آینه چون نقش تو بنمود راست، خود شکن ...

به اعتقاد غضنفري بالا رفتن شاخص کل بورس و رکوردزنی آن برخلاف آنچه به ظاهر خوشايند به نظر می رسد،موجب بروز مشکلات عديده‌اي براي بنگاه‌هاي کوچک و متوسط و صنايع پايين دستي مي‌شود.

وی افزود: "بدین ترتیب در حال حاضر با يک پاردوکس مواجه هستيم، از طرفي صنايع پايه قيمت خود را چند برابر مي‌کنند و در بورس سهام نشان مي‌دهند که چه رشدي کرده و در شرایطی که صنايع پايين دستي ما توان خريد محصولات پتروشيمي و فلزات را ندارند، شاخص بورس بالا مي‌رود و يک رکورد پسنديده محسوب مي‌شود، اما صنايع پايين دستي با مسائل عديده اي مواجه مي‌شوند. چرا که قادر به پرداخت پولي که پتروشيمي و فلزات مي‌خواهند نيستند، اينها نمي‌توانند محصول خود را بفروشند و در چنين وضعيتي مي‌گوييم که بورس کالا در چارچوب نظام يافته، قاعده مند، قانوني و رقابتي تعيين قيمت مي‌کند.

بسیاری از فعالان اقتصاد و بازار سرمایه کشور در مقابل اظهارات اخیر وزیر صنعت متعجب شده و در حمایت از بازار سرمایه به ویژه بورس های اوراق بهادار و کالا از خود واکنش نشان دادند.

 والهی، مدیر عامل شرکت کارگزاری ساوآفرین با اشاره به تعیین قیمت در بورس اعم از بورس کالا، بورس اوراق بهادار و یا بازار آتی سکه طلا براساس نظام عرضه و تقاضا در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: طی 200 سال گذشته در تمام دنیا بازاری به شفافیت بورس ها در تعیین منصفانه قیمت ها وجود نداشته تا خریدار و فروشنده بتوانند با فعالیت در یک بورس قیمت یک کالا یا دارایی را مشخص کنند.

اما اینکه در شرایطی، ناکارآمدی بخشی از سیستم اقتصاد کلان کشور به بورس کالا ربط داده و یا همانطور که پیش از این نیز در برخی مصاحبه ها معاملات بازار آتی سکه طلا قمار عنوان شده بود، امری ناصواب است.

وی افزود: مشکل اصلی این است که ساختار اقتصادی کشور در شرایط فعلی بسیار ملتهب بوده و در این وضعیت بورس مأمنی قابل اعتماد است که می تواند نقدینگی جدیدی را به خود جذب کرده تا در مقابل بازارهای موازی که در شرایطی پر بازده تر از بورس هستند، توجه سرمایه گذاران بیشتری را به خود جلب کند.

براین اساس چنین نظراتی اگرچه تنها در کوتاه مدت بر روند معاملات می تواند مؤثر باشد، اما می تواند ناشی از عواملی همچون ناکارآمدی یک فرد باشد که مشکلات نهاد خود را به نهاد اقتصادی دیگری منتقل می کند.

علاوه بر آن، چنین مواردی می تواند به دلیل بهره برداری سیاسی از یک موقعیت باشد. اما باید توجه داشت بیان چنین سخنانی در این شرایط پر رونق بازار سرمایه پس از یک دوره روند فرسایشی که بورس برای سرمایه گذاران بازدهی منفی در برداشته، در کوتاه مدت به بورس کالا و پس از آن به بورس اوراق بهادار لطمه می زند.

این کارشناس ارشد بازار سرمایه روند بورس اوراق بهادار را منتج از یافته های معاملات بورس کالا و بازار آتی سکه دانست که از روند آنها تأثیر می پذیرد و انتقاد از آنها در بازار سهام نیز شبهه ایجاد می کند.

وی افزود: با توجه به اینکه وزیر صنعت، معدن و تجارت خود عضو شورای عالی بورس است، بعید به نظر می رسد که چنین سخنانی را پیرامون این بخش از بازار سرمایه مطرح کند. چراکه دغدغه اصلی شورای عالی بورس تقویت راهکارهای جدید، بهبود فرآیندها و جذب نقدینگی بیشتر است.

والهی با تأکید بر اینکه این صحبت ها در واقعیت های اقتصادی چندان مؤثر نیست، اذعان داشت: طی روز گذشته با وجود این اظهار نظرها، محصولات ذوب آهن اصفهان پس از عرضه با رشد هشت درصدی نرخ ها رو به رو شد و این امر نشان می دهد که بازار به این موارد بی توجه عمل کرده است.

اما رشد قیمت کالاها در بورس کالا به ویژه طی هفته های اخیر بیشتر ناشی از محدودیت گشایش اعتبارات اسنادی (LC) و نیز رشد بهای ارز در کشور بوده که موجب هجوم سرمایه گذاران و متقاضیان خرید کالا به بورس شده و در این شرایط که عادی به نظر می رسد، اعلام چنین نظراتی ناصواب است.

