چهارشنبه ۰۵ بهمن ۱۳۹۰ - ۱۱:۲۰

خطر ورود سرمایه‌های سرگردان به بازار مسکن/ پیشنهاد راه اندازی بازار آتی ارز

کد خبر : ۵۹۶۸۳
به گزارش خبرنگار اقتصادی فارس، این روزها وضعیت اقتصاد و بازارهای مختلف کشور با فصل های تازه ایی روبرو شده و کمتر تحلیل گریمی تواند با قطعیت از آینده سخنی به میان آورد. مردمهمکه فقط نظاره گر سیر صعودی قمیت های سکه و ارز و همچنین سایر اقلاماز یک سو و کاهش ارزش ریال از سوی دیگرشده اندبه دنبال راهکاری ومفری هستند تا شاید عقب ماندگی خود را ازتورم و کاهش ریال را کمیجبران کنند اما با موانعی چون تشدید افزایش قیمت هاو نبود فروشنده واقعی و ترس از زیان احتمالیروبرو بودهو نمی توانندبا امیدواریبهپوشش حداقلی اعتماد کنند.

این شرایط با سکوت مسئولان همچنان ادامه داردو دراین میان برخی از کارشناسان محسن عباسیاقتصاد سیاست های نادرست بانک مرکزی را عامل اصلی نابسامانیاوضاع دانسته و پیشنهاد راه اندازی بازار آتی ارز و اعمال افزایشنرخ سود بانکی می دانند.

*سیاست های بانک مرکزی شکست خورده

وی در گفت وگو با فارس اظهار داشت: رسیدن سکه به بیش از یک میلیون تومان و دلار به سطح2000 تومان (که بسیاری از کارشناسان آن را پیش بینی می کردند) در مقابل سکوت محض مسولان بانک مرکزی که خود را متولی تنظیم این دو بازار می داند حاکی از آن است که عملا" سیاست های بی هدف بانک مرکزی دراین دو بازار با شکست مواجه شده و علاوه بر آن باعث سوءگیری های رفتاری معامله گران و فعالان این بازار شده است.

وی ادامه داد: مصاحبه های مکرر و متناقض درعمل مسولان بانک مرکزی و اصرار بر کاهش یک شبه قیمت ارز و سکه کار را به جایی رساندهکه کنترل این بازار نه از دست بانک مرکزی که از دست همه فعالان عرصه اقتصاد خارج شدهو حباب این بازارها روز به روز بزرگتر می شود. در این میان عوارض این سیاست های نامناسب به زودی با فروکش کردن التهاب این بازارها به بخش واقعی اقتصاد وارد خواهد شد. به گونه ای که به علت نامشخص بودن قیمت واقعی ارز و نوسانات خارج از عرف آن، هم اینک بسیاری از تولید کنندگان که خود به نوعی واردکننده برخی مواد اولیه هستند نمی دانندبرای تامین ارز خود برای خرید مواد اولیه چه نرخی را در نظر بگیرند؟

این کارشناساقتصادافزود:همچنین بسیاری از آنها از فروش موجودی انبارهای خود امتناع می کنند و علت را در گران بودن خرید مواد اولیه و تولید مجدد محصولات اعلام می کنند.این وضعیت برای اقتصاد کشور که عمدتا" صنایع آن ارزبر هستند، تبعات منفی خواهد داشت و معطلی در تولید و عدم اطمینان تا این اندازه بسیار کشنده خواهد بود.

*آثار تلاطم بازارهای ارز و طلا

عباسی با بیان اینکه به احتمال زیاد به زودی بحران از بازار ارز و طلا به سایر بخش های اقتصادی سرایت خواهد کرد ،‌ادامه داد: اولین اثر این تلاطم در بخش واقعی اقتصاد یعنی تولید و به تبع آن در واردات و صادرات کشور متجلی خواهد شد. بخش تولید که هنوز نتوانستهبا افزایش هزینه های ناشی از هدفمندسازی یارانه ها کنار بیاید اینبار در گیر و دار تحریم ها و افزایش هزینه واردات (به علت دور زدن تحریم ها) باید افزایش هزینه تامین ارز را نیز پرداخت کند.

