تلاقی عرضه و تقاضای ارز در بستر شفافیت
مدیرعامل سابق شرکت بورس اوراق بهادار تهران در گفتوگو با پایگاه اطلاعرسانی بازار سرمایه (سنا)، ورود گواهی ارزی به بازار سرمایه را گام اولیه برای راهاندازی بورس ارز دانست.
علی رحمانی راهاندازی این معاملات را ابزاری برای تنوع بخشی بازار دانسته و معتقد است میتوان با اتکا به تجربیات این بازار مقدمات راهاندازی بورس ارز را در کشور فراهم کرد که گواهی ارزی یکی از محصولات قابل معامله در این بورس باشد.
رحمانی در ادامه، اوراق مشارکت ارزی و صندوقهای ارزی را به عنوان محصولات دیگری معرفی کرده که قادر است در بورس ارز مورد دادوستد قرار بگیرد. وی با اشاره به اینکه در سالهای پیش به جای گواهیهای ارزی واریز نامههای ارزی در بورس معامله میشد، خاطرنشان کرد: معامله این ابزار جدید کمک بزرگی به ساماندهی بازار پرنوسان ارز و تکنرخی شدن ارز خواهد کرد، به طوری که سرمایهگذارانی که در معاملات این ابزار فعالیت میکنند از نوسانات نرخ ارز متضرر نمیشوند. مدیرعامل سابق شرکت بورس همچنین به وجوه تشابه گواهیهای ارزی با حقتقدمها و امتیازهای وام مسکن مشابه دانست و گفت: همانطور که با معامله امتیاز وام مسکن بازار سفته بازی خرید و فروش وام مسکن ساماندهی شد با ورود این ابزار جدید به بورس میتوان نسبت به ساماندهی بازار ارز امیدوار بود.
وی با اشاره به تاثیرگذاری شروع معاملهگواهی ارزی در بورس اظهار كرد: این گواهیها به عنوان یک محصول جدید تلقی شده و بازار سرمایه را در گام نخست به لحاظ ابزارهای مالی متنوع میکند. به عقیده وی، تنوع طلبی سرمایهگذاران عامل مهمی برای استقبال آنان از ارز است و بر این اساس پیشبینی کرد حجم معاملات این ابزار جدید بالا باشد. رحمانی همچنین به نحوه طراحی معاملات گواهی ارزی در بازار سرمایه اشاره کرد و محدودیت یا عدم محدودیت معاملات را از موضوعات مهم در این راستا ارزیابی کرد. به عقیده وی، این که فقط خریداران میتوانند برای معاملات گواهی ارزی به بازار سرمایه وارد شوند یا اینکه محدودیتی در این راستا وجود نخواهد داشت از موضوعاتی است که باید بررسی شود.
به گفته مدیرعامل سابق شرکت بورس، در زمان معامله واریز نامه ارزی در بورس فقط مصرفکنندهها امکان ورود به معاملات را داشتند، در حالی که اگر بازار ثانویه برای این گواهی ارزی وجود داشته باشد و امکان معامله برای همه سرمایهگذاران فراهم باشد، شرایط بهتری در این بازار حاکم میشود.
وی همچنین تاثیرگذاری معاملات گواهی ارزی را بر شرکتهای صادراتی مورد ارزیابی قرار داد و یکی از نکات مثبت ورود این ابزار معاملاتی به بورس را این دانست که مصرفکننده و دارنده ارز هر دو در یک بازار یکدیگر را ملاقات میکنند. به همین دلیل شرکتهای صادرکننده و واردکنندگان به راحتی میتوانند ارز مورد نیازشان را معامله کنند.
استاد دانشگاه الزهرا با اشاره به اینکه در شرایط فعلی اقتصاد، تنها ارز مرجع به کالاهای اساسی اختصاص مییابد، افزود: این در حالی است که با معامله گواهی ارزی در بورس قیمتها مشخص شده و همه میتوانند از یک بازار شفاف، ارز را تهیه کنند.
وی با تاکید بر اینکه ورود این ابزار معاملاتی به بورس موجب حذف رانت از این بازار میشود، خاطرنشان کرد: علاوه بر این با شفاف شدن بازار ارز حاشیه سود سفته بازی در بازار ارز نیز به حداقل میرسد. مدیرعامل سابق شرکت بورس با اشاره به شرکتهایی که بیشترین و کمترین تاثیر را از ورود گواهی ارزی به بازار سرمایه میگیرند، خاطرنشان کرد: در بورس شرکتها را میتوان به چهار دسته تقسیم کرد، شرکتهای با ورودی و خروجی ریال، شرکتهای با ورودی ارز و خروجی ریال، شرکتهای با ورودی ارز و خروجی ارز و در نهایت شرکتهایی با ورودی ریال و خروجی ارز.