مدیر عامل شرکت کارگزاری ساوآفرین با اشاره به نظارت دقیقی که مدیران سازمان بورس و اوراق بهادار و بورس کالای ایران در معاملات اعمال می کنند، تصریح کرد: در حال حاضر نظارت مسئولان بازار سرمایه کافی به نظر می رسد و ارایه رهنمودها و دستورالعمل هایی که بسته به شرایط اعلام می شود، به قدری شفاف است که اجازه سوء استفاده را در معاملات به حداقل می رساند.

اما اینکه بورس کالا عاملی در گرانی های اخیر کالاها بوده، عقیده درستی نیست، چراکه مشکلات اقتصادی و سایر متغیرها و مؤلفه های اثرگذار با همکاری یکدیگر بر روند نرخ ها اعمال فشار می کنند و این قیمت ها با واقعیت های کنونی اقتصاد ایران هم خوانی دارد.

وی افزود: در رابطه با نرخ ارز نیز می توان گفت حجم مبادلات ارزی در مرکز مبادلات روزانه در حال افزایش است و هم اکنون به الویت های 8 و 9 کالایی رسیده و اعتماد به این مرکز می تواند با یک فاصله سه تا شش ماهه در کاهش نوسانات و افت قیمت ها در بورس بیانجامد و قیمت ها را به سمت هرچه بیشتر واقعی شدن سوق دهد. بنابراین باید اندکی صبر داشت تا نرخ ها به ثبات لازم دست یابد و نمی توان بورس کالا را عامل آن عنوان کرد.

این کارشناس ارشد بازار سرمایه بر پرهیز از ارایه صحبت های شتابزده تأکید داشت و در خاتمه سخنان خود گفت: اگر بورس کالا برمبنای واقعیت ها پیش نرفته و محصولات با نرخ های شفاف عرضه نشود، رانت به وجود آمده و زمینه های قاچاق ایجاد می شود.

در این میان بورس کالا نیز راه دیگری ندارد، جز اینکه براساس واقعیت ها جلو رود؛ مگر اینکه دولت وضعیت ارزی را روشن کرده و برای آن ثبات بیشتری را فراهم کند.

براساس این گزارش محسن حمیدیان، یک کارشناس بازار سرمایه در خصوص سخنان اخیر وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر اینکه بورس کالا یک عامل در گرانی های اخیر قیمت ها بوده، در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: به نظر بنده مدیر عامل شرکت بورس کالای ایران بهترین و قاطع ترین پاسخ لازم را به این سخنان ارایه کردند. چراکه عادت بسیاری شده تا در مقابل رشد عملکری یک فرد، جانب دارانه رفتار شود و در اصلاح به قطاری که در حال حرکت است، سنگ پرتاب می شود.

وی افزود: چنین سخنانی در خصوص عملکرد بورس کالا و عامل گرانی دانستن این بازار چندان صحیح نیست. بدین ترتیب می توان گفت اگر وزیر صنعت، معدن و تجارت معتقد است مکانیزم عملکردی بورس کالا نادرست بوده و به بهانه رقابت در بورس قیمت هر کدام از کالاها بالا می رود و چنانچه وضعیت این بازار در حیطه وظایف ایشان است، عنوان کنند بورس کالا باید چگونه اقدام کند تا این بازار نیز طبق گفته ایشان همان کار را انجام دهد!

وی در خصوص اینکه سال گذشته نیز چنین اظهار نظری از سوی رییس بانک مرکزی در رابطه با بازار قراردادهای آتی سکه طلا مطرح شده بود، گفت: با وجود اینکه قیمت قراردادهای آتی سکه رشد چشمگیری داشته، اما نباید از یاد برد که معاملات قراردادهای آتی سکه مربوط به فعالیت بازار سرمایه بوده و در حیطه بازار پولی نمی گنجد. چنین اظهار نظرهایی مثل این است که رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص نرخ سود بانکی اعلام نظر کند.

حمیدیان با اشاره به اینکه ممکن است در حیطه صنعتی سخنان غضنفری مبنی بر بروز مشکلاتی برای صنایع پایین دستی به دلیل رشد نرخ بسیاری از کالاها صحت داشته باشد، تأکید کرد: واقعیت امر این است که دلیل اصلی رشد قیمت کالاها عمدتاً ناشی از اوضاع بازارهای جهانی و نوسان قیمتی محصولات مختلف بوده که به دلیل شرایط حاکم بر دنیا بروز کرده است.

افزون بر آن رشد قیمت داخلی به دلیل بحث تحریم ها نیز عاملی دیگر در افزایش نرخ ها و رشد میزان نوسانات شده و بخش کمی از این نوسانات را می توان به سفته بازی در بورس کالا مربوط دانست.

این کارشناس بازار سرمایه در خاتمه سخنان خود مهمترین نکته را افزایش کنترل ها در بورس کالا عنوان کرد و اظهار داشت: نکته اساسی اینجا است که میزان سفته بازی در بورس کالا طی سال جاری در مقایسه با سال گذشته بسیار کمتر شده و این امر به دلیل افزایش کنترل ها و اصلاح ساختار عملیاتی آن بوده که با نظارت کمیته مبارزه با پولشویی و تخلفات امکان دستکاری قیمتی به هیچ عنوان امکان پذیر نبوده و قیمت ها تحت تأثیر عرضه و تقاضا تعیین می شود.