این استاد دانشگاه علامه افزود:صنایع کوچک و واردات محور به سرعت مزیت خود را از دست خواهند داد.اما کار به اینجا ختم نمی شود واردکنندگان به علت افزایش هزینه های واردات به کالاهای درجه دوم و سوم روی خواهند آورد و کیفیت کالاهای وارداتی و مواد اولیه و قطعات مورد نیاز برای تکمیل محصول نهایی (تجهیزات فنی، پیمانکاری و خودرو که در حال حاضر نیز از کیفیت نازلی برخوردار هستند) به شدت تنزل خواهد کرد.ضمن اینکه محصولات خام و یا محصولاتی که خود به عنوان مواد اولیه در سایر محصولات به کار می روند(فولاد، مواد پتروشیمی و...) بر اساس قیمت های جهانی قیمت گذاری می شوند و عمدتا" در داخل کشور مصرف می شوند با افزایش بها مواجه خواهند شد (کما اینکه تا به امروز نیز اینگونه بوده).

به گفته عباسی این شرایط باعث افزایش سفته بازی در این بازارها و در نهایت منجر به عدم عرضه و کمیاب شدن محصولات به علت قابل پیش بینی نبودن نرخ واقعی ارز خواهد شد.

*با تعادل نرخ ارز ،‌بازار طلا هم متعادل می شود نه با فلیتر و امنیتی کردن

ویبا اشاره به اینکه مشکل اصلی کنونینرخ ارز است کهبا اتخاذ سیاست علمی، یکپارچه و منضبط می تواند به تعادل برسد تاکید کرد: درصورتی که این بازار به تعادل برسد بازار طلا نیز به سرعت فروکش می کند. چرا کهافزایش قیمت های جهانی طلا به اندازه ای نیست که بتواند بازار طلا را اینگونه پیش ببرد. در واقع تاثیر نرخ ارز است که بازار طلا را بی مهابا به پیش برده است.در صورتیکه این بازارها کنترل نشوند می توانند آثار تخریبی بیشتری بر جای گذارند.

وی افزود: در بازارهایی که حباب آنها به سرعت رشد می کند معمولا" با انتشار یک خبر فاندامنتالی و یا اتخاذ یک سیاست تنبیهی در آن بازار (منظور تنبیه اقتصادی همچون افزایش مالیات وتعرفه ) و یا سیاست تشویقی در بازار موازی آن شاهد فروکش کردن تب بازار حبابی و به تعادل رسیدن بازار در اثر عرضه و تقاضای بازار خواهیمبود.اما متاسفانه هنوز هیچ سیاست منظمی در این بازارها اتخاذ نشده و کارهای صورت گرفته نیز منجر به دمیدن در حباب این بازارها شده است.

به گفته این دکترای مدیریت مالی اقداماتی چون فیلتر کردن سایت های اطلاع رسانی در زمینه ارز و طلا و یا امنیتی کردن بازار ارز به عدم شفافیت این بازارها انجامیده و سازو کار یک بازار کارا را از بین برده است.چرا که پاک کردن صورت مساله کمکی به این بازارها نخواهد کرد و فقط بر وسعت بحران و حباب آن می افزاید.

