خداحافظي بورس تهران با روندهاي سنتي
کد خبر : ۷۲۷۷۹
گروه بورس- اعظم شريفي: معاملهگران بورس تهران در شرايط كنوني بازار كاهش چشمگير قيمتها و رسيدن P/E بازار به سطح 6/5 مرتبه را به نظاره نشستهاند.
هرچند با حمايتهاي صورت گرفته صفهاي فروش سنگين در نمادهاي عمده بازار متعادل شدند، اما دلايل تشكيل صفهاي فروش و عدم اعتماد سرمايهگذاران به ويژه حقيقيها براي حضور مستمر در بازار سهام همواره مورد توجه تحليلگران بازار است. به طور نسبي بازار سهام در ماه مبارك رمضان روزهاي نه چندان پررونقي را تجربه كرده است، اما در حال حاضر كارشناسان موارد با اهميتتري را براي تشديد فشارهاي عرضه و فروش از سوي معاملهگران مطرح ميكنند به طوري كه معتقدند با توجه به جذابيت قيمتي در بيشتر سهام با رفع برخي نگرانيها بازار به سرعت به روزهاي مثبت بازخواهد گشت. چراكه اغلب كارشناسان اذعان دارند از آنجا كه بورس در فصل مجامع رونق نداشت، پس نميتوان پيشبيني كرد كه در ماه رمضان و هفتههاي پيشرو رونقي نخواهد داشت زيرا رفتار ماههاي اخير بورس نشان داده كه بازار سرمايه ديگر از روندهاي سنتي به طور كامل تبعيت نميكند.
جذابيت افت P/E با ديد بلندمدت
مديرعامل شركت توسعه مديريت و سرمايهگذاري آرمان گوهر ايرانيان در گفتوگو با خبرنگار دنياي اقتصاد خاطرنشان كرد: با توجه به كاهش ارزش سهام بيشتر شركتهاي بورسي در ماههاي گذشته و اصلاح قابل ملاحظه نسبت p/e بازار، خريد سهام در مقطع كنوني با ديد بلند مدت جذاب به نظر ميرسد. اما اكثر معاملهگران با توجه به خروج زياد اشخاص حقيقي در ماههاي گذشته از بازار سرمايه نگران تداوم اين روند هستند كه كاهش حجم معاملات سهام بيانگر اين مطلب است.
همايون هيوند تصريح كرد: در صورتي كه اخبار مثبتي خصوصا در حوزه سياست خارجي و مذاكرات هستهاي در هفتههاي آتي منتشر شود كه منجر به بازگشت اشخاص حقيقي به بازار سرمايه شود، به طور قطع ميتوان انتظار تغيير روند كنوني و رشد بازار سرمايه را داشت.
او تاثير ماه رمضان در شرايط كنوني را رد كرد و گفت: به نظر ميرسد بازار سرمايه به بلوغ بيشتري نسبت به سالهاي گذشته رسيده است و سيكلهاي سنتي نمي تواند تاثير چنداني در نگرش سرمايهگذاران داشته باشد. براي مثال در فصل بهار و مجامع شركتها كه به طور سنتي در بازار سرمايه مثبت ميشد، در سال جاري با توجه به ريسكهاي بازار اين گونه نشد، بنابراين در ماه رمضان نيز نمي توان انتظار داشت كه با توجه به روند تاريخي شاهد ركود بازار سرمايه باشيم و بايد در انتظار اثرات انتشار گزارشهاي ميان دورهاي شركتها و همچنين اخبار پيرامون مذاكرات هستهاي باشيم كه به طور قطع اثر بيشتري بر معاملات سهام شركتهاي بورسي و روند بازار خواهد داشت.
