تعادل بازار ارز در گرو رونق بازار مسکن و آرامش روانی در جامعه است
کد خبر : ۵۸۸۸۲
به گزارش خبرنگار
اقتصادی خبرگزاری فارس، میثم موسایی استاد تمام دانشگاه تهران، دارای
دکترای اقتصاد با گرایش اقتصاد اسلامی از دانشگاه تربیت مدرس، مولف دهها
کتاب مختلف در حوزه های اقتصادی، پولی و بانکی از جمله "اقتصاد رسانه ها"،
"مبانی اقتصاد توریسم"، "موضوع شناسی ربا"، "ربا و کاهش ارزش پول"، "بررسی
عملکرد بانکداری دون ربا در ایران" است. وی بر انتقاد شدید به سیاستهای
پولی بانک مرکزی و با تأکید بر اینکه به عملکرد بانک مرکزی و سیستم بانکی
به ویژه در ارتباط با اختلاس اخیر، نحوه مدیریت بازار سکه و طلا و... نمره
منفی می دهم، باور دارد که بانک مرکزی در حوزه کنترل بازار سکه و طلا دچار
اشتباهات فاحشی شده و تلاش این بانک برای عرضه سکه و طلا که متأثر از
قیمتهای جهانی دچار افزایش می یابد، جز به باد دادن منابع کشور و خروج این
منابع به خارج از کشور نتیجه ای ندارد.
وی بر این باور است که دولت باید اجازه دهد که نرخ ارز به ویژه دلار افزایش یابد چراکه این افزایش باعث افزایش صادرات و کاهش واردات می شود. موسایی تأکید دارد باید اجازه رونق به بازار مسکن داد تا در کنار راهکار تبلیغات آرامش روانی، بازار ارز را به تعادل برساند. سایر دیدگاههای این اقتصاددان را در ادامه و در گفت وگو با خبرگزاری فارس بخوانید.
* به لحاظ عملکردی به بانک مرکزی و سیستم بانکی نمره منفی می دهم
فارس: عملکرد بانک مرکزی را به خصوص در ماههای اخیر و به خصوص در حوزه ارز چطور ارزیابی می کنید؟
موسایی: اگر قرار باشد به لحاظ عملکردی به بانک مرکزی و سیستم بانکی نمره ای بدهم، این نمره با توجه به اختلاس اخیر، عملکرد بانک مرکزی در عرضه سکه و طلا، تلاش برای پایین نگهداشتن نرخ ارز بدون انجام تبلیغات آرامش روانی و... منفی خواهد بود. من در مجموع به سیاستهای پولی کشور و عملکرد بانک مرکزی انتقاد دارم. بانک مرکزی از نظر من در ارتباط با کنترل بازار سکه، طلا و عرضه ارز و به باد دادن منابع کشور، عملکرد مناسبی نداشته است. ناکارآمدی سیستم بانکی و دخالتهای نابجای بانک مرکزی در بازارهای مختلف ارز و طلا نشان می دهد که این بانک و سیستم بانکی نیازمند یک تحول اساسی هستند.
به نظر من در بحث دخالت در بازار طلا، این اقدام که جزو وظایف بانک مرکزی نیز نبوده، نتیجه ای جز به هدر دادن منابع کشور نداشته است. به نظر من سیستم بانکی کشور نیازمند مدیریت و کار علمی است. نیاز است تا هرچه زودتر سیاستهای پولی و بانکی بازبینی شوند. بانک مرکزی نیز عمده تمرکز خود را بر اولویت اصلی کار خود یعنی بحث تورم و کنترل آن قرار دهد،ضمن اینکه برای استقلال خود تلاش کند.