*مسئولان بازارهای متشکل را زیاد کنند

عباسی درادامه با بیان اینکه در تمام اقتصادهای پیشرفته برای هر عرضه و تقاضایی، بازاری متشکل وجود دارد و سعی همه سیاست گذاران در انسجام بخشیدن به بازارها و متشکل کردن بازار است، خاطر نشان کرد: در کشور ما نیز هرجا که بازار متشکل بودهبه سرعت دست دلالان از بازار کوتاه شده و بازار به تعادل منطقی رسیده است. به عنوان مثال بازارهایی کهطی یکی دو سال اخیر در بازار سرمایه راه اندازی شده اند موید این مطلب است.بازارهای متشکلی که بر اساس فکر، تجزیه و تحلیل و کار کارشناسی و بررسی تمامس شقوق ممکن و بر پایه تئوریهای مالی و تجربه سایر کشورها راه اندازی شد و با شکل بخشیدن به نیروهای عرضه و تقاضا بازارهای مربوطه را به تعادل کشاند.

وی گفت:به عنوان نمونه بازار غیر متشکلی که برای وام مسکن شکل گرفته بود با ابتکار سازمان بورس مبنی بر پذیرش اوراق حق تقدم این وام ها در بورس و معامله آن در سامانه بورس باعث کاهش قیمت این وامها، سهولت در نقل و انتقال و واقعی شدن قیمت این اوراق شد. ضمن اینکه ضمانت اجرایی آن و شفافیت معامله را به حداکثر رساند. نمونه دیگر راه اندازی بازار آتی سکه بود که تا قبل از دخالت بانک مرکزی در بازار به خوبی وضعیت سکه را در تعادل نگه داشته بود و نوسان قیمت آن براساس مفروضات بنیادین طلا و اخبار واقعی اقتصاد صورت می گرفت اما با دخالت بانک مرکزی و اجرای طرح پیش فروش سکه (که در هیچ کجای دنیا مرسوم نیست) بار دیگر بازار از تعادل خارج شد.

*پیشنهاد به بانک مرکزی برای راه اندازی بازار آتی ارز

این استاد دانشگاه ادامه داد: به نظر می رسد اگر بانک مرکزی سازمان بورس را به چشم همکار خود نگاه کند و نه به عنوان رقیب می تواند بازارها را بر اساس شیوه های علمی و تجربی به روز دنیا مدیریت کند.حتی می توان بازار ارز را نیز با راه اندازی بازار آتی ارز (سازو کاری مشابه با آتی سکه) به راحتی آن هم نه با دلار بلکه با ریال کنترل کرد و احتیاجی به تزریق فیزیکی دلار نیز به بازار نخواهد بود.

عباسیتصریح کرد: این کار علاوه بر مزایای فوق باعث از بین رفتن رانت و سفته بازی خواهد شد و قیمت ارز بر اساس
یک بازار متشکل تعیین خواهد شد.ضمن اینکه حضور بسیاری از اقشار و فعالان اقتصادی بازار را در تعادل منطقی نگاه می دارد.در این بازار علاوه بر تامین کنندگان و واردکنندگان که نیاز واقعی به ارز دارند و آنرا از چندین ماه قبل به قیمتی ثابت خریداری می کنند،معامله گران خبره بازار ارز نیز به سرعت در مواقعی که افزایش قیمت ها بی رویه باشد با اخذ موقعیت فروش بازار را به تعادل می کشانند.

وی ادامه داد: بنابراین همچون بازار فعلی که همه اعتقاد بر حبابی بودن دارند اما این دلالانندکه در حال جولان دادن هستند قیمت ها بی رویه رشد نمی کند. ضمن اینکه علاوه بر تعادل، این بازار می تواند نقش یک ابزار هجینگ (پوشش ریسک)را برای شرکت ها ایفا کند. نکته مثبت دیگر اینکه به راحتی می توان بازار را با ریال کنترل کرد و نه با دلار. حتی بانک مرکزی نیز می تواند در مواقع لزوم به عنوان یک بازیگر وارد بازار شود و نقش کنترلی خود را پررنگ تر کند.

*یک ترداژی که اگر تکمیل شود

به گفته عباسی به هر حال تجربه کشور ما در این بازارها و مقایسه آن با تجربه سایر کشورها نشان دادهاقدامات فعلی نمی تواند بازار را به تعادل بکشاند و در صورتیکه بازارهای ارز و طلا به همین منوال رشد کنند بازارهای موازی خود را نیز تخریب خواهند کرد.