بنا به اعتقاد وی این شرکتها هر کدام به شکل متفاوتی از معامله گواهی ارزی در بورس تاثیر میگیرند. رحمانی خاطرنشان کرد: با بورس ارز و مدیریت نرخ شناور آن از سوی بانک مرکزی شرایط اقتصادی بهتر شده است و نرخ ارز به سمت تعادلی شدن پیش میرود.
اپيدمي صعود قیمت
گروه بورس كالا- تحركات مثبت قيمتي بازار سكه در شرايطي ادامه دارد كه همچنان افزايش قيمت دلار عامل اصلي تمايل براي گرفتن خريدهاي بيشتر سكه بوده است. موضوع «بررسي تعيين نرخ ارز مرجع در كميسيون اقتصادي مجلس»، «تداوم تاكيد دولت بر تك نرخي شدن ارز به معناي اينكه عرضه و تقاضا قیمت را تعيين كند» و «درخواست براي تعيين اولويتبندي ارز» مهمترين اخبار اميدواركنندهاي بودند كه بازار ارز را تحت تاثير قرار دادند؛ اما التهاب در بازارها همچنان به قوت خود باقي است. تحليلگران بر اين باورند انتشار برخي اخبار پيرامون تصميمات دولت و مجلس درباره تعيين نرخ ارز مرجع به عنوان يكي از فاكتورهاي تاثيرگذار، بازار ارز را نوسانی كرده است.
البته گزارشهاي غيراقتصادي پيرامون تحولات سوريه و مذاكرات هستهاي ايران و گروه 5+1 باعث شده شدت تحركات بازار ارز و سكه با مسير هموارتري دنبال شود. نوسانات نرخ ارز و غيرمنطقي بودن اين بازار همواره يكي از مسائل پيش روي مسوولان بوده اين در حالي است كه راهاندازي بورس ارز به عنوان يكي از راهكارها تا يك ماه آينده ميتواند به اين وضعيت سر و سامان دهد. كارشناسان در اين باره نظرهاي متفاوتي دارند در حالي كه برخي از دور زدن صرافيها با توجه به راهاندازي بورس ارز خبر ميدهند كه مسوولان بر اين باورند اساسا بورس ارز هيچ ارتباطي با صرافيها ندارد و تاسيس اين بورس ميتواند شفافيت و رقابت در بازار ارز را رسميت بخشد و از رانت و واسطههاي متعددي كه در اين زمينه در سالهاي اخير تشكيل شده جلوگيري كند. البته ديروز تحركات مثبت قيمت طلا نيز بر روند مبادلات تاثيرگذار بود؛ براساس گزارش گروه مطالعات اقتصادي آرياسهم، سرمايهگذاران طلا انتظار دارند آمار مثبت منتشرشده در مورد بازار كار آنقدر كافي نباشد كه فدرال رزرو را از اجراي يك مرحله ديگر از تسهيل پولي منصرف كند. پس از اينكه آمار اشتغال ماه گذشته نشان داد ميزان شغل ايجاد شده بيش از انتظار قبلي بوده، بازار طلا به دليل كاهش احتمالي اجراي QE3 به آن واكنش منفي نشان داد و قيمت طلا كاهش يافت، اما اندكي بعد براساس آمار بيكاري ايالات متحده، افزايش نرخ بيكاري از 2/8 به 3/8 درصد تاييد و بازار دوباره به اجراي تسهيل پولي سوم توسط فدرال رزرو اميدوار شد و قيمت طلا روند صعودي به خود گرفت. تحليلگران توصيه ميكنند معاملهگران آماتور از حضور در بازار صرف نظر كنند، زيرا در صورتي كه كسي از اطلاعات نهاني بازار مطلع نباشد احتمال متضرر شدن در دادوستدها با توجه به نوسانات غيرمنطقي دور از انتظار نيست. البته در مجموع روند مبادلات به گونهاي بود كه قيمت سكه سررسيد مردادماه با افزايش 12/3 درصدي در محدوده 780 تا 795 هزار تومان، سررسيد شهريورماه با افزايش 85/3 درصدي در محدوده 812 تا 841 هزار تومان، سررسيد مهرماه با افزايش 16/3 درصدي در محدوده 846 تا 871 هزار تومان و سررسيد آبانماه با افت 04/0 درصدي در دادوستدهاي صبح و افزايش 42/3 درصدي در مبادلات عصر در محدوده 890 تا 920 هزار تومان قرار گرفت.