* دولت کنترل نرخ سکه و طلا را رها کند
فارس: یعنی شما با کنترل بازار طلا موافق نیستید؟
موسایی: خیر. دولت کنترل نرخ طلا و سکه را رها کند، چراکه این کار به نفع کشور نیست. هرچند کنترل بازار ارز را نیز لازم نمی دانم. دولت تنها باید به بازار ارز نظارت دورادور داشته باشد. کنترل بازار طلا نیست که می تواند بازار ارز را متعادل کند بلکه عکس این مسأله است. یعنی اگر دولت می خواهد بازار طلا و سکه را کنترل کند باید نظارت نسبی بر بازار ارز داشته باشد. الان مدتها است که نرخ ارز ثابت مانده است. افزایش قیمت دلار به 1400 تومان، افزایش زیادی نسبت به تثبیت قیمت در تمام این سالها نیست، نباید نگران افزایش قیمت ارز بود چراکه این افزایش، رونق صادرات و کاهش واردات را در پی دارد.
فارس: برخی نوسانات ارزیرا یک بحران ارزی در ایران می دانند آیا شما با این دیدگاه موافقید؟
موسایی: خیر. من بحرانی نمی بینم. شرایط فعلی نتیجه رکود بازار مسکن و بخش تولید است. رواج بیکاری، رشد نقدینگی و القای ناامنی در سطح جهان و.. همه دست به دست هم داده اند تا نوساناتی را به بازار مسکن و طلا تحمیل کنند.
فارس: این افزایش تا چه میزان باید باشد؟
موسایی: اینکه این افزایش تا چه میزان باشد بستگی به عرضه و تقاضا دارد. دولت در این حوزه خیلی نباید دخالت کند،اینهمه اصرار برای ثابت نگهداشتن نرخ ارز، تنها به نفع واردات و ارزانتر تمام شدن ورود کالاهای خارجی به کشور است که خود، سهمی مهلک برای تولید است.
فارس: به نظر شما چه عواملی نوسانات نرخ ارز را در یکسال اخیر موجب شده اند؟
موسایی: ارز از جمله کالاهایی است که قیمت آن تابع عرضه و تقاضا است. عرضه ارز که بیشتر شامل دلار و یورو است، تابع درآمدهای نفتی و عرضه آن توسط دولت است. همچنین قیمت ارز تابعی از میزان صادرات است. چراکه صادرات غیرنفتی نیز ارزی را به جامعه تزریق می کند. ایرانیان مقیم خارج نیز می توانند در ورود ارز به کشور و تأثیر بر قیمت موثر باشند.
بنابراین منشأ عرضه ارز یا خود دولت است که از محل فروش نفت و درآمدهای ارزی ناشی از آن این کار را صورت می دهد و یا منشأ عرضه بخش خصوصی است که از طریق صادرات محصولات و نیروی کار و خدمات به خارج به این کار اقدام می کند. جهانگردان نیز می توانند این کار را شکل دهند که در ایران این عامل به دلیل پایین بودن رقم ارزی که از این محل وارد کشور می شود، بسیار کم تأثیر است.
در بحث تقاضا نیز عوامل مختلفی را می توان متأثر دانست از جمله بالارفتن قدرت خرید مردم و نیز وجود نقدینگی در جامعه متأثر از پرداخت یارانه نقدی، کسری بودجه دولت و... ، همچنین تقاضای مسافران متقاضی ارز در سفر به خارج کشور، واردات کالا که نیازمند منابع ارزی و... هستند.
عرضه و تقاضا هم می توانند در برابر هم دچار تغییرات شدید شوند و هم می توانند به تعادل در برابر یکدیگر برسند. چند سالی است که دلار به دلیل سیاست تثبیت، قیمت حدود 1000 تومان را تجربه کرده است. در حالی که با توجه به دلایل مختلف و افزایش عرضه، نیاز است که دولت قیمت ارز را افزایش دهد یا بگذارد که بازار براساس وضعیت عرضه و تقاضا به یک قیمت تعادلی برسد.
فارس: بهترین راهکار در شرایط فعلی چیست؟ یعنی عدم دخالت دولت در بازار ارز مشکل ارز کشور را حل می کند؟
موسایی: نه این کافی نیست. در این مسیر دولت در نگاه کوتاه مدت فضای روانی جامعه را با انجام تبلیغات برای القای آرامش و امنیت به جامعه را سامان ببخشد. هر احساس منفی اعم از احتمال حمله، تحریم و... می تواند این شرایط را تشدید کند. در حالی که با القای آرامش به جامعه این شرایط بهبود می یابد. از جمله مواردی که به بازار ارز بی تعادلی القا می کند، بحث تنش و چنددستگی در جامعه است که خود نوعی عدم امنیت روانی به جامعه می دهد، حل این مشکل نیز می تواند در بهبود شرایط موثر باشد.