ویبا بیان اینکه در حال حاضر مسکن در یک رکود تورمی قرار دارداما قیمت ها در این بازار متناسب با بازار ارز و طلا رشد نکرده،‌ادامه داد: بازارهایی که تقریبا" به بازدهی 100 درصدی در کمتر از یکسال رسیده اند با افزایش قیمت ها روبرو و موجب شده اند عوام نیز وارد این بازار شده و باعث بزرگتر شدن این حباب شوند اما تراژدی این قصه زمانی تکمیل خواهد شد که بازیگران اصلی و دلالان حرفه ای اقدام به شناسایی سود و خروج از این بازار کنند.

*بازار بعدی کدام بازار خواهد بود؟

این کارشناس اقتصاد با طرح این سئوال که به نظر شما بازار بعدی کدام بازار خواهد بود؟ تاکید کرد: قطعا" به شما می گویم که این بازار بازار مسکن است که دلایلی هم برای این ادعا دارم. نخست اینکه در طول یکسال اخیر نهادهای تولید مسکن (سیمان، فولاد و سایر ملزومات ساخت) به دو علت افزایش یافته اند.اول اجرای طرح هدفمندسازی یارانه ها که منجر به افزایش بهای تمام شده و در نتیجه افزایش قیمت ها شد.دوم افزایش نرخ ارز که قیمت محصولاتی که بر اساس نرخ های جهانی قیمتگذاری می شوند را افزایش داد.

عباسی ادامه داد: این افزایش قیمت ها هنوز به طور کامل در قیمت مسکن جذب نشدهو علت آن نیز نبود نقدینگی در این بازار است. به موارد فوق اجرای مرحله دوم طرح هدفمندی یارانه ها را هم اضافه کنید.اما اگر این بازارها را با ارز و طلا ( که هر سه این بازارها کالاهای سرمایه ای را در دل خود جای داده اند) مقایسه کنید،خواهید دیدبازار مسکن در مقایسه با این بازارها رشدی نکرده است.

وی ادامه داد: به عبارت دیگر قیمت مسکن در مقایسه با طلا و ارز ارزان مانده است.ضمن اینکه مردم کشور مابه طلا و مسکن اطمینان بسیار بالایی دارند. آنها حاضرند پول خود را در مسکن سرمایه گذاری کنند و نسبت به عدم افزایش قیمت آن ظرف یک یا حتی دو سال هیچ اعتراضی نکنند. زیرا اعتقاد دارند مسکن بالاخره رشد می کند و ارزش خود را همواره حفظ می کند.تجربه آنها نیز موید این طرز فکر است.

*اولین اقدام عاجل افزایش نرخ سود بانکی است

عباسی در بخش پایانی این گفت وگواظهار داشت: بنابراین همانطور که ملاحظه می شود زمینه روانی این افزایش نیز مهیاست. ضمن اینکه به لحاظ بنیادین نیز افزایش قیمت نهادهای تولید می توان افزایش قیمت ها را توجیه پذیر نشان دهد. علاوه بر این عدم استقبال جدی صاحبان سرمایه و حتی تقاضاکنندگان واقعی از طرح مسکن مهر و افزایش حاشیه نشینی در شهر تهران می تواند محرکی برای بازار مسکن باشد.

وی در خاتمه گفت: به هر حال برای سرو سامان بخشیدن به وضعیت فعلی اولین کار شاید افزایش نرخ سود سپرده های بانکی باشد تا کمی نقدینگی از بازار خارج شود و سپس تدوین یک استراتژی و اخذ سیاست های کلان از نوع علمی و تجربی جهت متشکل کردن بازار طلا و ارز است که می تواند آرامش را به فضای اقتصادی کشور بازگرداند.
اشتراک گذاری :
ارسال نظر