وي خاطرنشان كرد: در مقطع كنوني سرمايهگذاران بايد ديد نوسانگيري را فراموش كنند و اقدام به ايجاد سبد سهامي از شركتهاي پر پتانسيل با ديد بلند مدت كنند، شايد بتوان انتظار داشت با فروكش نمودن جو رواني ايجاد شده در اثر تحريمها و گشايشي درخصوص مذاكرات هستهاي سرمايهگذاران بلندمدت بازدهي بيش از 50 درصد را با ديد يكساله كسب كنند. همچنين گردانندگان بازار سرمايه نيز بايد با تعامل بيشتر با شركتها و دادن اطلاعات بيشتر به سرمايهگذاران خصوصا در مواردي نظير نوسانات نرخ ارز، شفافيت بازار را بيشتر كنند تا سرمايهگذاران كمتر تحت تاثير شايعات مخرب قرار گيرند و با اطلاعات مستند اقدام به معاملات در بازار كنند.
مديرعامل شركت توسعه مديريت و سرمايهگذاري آرمان گوهر ايرانيان با بيان اينكه نوسانگيري براي بازار سرمايه مخرب است، ادامه داد: نگاه نوسان گيري خصوصا در مورد شركتهاي كوچك كه با ورود پول اندكي ميتوانند نوسانات قابل توجهي را شاهد باشند، براي بازار سرمايه بسيار خطرناك است، زيرا باعث رشد حبابي قيمت سهام ميشود و خريداران غيرحرفهاي كه معمولا در انتهاي روند صعودي وارد اين سهام ميشوند زيان قابل توجهي را بايد تحمل كنند كه نمونه آن را در ماههاي گذشته در سهام صنعت قند و شكر و همچنين صنعت كاشي و سراميك شاهد بودهايم كه باعث خروج سهامداران حقيقي از بازار و از دست رفتن اعتماد آنان شد.
وي درخصوص مجامع برگزار نشده و افزايش زيان شركتها بعد از عرضه گفت: در خصوص شركتهاي پالايشي ميتوان گفت كه صورتهاي مالي اكثر اين شركتها شفاف نيست و بيشتر آنها اختلاف حساب بسيار با اهميتي با شركت پخش فرآوردههاي نفتي دارند كه بهتر بود قبل از عرضه سهام اين گروه از شركتها در بورس اين مشكلات مرتفع شده تا صورتهاي مالي شفافي از سوي اين شركتها ارائه شود. البته برخي سرمايهگذاران ريسك پذير از ابهام صورتهاي مالي اين شركتها استقبال كردهاند و انتظار دارند كه با خريد سهام شركتهاي پالايشي كه با قيمتي كمتر از ارزش جايگزيني آنها عرضه شده بازدهي قابل توجهي را كسب كنند.
بورس از فاكتورهاي سنتي تبعيت نميكند
اما مديرعامل كارگزاري حافظ هم با بيان اينكه در چند سال اخير بسياري از قواعد معاملاتي كه در گذشته وجود داشت نقض شده است، گفت: بنابراين مانند گذشته نمي توان مطمئن بود كه بازار در فصل مجامع مثبت است يا در ماه مبارك رمضان منفي. اقبالنيا افزود: روند بازار در شرايط كنوني، بيش از آنكه تابع ماه مبارك رمضان باشد متاثر از شرايط بينالمللي و ريسكهاي سيستماتيك است. به اين معنا كه طيفهاي خاصي از سرمايهگذاران كه افق كوتاه مدت نسبت به بازار دارند از آن خارج شده اند و سرمايهگذاران بلند مدت در بازار باقي مانده اند كه با رويكرد بنيادي و با نگاه بلندمدت اقدام به خريد سهام در كف قيمتي ميكنند.
محمد اقبالنيا در گفتوگو با دنياي اقتصاد تصريح كرد: در شرايط كنوني بهتر است سرمايهگذاران نگاه بلندمدت به بازار داشته باشند و اسير نوسانات و جو كوتاهمدت بازار نشوند. مسوولان بازار هم شايسته است نهايت مساعي خود را براي افزايش شفافيت بازار به كار گيرند. آفت امروز بازار سهام ابهام در دورنماي آتي است، چه در مسائل كلان و چه در تصميماتي كه به صورت خلقالساعه و بدون در نظر گرفتن منافع سهامداران توسط دولت اتخاذ ميشود. تبديل سوخت گاز به مازوت در مورد شركتهاي سيماني، بحث پيرامون افزايش حقوق مالكانه معادن، اخذ عوارض بر صادرات، افزايش ماليات و مسائلي از اين قبيل موجب بي اعتمادي و دلسردي سرمايهگذاران ميشود.
