شفافیت قیمتی و اطلاعاتی، مهمترین دستاورد بورس انرژی

با انجام پذیره نویسی عمومی 20 درصد از سهام شرکت بورس انرژی در شعب منتخب بانک ملی در 12 دی ماه، ساعت 9 صبح روز جاری کارگاه تخصصی آموزشی بورس و انرژی ویژه خبرنگاران و اصحاب رسانه با حضور محمد بهزاد، معاونت برق وزارت نیرو، مهندس باقری مدیر دفتر مطالعات اقتصادی و ارتقای بازار برق ایران و با حضور صنعتگران و متخصصان صنعت برق و نیز جمعی از خبرنگاران و اهالی قلم در محل نیروگاه برق آلستوم برگزار شد.

بنا بر گزارش خبرنگار اعزامی بورس نیوز در ابتدای این همایش، محمد بهزاد، معاونت برق وزارت نیرو، به اهمیت برق و انرژی به ویژه آغاز به کار بازار برق و بورس انرژی اشاره کرد و اظهار داشت: پذیره نویسی سهام بورس انرژی در شعب منتخب بانک ملی ایران انجام شد که در زمان کوتاهی این 20 درصد به فروش رفت و استقبال چشمگیری برای در اختیار گرفتن سهام این شرکت انجام شد.

وی نکات و فواید مهمی که راه اندازی بورس انرژی می تواند در پی داشته باشد، را اینگونه برشمرد: با آغاز معاملات سهام شرکت ها و نیروگاه های حوزه انرژی و برق و نیز خرید و فروش برق تولیدی در این بازار می توان به مواردی دست یافت که اولین مورد آن شفاف سازی قیمت برق در کشور است. چرا که در حال حاضر قیمت برق بر اساس قیمت مصوب وزارت نیرو و برمبنای بررسی و مطالعات انجام شده از سوی دانشگاه ها، سازمان مدیریت و برنامه ریزی و نیز سازمان هدفمندی یارانه ها تعیین می شود.

از همین رو در کشور قیمت واقعی برای برق وجود ندارد و با راه اندازی و آغاز فعالیت بورس انرژی این موضوع می تواند شفاف شود.

وی دومین نکته را مربوط به شفاف سازی اطلاعات عنوان کرد و افزود: با شروع رسمی فعالیت های بورس انرژی، مشخصات فروشندگان و خریداران برق، ظرفیت تولید و عرضه انرژی و زمان ارایه و توزیع برق مشخص می شود.

نکته سوم در رابطه با این بازار، پوشش، مدیریت و انتقال ریسک است تا شرکت ها و نیرو گاه ها اندازه های اعلامی خود را برای تولید و عرضه انرژی به طور کامل محقق کنند، در حالیکه پیش از این ارقام مربوط به این موارد به وضوح مشخص نبود و این احتمال وجود داشت که صد در صد نیز تحقق پیدا نکنند.

معاون وزیر نیرو در حوزه برق، تأمین بازار عادلانه و بی طرف برای صنعت برق را دیگر نکته مهم برشمرد که دخالت دولت و وزارت نیرو را از بین می برد و در بیان دیگر فایده بورس انرژی گفت: بستر سازی راهبردی بازارهای منطقه ای نیز دیگر نقاط قوت راه اندازی بورس برق است که می تواند در منطقه خاورمیانه و یا آسیا میزان عرضه برق و حضور و فعالیت در منطقه و در ابعاد بزرگ تر در جهان بستر لازم را فراهم کند.

بهزاد تبدیل فروشندگان به کارگزاران در بورس انرژی و عدم اجازه دخالت مستقیم عرضه کنندگان برق در فرآیند فروش برق را نیز خاطر نشان کرد و اذعان داشت: انجام حراج های دو طرفه که خریدار و فروشنده می توانند در مکانیزم حراج شرکت کنند، یکی دیگر از ابعاد مثبت راه اندازی بورس انرژی است.

