریسک پذیری جامعه و از طرفی تشدید تبعات عوامل بیرونی همچون تحریم ها، برای مردمی که با حذف یارانه ها، فشارهای تورمی و عدم کنترل نرخ ارز مواجه هستند، متأسفانه نتیجه ای جز مشکل کردن زندگی ها و هزینه بیشتر را نخواهد داشت.
شایان آرانی تحریم احتمالی نفت ایران از سوی قدرت های غربی را حماقتی غیر قابل جبران توصیف کرد و گفت:اگر چنین اتفاقی روی دهد بدون شک تبعات منفی این رخداد برای اقتصاد اروپا بیش از آن چیزی خواهد بود که برای ایران تصور می شود.تامین روزانه 2میلیون بشکه نفت خام سنگین بدون در نظر گرفتن نقش ایران،هزینه های به مراتب بالاتری را نسبت به تامین آن از سوی عربستان و یا کشورهای دیگر صادر کننده بر دوش غربی ها خواهد گذارد.
از اینرو به نظر می رسد که بحث تحریم نفتی پس از مدتی هیاهو،از سوی غرب رها شود.اما صحبت در خصوص تحریم بانک مرکزی تبعات ناخوشایندی بر اقتصاد کشور داشته و در کوتاه مدت فضای بازار ارز را می تواند به چالش بکشد.
این در حالی است که ایالات متحده و متحدان آن همواره اعلام می کنند که با اعمال تحریم ها خواهان صدمه دیدن زندگی ایرانیان نیست.اما تمام اقدام های خصمانه آنها تاکنون چیزی جز فشار بر معیشت مردم و تحمیل نگرانی بر آنها هدف دیگری را دنبال نکرده است.
این کارشناس با سابقه بازار های مالی جهان با تبیین چشم انداز بازار سرمایه ایران در شرایط فعلی ،از لزوم پررنگ شدن نقش سرمایه گذار خارجی با تغییر ساختارها و نگرش های قانونی و سرمایه گذاری سخن گفت و افزود:فضای بورس ایران به شدت دولت مدار بوده و چاره ای جز اصلاح این رویکرد وجود ندارد.از اینرو با کاهش بروکراسی اداری و گسترش دامنه نفوذ شخصیت های حقوقی بازار سهام و از سویی دیگر ایجاد زمینه برای فعالیت آسان تعدادی از کارگزاران بین المللی باید جایگاه بازار سرمایه ایران به فراتر از مرزها گسترش یابد.
این در حالی است که وضعیت فعلی بورس تهران اگرچه دستخوش تلاطم بازار های رقیب خود قرار گرفته اما برای سرمایه گذارانی که دارای تبحر،تخصص و تجربه کافی هستند ،می تواند قابل اطمینان و سودآور باشد.