مديرعامل كارگزاري حافظ درخصوص نوسانگيري نيز با اشاره به اينكه نوسانات، جزء لاينفك بازار است و موجب شادابي بازار ميشود، تاكيد كرد: در هر بازاري نوسانگيران نيز در كنار سرمايهگذاران بلندمدت حضور دارند و نقش خاص خود را به لحاظ نقدشوندگي بازار ايفا ميكنند. اگر قرار باشد همه صرفا با ديد بلند مدت در بازار حضور يابند ديگر سهامي معامله نمي شود و نقدشوندگي بازار دچار خدشه ميشود. منتها نوسانات بايد در فضايي شفاف و به دور از شايعات، رانت و سوء استفاده شكل گيرد.
اقبالنيا ادامه داد: به نظر ميرسد با ارائه گزارشهاي سه ماهه شركتها كه مقارن با ماه مبارك رمضان شده است؛ تا اندازهاي عملكرد ميان دورهاي شركتها و افق پيش روي آنها شفاف شود و بازار بتواند تا اندازهاي بر فضاي ناشي از مسائل كلان غلبه نمايد و قيمت سهام به ثبات نسبي برسد. ضمن اينكه ريسكهاي بينالملل در قيمتها و نسبت P/E سهام انعكاس يافته و در حالي كه ريسك رو به پايين اكثر سهام محدود است؛ با كوچكترين اخبار مثبت ميتوان شاهد رشد بازار بود.
رمضان بورسهاي خارجي چگونه ميگذرد؟
يك تحليلگر بازار سرمايه نيز در تشريح شرايط كنوني معاملات بورس تهران خاطرنشان كرد: بازار سهام كشورمان به طور سنتی هر ساله با آغاز ماه مبارك رمضان شاهد كاهش قابل توجه حجم معاملات و نیز كاهش نسبی بازدهی است، به طوری كه در 5 سال اخیر، بازده بازار سهام در این ماه به طور متوسط حدود يك درصد كمتر از سایر ماههای سال بوده است. علي ابراهيمنژاد در گفتوگو با دنياي اقتصاد افزود: البته تاثیر ماه مبارك رمضان كه از آن به Ramadan effect یاد میشود در بازارهای سهام كشورهای مسلمان دیگر تاثیرات متفاوتی دارد. به عنوان مثال، بررسیهای انجام شده در بازار سهام عربستان و پاكستان حاكی از كاهش نوسانات بازار و عدم تغییر قابل توجه بازدهی نسبت به سایر ماهها است.
وي تاكيد كرد: در خصوص بازار سهام كشورمان، به نظر میرسد رفتار فعالان بازار در ماه مبارك امسال تحت تاثیر سه فاكتور قرار دارد: اول، ركود نسبی بازار در این ماه است كه به طور سنتی در كاهش حجم معاملات و كم شدن فعالیت معامله گران منعكس میشود. دوم مقارن شدن ماه رمضان امسال با انتهای فصل مجامع و به عبارتی آغاز یك دوره كم خبر در بازار است كه اتمام مجامع شركتها و گزارشهاي سه ماهه اول به طور طبیعی بازار را وارد یك خلأ خبری میكند. فاكتور سوم نیز نااطمینانیهای اقتصادی و سیاسی است كه در چند ماه اخیر گریبانگیر بازار بوده و به طور مشخص شامل تورم، تلاطمات ارزی و مباحث مربوط به مناقشات هستهای است. ابراهيمنژاد تاكيد كرد: در چنین فضایی و در صورت تداوم حضور این سه فاكتور میتوان انتظار ركود عمیق تری را نیز نسبت به سالهای قبل داشت. سرمایهگذاران نیز با عنایت به این عوامل به طور طبیعی بسیار محتاطانه تصمیمگیری كرده و از خرید سهام در قیمتهای بالا خودداری میكنند كه این امر در افزایش بازده مورد انتظار آنها و همینطور كاهش نسبت P/E بازار قابل مشاهده است.