فارس: در نگاه بلندمدت چه طور؟
موسایی: در نگاه بلند مدت، راهکار کلیدی، توجه به بخش تولید و هدایت منابع به سمت بخش تولید به خصوص حوزه مسکن است. رکود بی سابقه ای در بازار مسکن حاکم شده است که بخشی از هجوم موجود به بازار ارز نیز ناشی از همین مسأله به وجود آمده است.
گفت وگو از: مریم سلیمی
وی بر این باور است که دولت باید اجازه دهد که نرخ ارز به ویژه دلار افزایش یابد چراکه این افزایش باعث افزایش صادرات و کاهش واردات می شود. موسایی تأکید دارد باید اجازه رونق به بازار مسکن داد تا در کنار راهکار تبلیغات آرامش روانی، بازار ارز را به تعادل برساند. سایر دیدگاههای این اقتصاددان را در ادامه و در گفت وگو با خبرگزاری فارس بخوانید.
* به لحاظ عملکردی به بانک مرکزی و سیستم بانکی نمره منفی می دهم
فارس: عملکرد بانک مرکزی را به خصوص در ماههای اخیر و به خصوص در حوزه ارز چطور ارزیابی می کنید؟
موسایی: اگر قرار باشد به لحاظ عملکردی به بانک مرکزی و سیستم بانکی نمره ای بدهم، این نمره با توجه به اختلاس اخیر، عملکرد بانک مرکزی در عرضه سکه و طلا، تلاش برای پایین نگهداشتن نرخ ارز بدون انجام تبلیغات آرامش روانی و... منفی خواهد بود. من در مجموع به سیاستهای پولی کشور و عملکرد بانک مرکزی انتقاد دارم. بانک مرکزی از نظر من در ارتباط با کنترل بازار سکه، طلا و عرضه ارز و به باد دادن منابع کشور، عملکرد مناسبی نداشته است. ناکارآمدی سیستم بانکی و دخالتهای نابجای بانک مرکزی در بازارهای مختلف ارز و طلا نشان می دهد که این بانک و سیستم بانکی نیازمند یک تحول اساسی هستند.
به نظر من در بحث دخالت در بازار طلا، این اقدام که جزو وظایف بانک مرکزی نیز نبوده، نتیجه ای جز به هدر دادن منابع کشور نداشته است. به نظر من سیستم بانکی کشور نیازمند مدیریت و کار علمی است. نیاز است تا هرچه زودتر سیاستهای پولی و بانکی بازبینی شوند. بانک مرکزی نیز عمده تمرکز خود را بر اولویت اصلی کار خود یعنی بحث تورم و کنترل آن قرار دهد،ضمن اینکه برای استقلال خود تلاش کند.
* دولت کنترل نرخ سکه و طلا را رها کند
فارس: یعنی شما با کنترل بازار طلا موافق نیستید؟
موسایی: خیر. دولت کنترل نرخ طلا و سکه را رها کند، چراکه این کار به نفع کشور نیست. هرچند کنترل بازار ارز را نیز لازم نمی دانم. دولت تنها باید به بازار ارز نظارت دورادور داشته باشد. کنترل بازار طلا نیست که می تواند بازار ارز را متعادل کند بلکه عکس این مسأله است. یعنی اگر دولت می خواهد بازار طلا و سکه را کنترل کند باید نظارت نسبی بر بازار ارز داشته باشد. الان مدتها است که نرخ ارز ثابت مانده است. افزایش قیمت دلار به 1400 تومان، افزایش زیادی نسبت به تثبیت قیمت در تمام این سالها نیست، نباید نگران افزایش قیمت ارز بود چراکه این افزایش، رونق صادرات و کاهش واردات را در پی دارد.
