سبقت اوراق مشاركت از بورس

گروه بورس- همايون دارابي: بورس اوراق بهادار تهران دومين هفته خرداد ماه را با يك روند افت پيوسته پشت سرگذاشت، به گونه‌اي كه شاخص 3/335 واحد افت را تجربه كرد.

بازدهي بازار سهام در هفته گذشته به ميزان 3/3درصد عقب‌نشيني داشت، اين ميزان بازدهي بورس در مقايسه با بازدهي اوراق مشاركت 20درصدي در اين مدت (5/2 ماه) كه معادل تقريبي 16/4 درصد بوده نيز كمتر رقم خورده است. از اين رو دارندگان اوراق مشاركت نسبت به سهامداران بورس موقعيت تقريبا بهتري به لحاظ تحمل ريسك و بازدهي داشته‌اند. ادامه روند بازدهي اندك بورس سبب خروج نقدينگي بيشتر از بورس و جايگزيني آن در ابزار كم‌ريسك‌تر خواهد شد. از ديدگاه كارشناسان، بازار سهام امسال با توجه به رشد سود بدون ريسك در اقتصاد كشور كار دشواري براي رقابت با بازار پول دارد. براساس اين ديدگاه نقدينگي در شرايط فعلي اولويت كمتري براي بورس قائل است. در همين حال وجود ريسك‌هاي بيشتر در بورس از جمله ريسك مسائل سياسي و افت بازارهاي جهاني نيز سبب كاهش تمايل به سرمايه‌گذاري شده است. ناهماهنگي فعالان عمده بازار سرمايه و عدم ارائه‌ مشوق‌هاي جبران‌كننده ريسك نيز بر دشواري شرايط كنوني بازار افزوده است. معامله‌گران بازار خواهان آن هستند كه در مقايسه با افزايش نرخ سود بدون ريسك در نظام بانكي و ريسك موجود در بورس امتيازات مالياتي و كاهش بيشتر هزينه معاملاتي را شاهد باشند. نرخ كارمزد 5/1درصدي خريد و فروش سهام در بورس كه يكي از بالاترين نرخ‌هاي كارمزد در بورس‌هاي مشابه جهان به شمار مي‌رود، انگيزه كمتري براي معامله‌گران براي افزايش فعاليت در بورس اوراق بهادار ايجاد مي‌كند.
در كنار شرايط كنوني بازار در مسائل كلان نيز با مواردي مواجه است؛ در مسائل سياسي به نظر مي‌رسد باوجود برخوردهاي لفظي آرامش داخلي و خارجي تا مذاكرات مسكو پايدار بماند. در سطح داخلي نيز شكل‌گيري مجلس جديد نيز ثبات صحنه سياسي داخلي را افزايش داده است.
نگاهي به 3 بازار موازي بورس
در صحنه اقتصاد كشور رفتار سه بازار موازي پول، طلا و ارز در كنار ركود چشمگير و حباب نگران‌كننده بازار ملك و مستغلات نيز از سوي معامله‌گران به دقت دنبال مي‌شود. در حوزه بازار پول در شرايطي كه رشد سود بانكي فشار شديد را به بانك‌ها وارد ساخته و همچنين بانك‌ها با نگراني برداشت مجدد بانك مركزي از حساب‌ها مواجهند، آمار نشان مي‌دهد كه بيش از 800 ميليارد تومان از اوراق مشاركت منتشر شده در سال 90 مشتري نداشته است.
مجموع اوراق مشاركت منتشر شده در 11 ماهه سال 90 بيش از 3490 ميليارد تومان بوده است كه در اين مدت 2676 ميليارد تومان آن فروش رفت و بيش از 800 ميليارد تومان به فروش نرسيد.
شهرداري مراكز استان‌ها و كلان شهرها نيز در سال گذشته 210 ميليارد تومان اوراق مشاركت منتشر كردند كه 154 ميليارد تومان آن به فروش رفت. شهرداري تبريز، كاشان و مشهد جزو اين شهرداري‌ها بودند. اين در حالي است كه امسال دولت وزن قابل ملاحظه‌اي را به تامين كسري بودجه عمراني خود براي انتشار اوراق مشاركت قائل شده است.
تشديد نگراني‌هاي بين‌المللي
اما نگراني عمده در حوزه اقتصادي براي معامله‌گران بازار سرمايه از حوزه بين‌الملل نشات گرفته است؛ جايي كه در پي شدت گرفتن بحران مالي بانك‌ها و موسسات مالي اسپانيا، بهاي نفت در بازارهاي جهاني با سقوطي چشمگير مواجه شد و به كمترين ميزان خود در 7 ماه اخير رسيد.
