بترسم و فرار کنم يا بمانم و بجنگم؟
توماس اس بولکووسکي در ادامه سلسله مطالب روانشناسي بازار سهام در مقالهاي با عنوان «استرس در معامله و راههاي مقابله با آن» مينويسد، باب را به خاطر ميآوريد؟ او معاملهگر ضعيفي بود. پيش از انجام هر معاملهاي نشانههاي زير را از خود بروز ميداد: تنفس سخت، ضربان غيرمعمول قلب، ماهيچههاي منقبض شده، لرزيدن دستها، حساسيت به صدا، کاهش اشتها، عرق کردن کف دستها، کاهش ساعات خواب و مواردي از اين دست.
درست تا لحظه پيش از شروع معاملات در هنگام صبح او تمام اين نشانهها را از خود بروز ميدهد، اما همين که معاملات براي انجام بهترين خريد و فروشها آغاز ميشود، رفته رفته شدت اين نشانهها در او کم ميشود. در واقع اغلب اوقات خارج از ساعات معاملات هستند که اين نشانهها خود را بروز ميدهند.
ميزان کم و قابل قبولي از استرس باعث ميشود که افراد بتوانند توجه خود را بهتر و بيشتر به کاري که در حال انجام آن هستند معطوف کنند. اين ميزان لازم، عملکرد را بهبود ميبخشد و شما را هم از نظر فيزيکي و هم از لحاظ ذهني براي يک روز چالش انگيز معاملاتي آماده ميسازد. مقدار بهينه استرس ميتواند انسان را از افتادن در دام موقعيتهاي خطرناک برهاند، انسان را از انجام معاملهاي که عواقب بدي به دنبال خواهد داشت بازدارد، تمرکز را بهبود بخشد، کارکرد حافظه را ارتقا بخشد و توانايي براي مقابله با موقعيتهاي معاملاتي دشوار يا محيطهاي معاملاتي پرخطر را افزايش دهد.
اما با افزايش استرس و اضطراب عملکرد مثبت کاهش مييابد. اشتباهها بيشتر ميشوند. ترسهاي خفتهاي که از شکست خوردن وجود دارند ميتوانند بيدار شوند و شما را نابود نمايند و تمام اينها به معناي اشتباهات بيشتر، از دست دادن سيگنالها و از دست رفتن موقعيتها خواهد بود. آيا تا به حال قدرت تصميم گيري خود را از دست دادهايد و تنها به پيش رفتن معاملهاي که به زيان شما ميافزايد، بدون انجام هيچ واکنشي نگاه کردهايد؟ آيا به خاطر ميآوريد هنگامي هم که اقدامي کرده ايد خيلي دير بوده و درست پيش از برگشت روند قيمتي سهم خاصي بوده است؟
به خاطر ميآورم زماني شرکت اينتل پيشبيني درآمد خود را بدتر از انتظارات بازار اعلام کرد. من هم به دنبال اين خبر با استفاده از اهرم اقدام به فروش استقراضي اين سهم نمودم. به ياد ميآورم هنگامي که ميخواستم بخوابم استرس اين کار آزارم ميداد. به سرعت از خواب برخاستم، آن دستور را کنسل کردم، اندازه موقعيت معاملاتي خودم را که به معناي عدم استفاده از ابزار اهرم بود، نصف کردم و راحت تر خوابيدم.
صبح روز بعد، آن هم در همان دقايق اوليه روند قيمتي سهم از منفي به مثبت تغيير جهت داد و پول زيادي از دست دادم. اگر از مقياس 5 دقيقهاي براي دنبال کردن مداوم بازار استفاده کرده بودم، روز معاملاتي موفقي داشتم، چون تنها پس از سه دقيقه از انجام اولين معاملات روند قيمت سهم بازگشت و به سوي مثبت تغيير جهت داد. به ياد ميآورم که نشسته بودم و اينتل را که در حال بالا رفتن بود و من که داشتم بيشتر و بيشتر ضرر ميکردم را بدون اين که هيچ کاري انجام دهم يا تصميمي بگيرم، نگاه ميکردم. قدرت تصميم گيري خود را از دست داده بودم. هنگامي هم که کاري انجام دادم، غريزه ام به من راه اشتباه را نشان داد.
اين واکنش من در آن زمان که بيانگر «بترسم و فرار کنم يا بمانم و بجنگم؟» کاملا منطبق با شرايط استرس بود. اگر آمادگي بيشتري ميداشتم، ميتوانستم متوجه شوم که ابتداي يک روز معاملاتي ميتواند بسيار پرريسک و غافلگيرکننده باشد. اگر کمي قبل از درخواست خود صبر کرده بودم، زيان بزرگي را به سود قابل توجهي تبديل ميکردم.