فارس: برخی نوسانات ارزیرا یک بحران ارزی در ایران می دانند آیا شما با این دیدگاه موافقید؟
موسایی: خیر. من بحرانی نمی بینم. شرایط فعلی نتیجه رکود بازار مسکن و بخش تولید است. رواج بیکاری، رشد نقدینگی و القای ناامنی در سطح جهان و.. همه دست به دست هم داده اند تا نوساناتی را به بازار مسکن و طلا تحمیل کنند.
فارس: این افزایش تا چه میزان باید باشد؟
موسایی: اینکه این افزایش تا چه میزان باشد بستگی به عرضه و تقاضا دارد. دولت در این حوزه خیلی نباید دخالت کند،اینهمه اصرار برای ثابت نگهداشتن نرخ ارز، تنها به نفع واردات و ارزانتر تمام شدن ورود کالاهای خارجی به کشور است که خود، سهمی مهلک برای تولید است.
فارس: به نظر شما چه عواملی نوسانات نرخ ارز را در یکسال اخیر موجب شده اند؟
موسایی: ارز از جمله کالاهایی است که قیمت آن تابع عرضه و تقاضا است. عرضه ارز که بیشتر شامل دلار و یورو است، تابع درآمدهای نفتی و عرضه آن توسط دولت است. همچنین قیمت ارز تابعی از میزان صادرات است. چراکه صادرات غیرنفتی نیز ارزی را به جامعه تزریق می کند. ایرانیان مقیم خارج نیز می توانند در ورود ارز به کشور و تأثیر بر قیمت موثر باشند.
بنابراین منشأ عرضه ارز یا خود دولت است که از محل فروش نفت و درآمدهای ارزی ناشی از آن این کار را صورت می دهد و یا منشأ عرضه بخش خصوصی است که از طریق صادرات محصولات و نیروی کار و خدمات به خارج به این کار اقدام می کند. جهانگردان نیز می توانند این کار را شکل دهند که در ایران این عامل به دلیل پایین بودن رقم ارزی که از این محل وارد کشور می شود، بسیار کم تأثیر است.
در بحث تقاضا نیز عوامل مختلفی را می توان متأثر دانست از جمله بالارفتن قدرت خرید مردم و نیز وجود نقدینگی در جامعه متأثر از پرداخت یارانه نقدی، کسری بودجه دولت و... ، همچنین تقاضای مسافران متقاضی ارز در سفر به خارج کشور، واردات کالا که نیازمند منابع ارزی و... هستند.
عرضه و تقاضا هم می توانند در برابر هم دچار تغییرات شدید شوند و هم می توانند به تعادل در برابر یکدیگر برسند. چند سالی است که دلار به دلیل سیاست تثبیت، قیمت حدود 1000 تومان را تجربه کرده است. در حالی که با توجه به دلایل مختلف و افزایش عرضه، نیاز است که دولت قیمت ارز را افزایش دهد یا بگذارد که بازار براساس وضعیت عرضه و تقاضا به یک قیمت تعادلی برسد.
فارس: بهترین راهکار در شرایط فعلی چیست؟ یعنی عدم دخالت دولت در بازار ارز مشکل ارز کشور را حل می کند؟
موسایی: نه این کافی نیست. در این مسیر دولت در نگاه کوتاه مدت فضای روانی جامعه را با انجام تبلیغات برای القای آرامش و امنیت به جامعه را سامان ببخشد. هر احساس منفی اعم از احتمال حمله، تحریم و... می تواند این شرایط را تشدید کند. در حالی که با القای آرامش به جامعه این شرایط بهبود می یابد. از جمله مواردی که به بازار ارز بی تعادلی القا می کند، بحث تنش و چنددستگی در جامعه است که خود نوعی عدم امنیت روانی به جامعه می دهد، حل این مشکل نیز می تواند در بهبود شرایط موثر باشد.
فارس: در نگاه بلندمدت چه طور؟
موسایی: در نگاه بلند مدت، راهکار کلیدی، توجه به بخش تولید و هدایت منابع به سمت بخش تولید به خصوص حوزه مسکن است. رکود بی سابقه ای در بازار مسکن حاکم شده است که بخشی از هجوم موجود به بازار ارز نیز ناشی از همین مسأله به وجود آمده است.
گفت وگو از: مریم سلیمی
ارسال نظر