روز پنج‌شنبه گذشته در بازار معاملات آتي نيويورك، هر بشكه نفت خام سبك آمريكا (وست تگزاس) معادل 59/85 دلار در هر بشكه معامله شد؛ اين رقم در واقع كمترين قيمت نفت از 21 اكتبر 2011 تاكنون به شمار مي‌رود.
از بازار معاملات ICE نيز خبر مي‌رسد كه روز گذشته بهاي هر بشكه نفت برنت با 3 درصد كاهش نسبت به روز قبل از آن به 5/103 دلار رسيده است؛ آخرين باري كه نفت خام در قيمتي پايين‌تر از اين معامله شد به 16 دسامبر سال گذشته بازمي‌گردد.
نزديك شدن برخي بانك‌ها و موسسات مالي اسپانيا به مرز ورشكستگي و ناتواني دولت اين كشور در تامين منابع مالي لازم براي كنترل اين بحران مالي تازه از راه رسيده موجب شد تا رتبه اعتباري اسپانيا باز هم كاهش يابد. اسپانياي بحران زده اكنون به دغدغه اصلي سرمايه‌گذاران تبديل شده است.
اما مشكلات اروپا تنها به اسپانيا محدود نمي‌شود؛ علاوه بر اسپانيا، ايتاليا نيز با كاهش رتبه اعتباري و افزايش هزينه‌هاي استقراض مواجه شده است.
از طرف ديگر سردرگمي و ابهامات سياسي در يونان و تشديد نگراني‌ها از خروج احتمالي اين كشور از يورو بر مشكلات اتحاديه اروپا افزوده است؛ مشكلاتي كه تركش‌هاي آن همه بازارهاي جهاني را در نورديده است.
در شرايطي كه اميدواري كارشناسان اقتصادي بين‌الملل به عملكرد كشورهاي حوزه بريك (برزيل، چين، هند و روسيه) براي جبران كمبود رشد اقتصادي اقتصادهاي عمده بود، آمارهاي منتشره از سوي اين كشورها نيز به شدت نگران‌كننده است. براساس آخرين آمار منتشره كاهش رشد اقتصادي هند به كمترين ميزان آن در 9 سال گذشته رسيده است.
بازارهاي جهاني، همچنان نزولي
در همين حال نگراني از وضعيت اقتصادي اروپا سبب شد كه كاهش نرخ برابري يورو در مقابل دلار به كمتر از 24/1 واحد براي اولين بار در دو سال اخير رقم بخورد؛ نرخ تبديل يورو به دلار به 2341/1 رسيده است. در اين شرايط بهاي فلزات به افت چشمگيري تن داده‌اند كه تنها اميدواري براي بازگشت آن تضعيف دلار در صورت افت وضعيت اقتصادي آمريكا است. در بازار فلزات لندن بهاي مس به مرز 7هزار و 517دلار در هر تن رسيده است. بهاي سه فلز رنگين آلومينيوم، روي، سرب به ترتيب به يك هزار و 973دلار، يك هزار و 899دلار و سرب به يك هزار و 922دلار و بيلت فولادي در بورس فلزات لندن به 387دلار در هر تن رسيده است. افزون بر اين، اما در صحنه بورس تهران تاثير يا عدم تاثير افت‌هاي كنوني به تعيين تكليف نرخ دلار در بازار آزاد تهران بستگي دارد، چرا‌كه حتي در صورت كاهش قيمت‌ها در صورتي كه بهاي دلار افزايش يابد فروش شركت‌ها مي‌تواند ثابت مانده و حتي افزايش يابد. اين مساله باعث شده است تا رصد بازار از اهميت بالايي برخوردار باشد. در آخرين معاملات روز چهارشنبه و پنج‌شنبه بازار تهران معامله‌گران نوسان‌هاي دائمي را در نرخ تبديل دلار به ريال شاهد بودند كه بخشي به دليل افزايش تقاضا براي مسافرت‌هاي خارجي در ايام تعطيلي بود. در هفته گذشته بورس كالا نيز شاهد عرضه محصولات برخي از شركت‌هاي بورسي بود. در بخش فلزات ايرالكو شاهد عرضه شمش هزار پوندي معادل 44هزار و 500ريال و بيلت 6005-8 معادل 47هزار و 100ريال بودند، ذوب‌آهن سبد ميلگرد و تير آهن آلياژسازي 11هزار و 88ريال، سبد