وی در خاتمه سخنان خود به فرآیند پذیره نویسی 20 درصد از سهام بورس انرژی اشاره کرد و یادآور شد: در تاریخ 12 دی ماه پذیره نویسی 20 درصد از سهام بورس انرژی از طریق 46 شعبه بانک ملی ایران صورت گرفت که البته اعتراضاتی نیز از سوی متقاضیان صورت گرفت که به دنبال افزایش اعتراضات، سازمان بورس اوراق بهادار در حال انجام اقدامات لازم و پیگیری موضوع است تا در روزهای آتی نتیجه قطعی این پیگیری ها را اعلام کند.

در ادامه حمیدرضا باقری، مدیر دفتر مطالعات اقتصادی و ارتقاء بازار برق ایران، به تشریح تجدید ساختار صنعت برق پرداخت و مراحل آن را اینگونه عنوان کرد: بازنگری در مقررات، مجزا سازی، ایجاد محیط رقابتی و خصوصی سازی مراحل چهارگانه تجدید ساختار صنعت برق است که در این زمینه ایجاد بازار برق و بورس انرژی اقدامی اساسی می باشد.

وی در بیان نحوه عملکرد و ساز و کار بورس انرژی گفت: فروشندگان انرژی در سیستم نرم افزاری طراحی شده می توانند بر اساس ده سطح مختلف برای قدرت و توان انرژی، ظرفیت عرضه و قیمت پیشنهادی خود را ارایه کنند که با افزایش قدرت و توان انرژی قیمت ها روندی صعودی خواهد داشت.

در مقابل نیز خریدار انرژی، قیمت و میزان برق مورد نیاز را به سیستم معاملاتی اعلام می کند و این ارقام برای پیک مصرف متفاوت خواهد بود. بطوریکه هر چه میزان تقاضا برای عرضه برق به مشتریان به زمان اوج مصرف برق نزدیک تر باشد، قیمت های پیشنهادی با رشد همراه خواهد بود.

مدیر دفتر مطالعات اقتصادی و ارتقاء بازار برق ایران مشخصات اصلی این بورس را اینگونه توصیف کرد: قراردادهای بورس به شکل استاندارد و بلند مدت است و قیمت گذاری در آن به شیوه حراج مستمر می باشد که موجب تقویت بنیادی خصوصی سازی صنعت برق و فراهم آوردن امکان مبادلات با سایر کشورهای منطقه و ترانزیت برق می شود.

وی با اذعان به اینکه سرمایه شرکت بورس انرژی 200 میلیارد ريال است، گفت: 20 درصد از سهام شرکت به فعالین صنعت برق، نفت و حامل های انرژی، 60 درصد به نهادهای مالی و 20 درصد مابقی به عموم مردم واگذار شده که میزان آنها بر اساس مصوبه شورای عالی بورس و سازمان بورس اوراق بهادار صورت گرفته است.

باقری در پاسخ به سوال خبرنگار بورس نیوز در رابطه با زمان آغاز معاملات در بورس انرژی اظهار داشت: در تاریخ 90.3.3 با ارایه مجوز از سوی سازمان بورس اوراق بهادار اولین گام در این راستا برداشته شد. اما اعلام تاریخ رسمی برای آغاز معاملات در این بازار به تحقق چندین مورد نیاز دارد که شامل تعیین هیأت مدیره شرکت بورس انرژی، برگزاری مجمع عمومی آن و موارد قانونی از این دست می شود و پس از تحقق این موارد می توان تاریخ دقیق اعلام کرد.

وی در خاتمه در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در خصوص اینکه آیا احتمال افزایش قیمت برق با راه اندازی این بازار وجود دارد یا خیر، تصریح کرد: در شرایط فعلی قیمتی که برق به مردم ارایه می شود، قیمت واقعی نیست، اما الزاماً راه اندازی این بازار به معنای افزایش قیمت ها نیست. اما با توجه به اینکه قیمت بر اساس سیستم عرضه و تقاضا کشف خواهد شد، در شرایط فعلی نمی توان راجع به افزایش قیمت انرژی و برق مصرفی اظهار نظر کرد.