دوشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۰ - ۰۷:۳۹

نصف ارزش خصوصی‌سازی در دست دو وزارتخانه

کد خبر : ۶۲۰۷۴
گسترش صنعت :
 پرونده خصوصی‌سازی ۹۰ تقریبا بسته شده و تا چند روز دیگر به‌صورت رسمی به بایگانی خواهد رفت اما آنطور که آمار و ارقام نشان می‌دهد کارنامه واگذاری‌های تصدیگری دولت به بخش خصوصی دست‌کم تا آخرین روز یازدهمین ماه سال چندان چنگی به دل نمی‌زند رقمی که بدترین آمار از سال‌های ۸۴ و ۸۵ به حساب می‌آید.

در سال ۸۴ که قطار خصوصی‌سازی تازه از ایستگاه اول حرکت کرده بود ارزش واگذاری‌ها تنها ۷۶۴ میلیارد ریال بود رقمی که یک‌سال بعد به ۲۵ هزار و ۳۹۰ میلیارد ریال رسید.
سال ۸۶ هم در تقویم خصوصی‌سازی به‌عنوان روزهای طلایی ثبت شد روزهایی که در آن ارزش واگذاری‌ها تا ۲۴۹ هزار و ۹۳۷ میلیارد ریال بالا رفت رقم جالب توجهی که تا به امروز تکرار نشده است.
از آن سال تاکنون، ارزش واگذاری‌ها هر سال رو به نزول داشت و این نزول از سال ۸۸ شتاب بیشتری هم گرفت.
ارزش خصوصی‌سازی‌های سال ۸۷ در دفتر حساب و کتاب سازمان متولی ۲۱۴ هزار و ۹۳۹ میلیارد ریال به ثبت رسیده بود سال بعد هم این رقم ۱۴۴ هزار و ۵۷۹ میلیارد ریال اعلام شد اما بدترین آمار متعلق به همین امسال بود.
در ۱۱ ماهی که از سال ۹۰ گذشته ارزش واگذاری‌های انجام‌شده تنها ۵۱ هزار و ۲۳۶ میلیارد ریال بود یعنی تقریبا یک‌سوم از رقم ۱۲ ماه سال!۸۹ 
به این ترتیب اگر چه در مجموع ارزش واگذاری‌های انجام‌شده از سال ۸۴ تا آخرین روز بهمن‌ماه امسال به ۸۶۵هزار و ۸۶۹ میلیارد ریال رسید اما سهم سال‌جاری که نفس‌های آخر را می‌کشد از این میزان دست‌کم در ۱۱ ماه کمتر از شش درصد بوده است. نکته دیگر اینکه در روند واگذاری‌ها، بورس دیگر بازار اصلی برای فروش اموال دولت نیست و به عبارت دیگر قطار خصوصی‌سازی به‌ندرت از تالار شیشه‌ای می‌گذرد.
آمار می‌گوید در سال ۸۴ سهم بورس از واگذاری‌ها تنها ۰/۱ درصد بود اما این رقم در سال بعد به ۲/۹ درصد رسید اوج اثرگذاری بورس در روند خصوصی‌سازی هم در سال ۸۷ بود در این سال ارزش واگذاری‌هایی که در بازار سهام و اوراق بهادار انجام شد ۱۹۴ هزار و ۶۸۹ میلیارد ریال بود یعنی سهم این بازار از فروش‌های دولتی ۲۲/۵ درصد بود.
اما در سال‌های بعد به‌تدریج نقش بورس در پرونده خصوصی‌سازی کمرنگ و کمرنگ‌تر شد تا اینکه این رقم در سال‌جاری حتی با احتساب واگذاری‌های انجام‌گرفته در فرابورس به کمترین رقم خود در سال‌های اخیر رسید و کمتر از چهار درصد ثبت شد.
نکته دیگر اینکه در فرآیند خصوصی‌سازی اگر سهام شرکتی به بخش خصوصی واگذار شده این واگذاری بیشتر در قالب عرضه‌های بلوکی انجام گرفته و در رتبه‌های بعدی واگذاری‌های تدریجی و ترجیحی قرار گرفته است. بر‌اساس گزارش رسمی سازمان خصوصی‌سازی در میان صنایع هم بیشترین ارزش واگذاری متعلق به فرآورده‌های نفتی است البته با استناد به همین آمار ارزش واگذاری سهام نفتی در سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته این رقم در سال ۸۴ و ۸۵ صفر بود اما در سال ۸۶ به ۶۹ هزار و ۶۸۱ میلیارد ریال رسید سال بعد هم روند صعودی تداوم داشت و مالکیت سهام نفتی به ارزش ۹۱ هزار و ۳۲۳میلیارد ریال واگذار شد. اما از سال ۸۸ نزول آغاز شد و ابتدا ارزش سهام نفتی واگذار شده در این سال به ۲۱ هزار و ۲۶۲ میلیارد ریال رسید این رقم در سال‌های ۸۹ و ۹۰ هم به ترتیب چهارهزار و ۹۸۳ میلیارد و چهار‌هزار و ۲۴۲ میلیارد ریال ثبت شد. 
دومین صنعتی هم که از ابتدای سال ۸۴ تا یازدهمین ماه ۹۰ توانست بیشترین سهم را در ارزش واگذاری‌های سازمان خصوصی‌سازی داشته باشد مواد و محصولات شیمیایی بود.
در ۱۱ ماه منتهی به آخرین روز بهمن‌ماه ارزش واگذاری‌های انجام‌شده در این صنعت چهار‌هزار و ۱۹۲میلیارد ریال بود این رقم در سال ۸۷ بیش از ۵۷ هزار میلیارد ریال و در سال ۸۸، ۱۱ هزار و ۹۳۱ میلیارد ریال بود و البته در سال ۸۹ هم ۱۷ هزار و ۴۹۰ میلیارد ریال به ثبت رسیده بود.
کشاورزی و دامپروری هم صنعتی است که کمترین نقش را در واگذاری‌ها داشته و اصولا میلی به واگذاری تصدی به بخش خصوصی نشان نداده در طول هفت سال گذشته ارزش کل واگذاری‌های انجام‌گرفته در این گروه صرفا ۸۴میلیارد ریال بود است یعی ۰/۰۱ درصد از کل واگذاری‌های سال‌های مورد بررسی.
با وجود همین تقسیم نقش‌ها هم بهترین نمره دست‌کم از نظر ارزش واگذاری به وزارت نفت تعلق می‌گیرد که با احتساب ۱۷ هزار میلیارد و ۴۰۰ میلیون ریال که امسال از سهام نفتی به دست بخش خصوصی رسیده جمع کل ارزش سهام واگذار شده شرکت‌های آن به ۴۱۱ هزار و ۸۰میلیارد ریال بالغ می‌شود.
در رتبه‌های بعدی هم وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار دارد.
در ۱۱ ماه امسال ارزش واگذاری‌ها در وزارت صنعت، معدن و تجارت پنج‌هزار و ۱۱۸ میلیارد ریال بود تا کل ارزش واگذاری‌های انجام‌شده در این وزارتخانه از ابتدای سال ۸۴ تا انتهای بهمن۹۰ به ۱۴۷ هزار و ۹۴۱ میلیارد ریال برسد.
به این ترتیب در سال‌های مورد بررسی بیش از نیمی از ارزش واگذاری‌های سازمان خصوصی‌سازی در دو وزارتخانه نفت و صنعت، معدن و تجارت انجام گرفته است.
اشتراک گذاری :
ارسال نظر