ميلگرد 14-25فولاد آلياژي ايران معادل 12هزار ريال، سبد ميلگرد 14-25فولاد خراسان 12هزار و 110ريال، بلوم فولاد خوزستان معادل 9هزار و 788ريال، تختال سي مباركه 8هزار ريال، مس كاتد ملي مس 135هزار ريال در واحد كيلو معامله شدند. در بخش محصولات شيميايي محصولات پالايشگاه اصفهان حلال 402 معادل 9هزار و 740ريال، حلال 410معادل 9هزار و 793ريال، محصولات پالايشگاه تبريز گوگرد كلوخه معادل 2هزار و 10ريال، وكيوم باتم 5هزار و 710ريال، محصولات پتروشيمي اميركبير پلي اتيلن سبك خطي 209 معادل 23هزار و 500ريال، پلي اتيلن سبك خطي فيلم 2420 معادل 23هزار و 500ريال، پلي‌اتيلن سنگين اي ايكس تري 27هزار و 950ريال، پلي وينيل كلرايد پتروشيمي آبادان معادل 14هزار و 700ريال، متانول زاگرس معادل 4هزار و 550ريال، محصولات پتروشيمي شازند پلي‌پروپيلن 550معادل 21هزار و 170ريال، پلي‌اتيلن سنگين اي‌ايكس تري معادل 27هزار و 700ريال، سبك خطي 209معادل 23هزار و 260ريال، محصولات پتروشيمي شيراز اوره 5هزار ريال، اوره صنعتي 5هزار و 224ريال و متانول 4هزار و 606ريال، اسيد استيك و متانول پتروشيمي فن آوران به ترتيب 6هزار و 275ريال و 4هزار و 400ريال، اوره پتروشيمي كرمانشاه معادل 5هزار و 120ريال، پلي پروپيلن زد تري مارون 20هزار و 303 ريال و اسلاك واكس سنگين نفت بهران معادل 10هزار ريال در هر كيلو قيمت خورده‌اند. در بخش كالاهاي صنعتي نيز هفته گذشته سيمان كرمان اقدام به عرضه محصولات خود كرد كه سيمان تيپ 5معادل 613 و پوزولاني معادل 629هزار ريال در هر تن قيمت خوردند.
در بازار چه خبر بود؟
بازار روز چهارشنبه همچنان روندي نزولي داشت و با توجه به تعطيلات پيش‌رو، با ركود نسبي نيز همراه بود. انتظار مي‌رود روند ركود در معاملات امروز نيز به عنوان يك روز بين تعطيل ادامه داشته باشد. در بازار روز چهارشنبه معامله‌گران افت 71/47 واحدي شاخص كل را تجربه كردند. معامله‌گران در گروه فلزي شاهد معاملات مثبتي در نماد ذوب‌آهن بودند. اين معاملات در شرايطي رقم خورد كه امروز اين نماد روز سرنوشت‌سازي را تجربه مي‌كند. امروز سازمان خصوصي‌سازي يك ميليارد و 180 ميليون و 260 هزار و 900 سهم ذوب‌آهن را به قيمت روز قبل از عرضه در بازار دوم فرابورس به اضافه 20 درصد و به شرط آنكه از 150 تومان كمتر نباشد، روي ميز فروش خواهد گذاشت. با توجه به ثبت قيمت يك هزار و 755ريالي براي ذوب آهن اصفهان در معاملات روز چهارشنبه بهاي بلوك اين شركت 2هزار و 106ريال تعيين خواهد شد.
مهلت پرداخت 20 روزه براي پرداخت وجه نقد و فروش نقد 25 درصدي و باقي اقساط هم برخي از شرايط تعيين شده از سوي سازمان خصوصي سازي و هيات‌ واگذاري است. طبق مصوبات موجود مقرر شده وجوه حاصل از واگذاري اين درصد از سهام به صندوق ذخيره فرهنگيان بابت رد ديون داده شود، بنابراين درصورت انجام اين مزايده، وجوه ناشي از فروش به اين صندوق تخصيص داده خواهد شد. اين معامله بلوكي از اهميت بالايي براي ذوب آهن اصفهان برخوردار است، از اين نظر رصد حضور يا عدم حضور خريدار و بروز رقابت از اهميت بالايي برخوردار است.
در گره فلزي، نماد آلومينيوم ايران در سايه فروش با قيمت‌هاي بالاي بورس كالا روز چهارشنبه مورد توجه بود.