اين تحليلگر بازار سرمايه درخصوص عرضه سهام جديد در شرايط كنوني نيز گفت: عرضههای اولیه یكی از ابزارهایی هستند كه میتوانند تا حدی در تغییر فضای راكد كنونی در بازار، افزایش خوشبینی سرمایهگذاران و حتی جذب سرمایهگذاران جدید و تزریق نقدینگی از بیرون به بازار كمك كنند. در چنین فضایی، عدم شفافسازی و افشای اطلاعات كامل چه سهوی و چه عمدی میتواند لطمه جدی به اعتماد سرمایهگذاران وارد كرده و تمایل آنها به شركت در عرضههای اولیه آینده به شدت كاهش دهد.
آسيبي كه گزندهاي ناموفق به بازار ميزند
ابراهيمنژاد ادامه داد: متاسفانه هنوز هم سریال عرضههای اولیه حتی بدون برگزاری جلسات معارفه و افشای اطلاعات كافی و درست در بورس تهران ادامه دارد و واقعیت این است كه سرمایهگذاران نیز عرضههای ناموفق را بسیار بهتر از عرضههای موفق به خاطر میسپارند. عرضههایی همچون بیمه دانا و بسیاری موارد مشابه تا مدتهای طولانی در حافظه سرمایهگذاران جاخوش میكند و خود را در بی اعتمادی بلندمدت به سهام آن شركت نشان میدهد.
به عنوان نمونه، شركت اینترنتی Groupon مدتی پس از عرضه اولیه خود در سال 2011 در بورس آمریكا اعلام كرد كه به دلیل اشتباه در انتخاب رویههای حسابداری زیان پیش بینی شده خود را افزایش میدهد كه بی اعتمادی و واكنش بسیار منفی بازار را در پی داشت و در فاصله چند ماه این شركت بیش از 70 درصد ارزش بازار خود را از دست داده است.
اين تحليلگر بورس تهران تصريح كرد: خوشبختانه به نظر میرسد فعالان بازار هماكنون به این باور رسیدهاند كه بررسی دقیق و موشكافانه پیش از خرید در عرضههای اولیه یك ضرورت است و دیگر به هر عرضه اولیه به دید سود بادآورده چند ده درصدی نگریسته نمیشود. لازم است سرمایهگذاران حقیقی و خرد نیز در این خصوص توجه بیشتری كرده و تنها پس از مطالعه دقیق امیدنامه و صورتهای مالی و اطمینان از فهم كامل مدل كسب و كار شركت، اقدام به خرید در عرضه اولیه كنند تا متحمل زیان نشوند. مسوولان بازار نیز علاوه بر رسیدگی قانونی به موارد رخ داده در انجام عرضههای اولیه بعدی دقت و وسواس بیشتری به خرج داده و اجازه انجام عرضه اولیه عجولانه قبل از افشای كامل اطلاعات و اطلاع رسانی دقیق به فعالان بازار را ندهند.
ابراهيمنژاد با اشاره به استراتژيهاي خريد و فروش گفت: سرمایهگذاران بلندمدت بنا به ذات استراتژی سرمایهگذاری خود بر اساس چشم انداز سودآوری شركتها در یك افق بلندمدت تصمیم به خرید یا فروش میگیرند و زمانی كه فاصله قیمت سهم و ارزش ذاتی آن افزایش یابد تمایل بیشتری به خرید دارند. بر این اساس، سرمایهگذاران تصمیم خود را فارغ از نوسانات مقطعی بازار اتخاذ میكنند و با توجه به كاهش چشمگیر قیمتها در یك سال اخیر به نظر میرسد اتفاقا فرصتهای جذابی برای سرمایهگذاری در یك افق بلندمدت، البته به شرط در نظر گرفتن ملاحظات نقدشوندگی، وجود داشته باشد. وي در پايان با تاكيد بر اينكه همیشه رویدادهای تعیینكننده یا همان قوهای سیاه در شرایطی ظاهر میشوند كه همگان كمترین شانس را برای آن قائلند، گفت: هرگونه تغییر قابل اعتنا در جهت روشنتر شدن فضای اقتصادی و سیاسی از جمله دستیابی به توافقات ملموس و روشن در مذاكرات هستهای ممكن است روند كنونی بازار را دچار دگرگونی بنیادین كند.