راهحلها
همانطور که اشاره کردم، استرس در مقدار بهينه آن ميتواند مفيد باشد. يکي از راههاي مقابله با استرس، بزرگ تر نمودن گستره محدوده راحتي است. از اين طريق ميتوان در شرايط استرس، آرامتر عمل کرد و واکنشهاي بهتري را نشان داد. به طور مثال، در معامله من در مورد سهام اينتل، اگر از پيشگستره محدوده راحتي خود را با استفاده از اهرمهاي بزرگتر در گذشته وسيعتر کرده بودم، بهتر ميتوانستم استرس ناشي از اهرم با نسبت يک به دو در آن معامله را تحمل کنم و واکنش بهتري از خود نشان ميدادم.
هنگامي که معاملهگري را آغاز کردم، دريافتم زماني که سود ميکنم معاملات خود را خيلي زود قرباني احساساتم ميکنم. اگر به يک موقعيت معامله باز نگاه ميکردم و ميديدم که فرضا 2500 دلار در سود هستم، به سرعت سهم خود را ميفروختم و در عوض مينشستم و منتظر موقعيتهاي در حال زيان ميماندم تا از ضرر خارج شوند. راهحل اين بود که نه بر روي سود بلکه بر روي خود فرآيند انجام صحيح معاملات متمرکز باشم. بايد ياد ميگرفتم که خريد به هنگام و فروش به موقع بسيار مهمتر از پول است. اگر درست معامله کنيد و خوب بخريد و بفروشيد، سودها خود خواهند آمد.
از خود بپرسيد آيا هنگامي که زياد نگران چيزي هستيد، بيشتر پول از دست ميدهيد يا نه. يک زيان بزرگ ميتواند اعتماد به نفس شما را سلب كند و همزمان بر اضطرابتان بيفزايد.
با افزودن بر تمرکز بر چگونگي و تکنيک معاملات به جاي توجه به احساسي که در مورد يک معامله داريد، ميتوانيد دور باطل و مضر عاطفي را بشکنيد و بر آن فائق آييد. برنامه معاملاتي خود را مرور کنيد و بر پيروي جدي و همه جانبه از آن متمرکز شويد. به جاي اين که بترسيد که آيا يک معامله زيانآور ديگر در راه خواهيد داشت يا نه، به چگونگي رفتار قيمت سهم توجه كنيد. با دانستن اين موضوع که پيروي از برنامه معاملاتي صحيح موفقيت را برايتان به ارمغان خواهد آورد، به جاي آن که به آخرين معاملات زيان آور خود فکر کنيد، بر موقعيتهايي که هنوز باز هستند، تمرکز كنيد.
تمرين تنفس را فراموش نكنيد
تمرينهايي که از نوع تصور و تجسم آينده مثبت هستند نيز ميتوانند مفيد واقع شوند. به صفحه مانيتور نگاه کنيد و قيمتي را که دوست داريد سهم مورد نظر به آن برسد تجسم كنيد. به يک معامله موفق در آينده نزديک فکر کنيد و نگران شکستهاي احتمالي آينده نباشيد. بگذاريد هيجان معاملات کمک کند بر روي هدف معاملاتي خود و پيروي از برنامه متمرکز تر بمانيد. هنگامي که افکار منفي يا تصورات همراه با ترديد وارد ميشوند سعي کنيد آنها را با افکار مثبت و تجسم وقايع مثبت کنار بزنيد.
در زير موارد بالا به طور خلاصه آورده شدهاند:
- بر روي معامله فعلي خود و نه معاملات گذشته تمرکز كنيد.
- به جاي اينکه بر احساسات متمرکز باشيد، تمرکز خود را بر عوامل تاثيرگذاري چون نقاط توقف زيان، هدف قيمتي، محدودهاي حمايتي و مقاومتي و نظاير آن هدايت کنيد.
- براي معاملات خود برنامه ريزي كنيد و به صورت جدي از برنامه خود تبعيت نماييد.
- سعي کنيد نفسهاي عميق بکشيد و آن را عاملي براي آرامش بخشيدن به خود قرار دهيد.
- اهداف قيمتي خود و چگونگي روند قيمت آينده سهم را براي خود تجسم كنيد.
- بپذيريد که تمام معاملات نمي توانند سودآور باشند و زيان بخش لاينفک و در واقع هزينه معاملات است.
توانايي بيشتر و بهتر در مقابله با شرايط همراه با استرس از تجربه ناشي ميشود. بگذاريد استرس عملکرد شما را بهبود بخشد؛ در واقع از آن به عنوان عاملي مفيد بهره ببريد. هنگامي که علائم استرس ظاهر ميشوند، در واقع بايد بدانيد که بدن از شما درخواست ميکند که به سرعت به محدوده راحتي خود بازگرديد و آن را ناديده نگيريد.
منبع: www.bourse24.ir