در گروه معدني، معامله‌گران روز چهارشنبه شاهد تقسيم بالاي يك هزار ريالي سود در مجمع چادرملو بودند. اين تقسيم كه بيشتر از انتظار اوليه بود براي شركت‌هاي سرمايه‌گذاري اميد، معادن و فلزات و سرمايه‌گذاري سپه به همراه مباركه به عنوان سهامداران چادرملو خبر خوبي به شمار رفته و براي اين شركت‌ها مي‌تواند رشد سود آوري را به همراه آورد.
در اين گروه، مجمع عمومي عادي سالانه شركت توسعه معادن روي ايران، به تقسيم سود 45 توماني راي داد.
روايت رسمي از اوضاع سيماني‌ها
در گروه سيماني، معامله‌گران روز چهارشنبه شاهد افزايش عرضه‌ها در نمادهاي داراي سهام شناور بالا بودند. در اين گروه البته سهام داراي سهام شناور كم شامل سيمان غرب، هرمزگان و دشتستان همچنان با صف‌هاي خريد بدون تحرك مواجه بودند.
در اين ميان اما رشد قيمت اخير سهام سيماني و البته تقسيم سود بالاي اين شركت‌ها و بازدهي بالا پس از بازگشايي نمادها نيز موجب جلب توجه معامله‌گران شده است. در اين گروه، معامله‌گران شاهد مصاحبه محمد اتابك، رييس انجمن صنفي كارفرمايان صنعت سيمان بودند.
وي در اين مصاحبه گفت: در شرايط فعلي ارزش جايگزيني شركت‌هاي سيماني آنچنان با ارزش بازاري آنها فاصله گرفته كه مي‌توان گفت سهام سيماني‌ها در حال حاضر تنها معادل يك سوم ارزش واقعي و ارزش جايگزيني آن قيمت داشته و در بورس مورد معامله قرار مي‌گيرند. به طوري كه در اين گروه نه تنها حباب قيمتي وجود ندارد، بلكه حتي ارزش بازاري آن به ارزش واقعي مورد نياز براي احداث يك كارخانه مشابه با كارخانه‌هاي موجود نزديك نبوده و فاصله بسيار زيادي بين آنها وجود دارد.
اتابك در خصوص سرمايه لازم براي احداث يك كارخانه توليد سيمان با ظرفيت يك ميليون تن و مدت زمان لازم براي راه اندازي آن گفت: براي راه اندازي چنين كارخانه‌اي بالغ بر 220 ميليارد تومان سرمايه‌گذاري لازم است تا بتوان حداقل ظرف مدت 36 ماه يك شركت سيماني با ظرفيت حدود يك ميليون تن راه‌اندازي كرد.
اين مقام مسوول‌ در انجمن صنفي كارفرمايان صنعت سيمان در بيان دلايل پايين بودن قيمت روي تابلوي سهام سيماني‌ها نسبت به ارزش جايگزيني آنها خاطرنشان كرد: طي سال‌هاي گذشته به دليل دخالت‌هاي اعمال شده در روند قيمت‌گذاري و سياست‌هاي كلان مديريتي اخذ شده در اين حوزه، شرايط صنعت سيمان تا آنجا پيش رفته كه قيمت بازاري يك كارخانه سيماني يك ميليون تني به ارزش حدود 50 ميليارد تومان در بازار سهام رسيده بود.
اين مقام مسوول‌ در ادامه در خصوص آثار و پيامدهاي منفي ناشي از تحريم‌هاي بين‌المللي و نيز موضوع اجراي فاز دوم قانون هدفمند‌سازي يارانه‌ها تاكيد كرد: موضوع تحريم‌هاي بين‌المللي در بسياري از موارد به طور قطع موجب افزايش هزينه‌هاي شركت‌هاي سيماني در راستاي تامين و ورود قطعات و تجهيزات مورد نياز جهت بهينه‌سازي خطوط توليد و راه‌اندازي و اجراي طرح‌هاي توسعه‌اي شده است. چراكه با اعمال تحريم‌ها، قطعات و تجهيزات مورد نياز بايد به نرخ‌هاي بالاتري خريداري و وارد كشور شود كه به تبع آن اين امر در سودآوري گروه سيماني نيز اثر گذار است.
