هديصابر و حاشيهنشينان
کد خبر : ۶۸۴۲۷
هديصابر فعال سياسي و اجتماعي كه سال پيش ما را تنها گذاشت و رفتن را به ماندن ترجيح داد، اقداماتي چشمگير و قابل تامل را در دوران كوتاه اما پر بار عمرش انجام داد؛ اقداماتي كه با نيمنگاهي به آنها به ارزش و مقدار آن مرد صبور و بزرگ ميتوان پي برد. فعاليتهاي هديصابر از چند منظر قابل ملاحظه است و هر يك يادگيريهاي فراواني را دربر دارد. اقتصاد، اجتماع، سياست، تاريخ، قرآن و ورزش عرصههايي است كه او از طريق پژوهش، آموزش و ترويج توانسته است يادگارهاي پراثري را به جاي بگذارد.
از جمله آنها در حوزه فعاليتهاي اجتماعي ميتوان به اجراي دو طرح «توسعه مهارتهاي پايه» و «تشكيل گروههاي كارآفريني و آموزش بانكپذيري» در سكونتگاههاي غيررسمي زاهدان از خردادماه سال 1388 اشاره كرد. هدف اصلي طرح، توسعه مهارتهاي پايه توانمندسازي و ظرفيتسازي جوامع هشتگانه سكونتگاههاي غيررسمي شهر زاهدان (شيرآباد، كريمآباد، كارخانه نمك، باباييان، مرادقلي، چليآباد، پشت گاراژ و پشت فرودگاه) به منظور ارتقاي سازماندهي، بهبود و توسعه مديريت شهري و سازگار با اولويتهاي محلي مناطق مورد نظر بود. به عبارت روشنتر، هدف كه 900 نفر از ساكنان سكونتگاههاي غيررسمي زاهدان (با تاكيد بر زنان و جوانان) با كسب مهارت و آموزشهاي فني و حرفهاي بر قابليتهايي دست يابند تا بتوانند براي خود در بازار كار محلي يا شهر زاهدان فرصتهاي شغلي و درآمدزايي ايجاد كنند.
اين طرح سه استراتژي را همزمان دنبال كرد: يكي توسعه كمي، ديگري توسعه كيفي و آخري توسعه آيندهنگر.
هدي سير مطالعاتي و اجرايي طرح مهارتآموزي با همكاري اعضاي تيم طرح را در سه مرحله به اجرا درآورد:
الف) شناخت وضع موجود و آمادهسازي طرح ب)پيادهسازي و اجرا ج) مستندسازي
اما طرح تشكيل گروههاي كارآفريني و آموزش بانكپذيري در سكونتگاههاي غيررسمي شهر زاهدان هم با هدف تاسيس و توسعه گروههاي محلي خوديار، كارآفرين، اجتماعمحور و خودگردان به منظور كسب صلاحيت براي دسترسي به خدمات مالي خرد و ايجاد كسب و كارهاي كوچك به مديريت هديصابر به مرحله اجرا رسيد. رويكرد نظري بر پايه مشاركتجويي و توانمندسازي استوار شده و ميل نهايي آن ظرفيتآفريني اقتصادي براي ساكنان كمدرآمد سكونتگاههاي غيررسمي زاهدان با مدل اجرايي بانكداري پيوندي و تشكيل گروههاي خوديار بود. در رويكرد اجرايي، مدل تاكيد بر پسانداز و ارتقاي توانمنديهاي اعضاي گروه، از اولويت برخوردار بود. در پي اجراي اين طرح مراحل «مطالعه»، «طراحي نقشهراه»، «فراخوان تشكيل گروهها»، «ايجاد گروههاي خوديار» و «بانكپذير شدن گروهها» در اين طرح طي و در چارچوب آن گروههاي خوديار تشكيل شده و با توانمندسازي و ظرفيتسازي، زمينه براي بانكپذير شدن آنها فراهم شد. هر گروه متشكل از 15-12 نفر از اهالي محلات هدف بود كه نسبت به هم اعتماد داشته و مراحل بانكپذير شدن (پسانداز درونگروهي، اعطاي وامهاي درونگروهي و دريافت وام از بانك) را با هم طي ميكردند. در اين گروهها از ضمانت زنجيرهاي به جاي وثيقه استفاده ميشد. با اشاره به دو پروژهاي كه هديصابر در سيستان و بلوچستان انجام داد، ميتوان اينطور توضيح داد كه اين دو طرح با هدف اتصال نيروي كار به بازار كار به اجرا درآمدند. طرح توسعه مهارتهاي فني با ارتقاي مهارت نيروي كار به اشتغالپذيري آنان ميانجاميد و زمينه را براي ورود به بازار كار فراهم ميكرد. به اين ترتيب اجراي اين دو طرح كه توسط هديصابر انجام ميشد و اجرايش از سوي او ناتمام ماند به ايجاد نتايج زير منجر شد:
1- غلبه بر جو بياعتمادي2- حضور مداوم در محلات هدف3- تسهيل برقراري ارتباط با جامعه زنان4- استفاده از ظرفيتهاي بومي در اجراي طرح، خصوصا در مرحله آموزش
5- بهرهگيري از تمامي كانالها، ظرفيتها و عناصر كليدي محلي6- برگزاري دورههاي مهارت اجتماعي به عنوان پيشنياز7- حذف محدوديت زنان و دختران براي خروج از محلات. در واقع همانطور كه در متون مدون طرح هديصابر آمده بود اين طرح به محلات محروم سيستان و بلوچستان رفت تا مجموعه آموزشهاي مهارتي و اجتماعي را براساس نياز و تقاضاي محل به منظور تجهيز و آمادهسازي ذينفعان اصلي براي دستيابي به كسب و پيشه و شرايط زيست بهتر ارايه كند. چنين است كه ميتوان گفت هداي آرماندار، اصولي محكم داشت و براي حفظش گاه «تشر» هم زد. ارزشها در آرمانش باقي نماند. با همه سرزنشها آرمانها در زيستش به رواني جاري بود و با همه داشتههاي خويش از تبار خاكيترين مردمان زمان خويش بود. بينام و بينشان، بيادعا، با مردم و در ميان مردم، اما گاه تنها، مهرشان حراج همگان.
ارسال نظر