يك بوم و چند هواي واگذاري فولاد خوزستان

مهدي حاجي وند
يك روز سهامش معامله مي‌شود و روز ديگر باطل. اين بار هم قرار بود سرانجام پس از چند بار وعده، روانه ميز فروش شود كه واگذاري‌اش به مانع 500 ميليارد توماني برخورد كرد.

سازمان خصوصي‌سازي بعد از توفيق در عرضه‌هاي خرد سهام شركت‌هاي بزرگ و مشمول اصل 44 همچون ملي مس و فولاد مباركه در زمستان 85 و ايرالكو در مرداد 86، اقدام به عرضه سهام فولاد خوزستان كرد. در اين عرضه 100 ميليون سهمي، هر سهم اين شركت 335 تومان كشف قيمت شد. يكسال بعد، در تير ماه 87 بود كه بيش از 660 ميليون سهم فولاد خوزستان به ارزش پايه هر سهم 630 تومان روانه ميز فروش شد كه در نتيجه رقابت فشرده و سنگين محمد جابريان، سرمايه‌گذار حقيقي و برآمده از بخش خصوصي اين تعداد سهام را به ارزش 1364 ميليارد تومان و به قيمت هر سهم 2007 تومان خريد تا اين رويداد در آن زمان، بزرگ‌ترين معامله تاريخ بورس لقب گيرد. اما اين سرخوشي آقاي خريدار دوام چنداني نداشت. جابريان درحالي با پرداخت 172 ميليارد تومان در 21 مرداد 87 و با در نظر گرفتن سود سالانه 44 ميليارد توماني فولاد خوزستان و طلب 46 ميليارد توماني خود از زيرمجموعه‌هاي وزارت صنايع و معادن، قطعيت اين معامله را محرز كرده بود كه به دلايلي چون ممانعت از حضور در تركيب هيات‌مديره فولاد خوزستان، عدم پرداخت سود سالانه 44 ميليارد توماني، طولاني شدن فرآيند تعيين و تكليف اين معامله، عدم موافقت سازمان خصوصي‌سازي و هيات‌ واگذاري با پيشنهادهاي وي مبني بر استمهال 10 ساله پرداخت اقساط و لحاظ نشدن طلب 46 ميليارد توماني، ‌در همان روزهاي آغازين سال 88 و بعد از گذشت 8 ماه از زمان قطعيت اين معامله اعلام انصراف كرد و راهي هيات‌ داوري و دادگاه‌ها شد. اما هيات‌داوري در آبان‌ 88، راي را به‌ نفع سازمان خصوصي‌سازي صادر كرد و به قطعي بودن معامله بلوك 5/30 درصدي فولاد خوزستان حكم داد. غلامرضا حيدري كرد زنگنه رييس آن روزهاي سازمان خصوصي سازي هم اعلام كرد: جابريان به دليل كاهش شديد قيمت هر سهم فولاد خوزستان به حدود 350 تومان، بهانه‌جويي مي‌كند، اما جابريان پرونده را به دادگاه قضايي كشاند تا اينكه بعداز گذشت 9 ماه از رأي هيات‌ داوري، اواسط آذر 89 شعبه 19 دادگاه رأي به ابطال اين معامله داد و سرانجام تنها خريدار بخش خصوصي موفق شد تا سهمي را كه خريده بود به دولت بازگرداند. با ابطال داد‌و‌ستد بلوك 5/30 درصدي فولاد خوزستان، جابريان برنده غائله جنجالي واگذاري 1364 ميليارد توماني شد و با برداشت وجه واريزي، از داستان واگذاري پر حاشيه اين شركت كناره گيري كرد تا اين كه هيات واگذاري در آذر سال گذشته فروش بلوك سهام فولاد خوزستان را تصويب كرد، اما به دليل وثيقه بودن حدود 18 درصد سهام توسط ايميدرو، چنين امكاني مهيا نشد. بعدها با دستور وزير صنعت، معدن و تجارت اين مانع برطرف شد تا زمينه عرضه دوباره سهام بلوكي «فخوز» در روز 17 خرداد ماه سال‌جاري در بورس فراهم شود، اما چنين اتفاقي در آن تاريخ رخ نداد. بعد از لغو عرضه، بدون اعلام اين واگذاري در 17 خرداد و انتشار خبر تصميم نمايندگان ويژه رييس‌جمهور موضوع اصل 127 قانون اساسي مبني بر تخصيص 57/27 درصد سهام اين شركت به وزارت راه به ارزش 4/1 هزار ميليارد تومان(بابت مطالبات پيمانكاران) بود كه بار ديگر زمان واگذاري اين بلوك 27 تير ماه تعيين شد و با اعلام مسوولان‌ بورس عرضه 5/2 هزار ميليارد توماني اين بلوك به سوم مرداد موكول شد. طبق اعلام قبلي سازمان خصوصي سازي قرار بود در روز سوم مرداد و بعد از بازگشايي نماد، 5/50 درصد سهام فولاد خوزستان به ارزش حداقل 5/2 هزار ميليارد تومان در بازار سهام معامله شود اما اين عرضه به دليل برگزاري مجمع سالانه فولاد خوزستان در 29 تير و تقسيم سود 110 توماني هر سهم آن به زمان ديگري موكول شد. مجمع فوق‌العاده فولاد خوزستان برگزار شد و هيات‌ واگذاري هم در جلسه هفتم مرداد خود با عرضه دوباره بلوك فولاد خوزستان موافقت كرد تا يك ميليارد و 106 ميليون و 960 هزار سهم اين شركت به قيمت تابلوي بورس در روز عرضه به اضافه 50 درصد به شرط آنكه از 2262 تومان كمتر نباشد به صورت 30 درصد نقد و بقيه اقساط چهار ساله عرضه شود. نماد فولاد خوزستان هم كه از 11 مرداد ماه متوقف بود، پس از برگزاري مجمع و انتخاب اعضاي هيات‌مديره در روز سه شنبه، 24مرداد بازگشايي شد تا زمينه عرضه بلوك 5/50 درصدي آن در بورس فراهم شود؛ اما به تازگي مانع جديدي با عنوان بدهي 500 ميليارد توماني فولاد اكسين خوزستان بر سر راه رسيدن فولاد به تالار حافظ قرار گرفته است. در زماني كه فولاد اكسين خوزستان در قالب طرح بود، ايميدرو از طريق فولاد خوزستان 500 ميليارد تومان تسهيلات دريافت و بنام فولاد خوزستان ثبت مي‌كند كه در اصل ارتباطي به اين شركت نداشته، اما بعد از تغيير فولاد اكسين خوزستان از قالب طرح به شركت، اين بدهي تعيين تكليف نشده و در سرفصل‌هاي فولاد خوزستان باقي مانده است.
... حالا؛ فولاد خوزستان مانده است و بوم خصوصي سازي و چند هوا بودن.