ابهامات شركتها به زودي رفع نميشود
در همين حال مديرعامل شركت سرمايهگذاري آوين نيز در اين خصوص گفت: بعد از اعلام سلسلهاي از اخبار منفي و كاهش قيمتهاي سهام به دليل اين اخبار منفي به نظر ميرسد كه بازار به يك تعادل نسبي رسيده و قيمتها براساس اخبار منتشر شده تعديل شدهاند. در چنين شرايطي اكثر فعالان بازار استراتژي عدم معامله و حفظ تركيب پرتفويهاي قبلي را از دستور كار قرار دادهاند. به همين دليل طي چند روز گذشته، بازار سهام وارد يك دوره ركود شده است، به طوري كه حجم معاملات بسيار كم و نوسانات زيادي نيز در نمادهاي بزرگ بازار ديده نميشود.
مجتبي كاملنيا در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» تصريح كرد: در شرايط فعلي به سرمايهگذاران توصيه ميكنم كه به دليل افزايش ريسكهاي بازار تصميم به خروج كلي از بازار سرمايه را نگيرند. بلكه با تحليل دقيق اين ريسكها ميتوان با تشكيل يك سبد سهام مناسب بازدهي معقولي را در آينده كسب كرد، زيرا قيمتهاي فعلي سهام نيز همراه با افزايش ريسكها كاهش قابل توجهي داشتهاند. اين در حالي است كه چنانچه تغيير مهمي اتفاق نيفتد پيشبيني ميشود كه روزهاي آينده بازار شاهد حجم معاملات پايين و نوسانات كم قيمت سهام در بورس باشيم.
كاملنيا درخصوص عرضه نامناسب شركتهاي اصل 44 در شرايط كنوني افزود: به عنوان يك قاعده كلي قبل از عرضه سهام به عموم بايد شفافسازي كامل يك شركت انجام شود و ريسكهاي اساسي و جريانات نقد آتي يك شركت كاملا معرفي و شفاف شود.
اما در حال حاضر اكثر شركتهايي كه كانديداي ورود به بازار سرمايه هستند داراي نقاط ابهامي فراواني هستند كه در كوتاه مدت نيز اين ابهامات رفع نميشوند. تجربه چند سال گذشته بازار سرمايه ايران نيز نشان ميدهد كه شركتهاي دولتي پس از عرضه اوليه و طي يك يا دو سال حضور در بازار سرمايه به شفافيت لازم ميرسند (نظير شركت مخابرات ايران) اما نكته مهم اين است كه عرضه سهام چنين شركتهايي در بازار در شرايط فعلي كه بازار از ريسكهاي متعددي رنج ميبرد، اقدام درستي نيست و اضافه كردن ابهامات بيشتر به ابهامات قبلي بازار تبعات خوبي را به همراه نخواهد داشت.