اتابك با تاكيد بر اينكه اجراي فاز دوم قانون هدفمند‌سازي يارانه‌ها بر صنايع پرمصرف حامل‌هاي انرژي از جمله دو صنعت سيمان و فولاد بسيار اثر گذار است، افزود: با توجه به احتمال اجراي فاز دوم اين قانون در سال جاري و در نتيجه افزايش احتمالي نرخ حامل‌هاي انرژي، اين نگراني براي صنايع انرژي بر از بابت رشد هزينه‌ها از جمله در صنعت سيمان نيز وجود داشت. اما نظر به اينكه اجراي اين فاز در حال حاضر به تعويق افتاده يكي از نگراني‌هاي موجود از بابت سهام گروه سيماني و احتمال كاهش سودآوري شركت‌هاي اين گروه به دنبال افزايش هزينه‌ها مرتفع شده است.
در پتروشيمي‌ها چه مي‌گذرد؟
در گروه پتروشيمي، مجمع مارون با تقسيم سود 2هزار و 200ريال همراه شد؛ اين در شرايطي است كه مارون با احتمال معامله بلوكي پتروشيمي لاله مواجه است. در اين گروه، بازار با شايعات آزار‌دهنده‌اي در نماد متوقف خارك مواجه است؛ در حالي كه نزديك به سه ماه از توقف نماد «شخارك» مي‌گذرد، اين نماد با شايعاتي در مورد دشواري صادرات روبه‌رو است. در همين حال در زير گروه متانول سازهاي بورسي برخي شايعات از خريد يك كشتي ويژه حمل متانول براي كاهش دشواري صادرات اين محصول خبر مي‌دهد. هر چند اين خبر هنوز به صورت رسمي تاييد نشده است.
در گروه پتروشيمي، هيات مديره شركت پتروشيمي شازند، رضا رحماني را به سمت عضو هيات مديره و مدير عامل اين شركت منصوب كرد. رحماني پيش از اين رييس هيات‌ مديره شركت پتروشيمي شازند بود كه پس از مديريت احمد محمدي‌بوساري، سرپرستي شركت پتروشيمي شازند را بر عهده گرفته بود. در اين گروه، شركت پتروشيمي اصفهان سود سال 90 خود را با تعديل 164درصدي اعلام كرد.پتروشيمي اصفهان كه براي سال 90 به ازاي هر سهم 1533 ريال سود به ازاي هر سهم اعلام كرده بود، در گزارش جديد با تعديل مثبت 164 درصدي سود خود را تا سطوح 4054 ريال افزايش داد. اين شركت عمده‌ترين دليل افزايش سود هر سهم را افزايش سود ناشي از تسعير ارز اعلام كرده است. شركت مطالبات و بدهي‌هاي ارزي را به نرخ ارز آزاد در تاريخ ترازنامه (دلار1885 تومان و يورو 2500 تومان و درهم را 515 تومان) تسعير كرده است.
در گروه كاني غير‌فلزي، شركت فرآورده‌هاي نسوز ايران 75 تومان سود نقدي به ازاي هر سهم تقسيم كرد. با اين وصف، «كفرا» 88 درصد از سود 848 ريالي خود را در مجمع تقسيم كرد. به گزارش بورس24، در اين مجمع، مديران از برنامه افزايش سرمايه 70 درصدي اين شركت بورسي خبر داده‌اند. در گروه شركت‌هاي هلدينگي، روز چهارشنبه نماد سرمايه‌گذاري گروه توسعه ملي (وبانك) با تعديل سود تلفيقي از رقم 554ريال به 811ريال بازگشايي شد. در گروه مالي، امروز نماد ليزينگ صنعت و معدن پس از چند روز صف خريد با ضوابط رفع گره‌هاي معاملاتي مواجه است. در مجموع بازار روز چهارشنبه نيز مانند اكثر روزهاي هفته بازار ضعيفي بود كه در آن 34ميليارد تومان سهام معامله شد كه 5/8 درصد آنرا معاملات نماد سرمايه‌گذاري شاهد تشكيل داد كه اين معاملات ناشي از جابه‌جايي يك بلوك 5/10ميليون سهمي سرمايه‌گذاري شاهد بود. از 216نمادي كه ديروز به روي تابلو رفتند 120نماد با كاهش قيمت و 91نماد با رشد ارزش همراه شدند. با ثبت اين شرايط در هفته دوم خرداد ماه ارزش معاملات به 211ميليارد تومان بالغ شد كه 19درصد نسبت به هفته قبل افت نشان داد. شمار خريداران هم به 28هزار و 39نفر بالغ شد كه هشت دهم درصد رشد را نشان داد.