نوسانگيران رونق بازار را افزايش ميدهند
افزون بر اين، مديرعامل كارگزاري اميد سهم با اشاره به اينكه تفكري كه نوسانگيري درست نيست را قبول ندارم، گفت: بازار بورس بايد مكانيزمها را قوي كند و اگر مديران سازمان سرمايهگذاران را به سمت نوسانگيري و خريد و فروشهاي آني هم سوق دهند، نقدشوندگي بازار افزايش مييابد تا اعتماد به بازار را افزايش دهد. فريبرز پرنا در گفتوگو با دنياي اقتصاد افزود: با تاثير مثبت نوسانگيري بازار به حركت درميآيد، بنابراين در شرايطي كه يكي از بحرانهاي بازار ما نقدشوندگي است كه سرمايهگذاران نميتوانند سرمايه خود را به موقع خارج كنند. به اين ترتيب ايجاد مانع براي نوسانگيري فعالان بازار تاثير منفي قابل توجهي دارد. اين در حالي است كه در شرايط كنوني معاملهگران اعتمادي به شرايط اقتصادي و سياسي ندارند و تمايل دارند به سرعت از بازار خارج شوند، زيرا نميتوانند افق زماني بسازند.
وي با بيان اينكه حجم اندك معاملات طي 28 ماه گذشته بيسابقه بوده است، گفت: به دليل حجم پايين معاملات افرادي كه ميخواهند خريد و فروش كنند و به خصوص در مواقع فروش، با مشكل مواجه ميشوند. زيرا در حال حاضر تعداد سرمايهگذاران كاهش يافته و بازار به سمت ركود پيش ميرود.
پرنا با تاكيد بر اينكه در شرايط كنوني افت معاملات به ماه رمضان ربطي ندارد، افزود: مشخصه بازار ما اين است كه هميشه خريدار ندارد و عدم فعاليت هميشگي خريداران است كه تاثير منفي بر فعاليت معاملهگران دارد. به طوري كه حتي در شرايط كنوني كه قيمت بيشتر سهام بسيار جذاب است، هم نميتواند سرمايهگذاران را تحت تاثير قرار دهد.
وي با اشاره به اينكه عرضه سهام در اين شرايط بازار بورس كار اشتباهي است، تاكيد كرد: در حال حاضر سهام بسيار خوبي در بازار داريم كه به دليل مشكل نقدينگي بازار به آنها توجه نميكند، بنابراين عرضههاي جديد اصلا منطقي نيست. پرنا افزود: شايد مديران بازار بخواهند شوك مثبت به معاملهگران و بازار بدهند و عرضه را صورت ميدهند، اما متاسفانه در عرضههاي اوليه خروج نقدينگي و تجارب منفي داشتيم؛ به طوري كه بازار در عرضه پارسان شوك جذب نقدينگي را داشت، هرچند خود عرضه شوك مثبت داشت. اما تاثير منفي عرضه سنگين پارسان بيشتر از تاثير مثبت بود.
يك ده آباد بهتر از يك شهر ويران
مديرعامل اميد سهم با اشاره به اينكه يك ده آباد بهتر است از يك شهر ويران، گفت: حداقل شرط لازم براي عرضه سهام اطمينان از وجود نقدينگي در بازار سهام است. بهتر است كه بازار بورس ما نقدينگي خوبي داشته باشد به جاي اينكه كميت و تعداد شركتها را افزايش دهيم. بنابراين عرضههاي اوليه در اين شرايط منطق خوبي ندارند.
پرنا با تاكيد بر اينكه زماني كه بازار دچار عدم تعادل ميشود عرضههاي اوليه نباشد بهتر است، گفت: در يكي دو سال گذشته همواره ترس از نقدينگي بازار را داشتيم. شركتهايي كه در بازار بلاتكليف هستند، شركتهاي بسيار خوبي هستند. اين در حالي است كه كارنامه عرضه شركتهاي اصل 44 با ورود شركتهايي نظير حفارس، پالايشگاه با گزارشهاي اوليه بدتر شده است و نشان ميدهد مديران از آستانه ورود ميخواهند سيمان بهتري نشان بدهند كه بازار بورس را دچار بياعتمادي ميكند، اين درحالي است كه اگر اطلاعات واقعي را بدهند شرايط پذيرش را ندارند و تنها موج بياعتمادي را ايجاد ميكنند. اما سوال اصلي اينجاست كه چه اصراري هست كه زماني كه نقدشوندگي هم نداريم شركتي با اطلاعات غلط وارد بازار شود؟
ارسال نظر