اسفند ماه؛ زمان احتمالی مذاکرات با 1+5
آرمان – فرهاد فخرآبادی: به نظر میرسد باید منتظر بود که سرانجام یخ دور جدید مذاکرات ایران و گروه 1+5 کمکم رو به آب شدن برود و گرههای ایجاد شده در روند مذاکرات جدید باز شوند. بیش از هفت ماه از آخرین روزی که نمایندگان ایران و گروه 1+5 در مسکو مقابل یکدیگر نشستند، میگذرد. بنابر اظهار نظر کاترین اشتون اینگونه به نظر میرسد که دور جدید گفتوگوها در آخرین ماه میلادی سال 2012 برگزار شود اما با ورود به دومین ماه از سال 2013 هنوز خبری از مذاکرات نشده است.
ولی طی روزهای گذشته و پس از درخواست جدی از سوی سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه از ایران و گروه 1+5 مبنی بر دست برداشتن از بچه بازی و شروع گفتوگوها و البته با توجه به آغاز کار رسمی جان کری در دستگاه سیاست خارجه کاخ سفید به نظر میرسد باید در انتظار برگزاری دور جدید نشستها بود.
امید به اصلاحات در آمریکا
هیلاری کلینتون 67 ساله روز گذشته آخرین روز حضور رسمیاش در دستگاه سیاست خارجه آمریکا را سپری کرد و در همان روز درباره ایران و اهمیتش در مباحث بینالمللی به خصوص موضوع سوریه سخن گفت. با رسیدن روز دوشنبه و شروع هفته جدید کاری در کاخ سفید، جان کری سناتور اسبق مجلس سنا و رقیب جورج بوش در انتخابات سال 2004 ریاست جمهوری آمریکا؛ فعالیتش را به عنوان وزیر خارجه دولت اوباما آغاز خواهد کرد؛ انتخابی که با توجه به گرایشات شخصیتی او توانسته است در بین مردان دستگاه سیاست خارجه ایران اندکی امید در بهبود شرایط بینالمللی به وجود آورد.
در همین ارتباط علیاکبر صالحی وزیر خارجه کشورمان درباره شروع به کار جان کری گفته است: «آقای جان کری چهره شناخته شدهای در سیاست خارجی آمریکاست که گفته میشود با تحولات منطقه خاورمیانه نیز آشنایی دارد، اگرچه عملکرد سیاستمداران از رویکرد کلان دولتها و گرایشات سایر عناصر مؤثر در تدوین سیاست ملی کشورها تأثیر میپذیرد، اما شخصیت فردی مقامات که در واقع ریشه در ذات و طینت آنها دارد، نیز یک واقعیت است. امیدوارم ایشان با ویژگیهای فردی خود بتواند حداقل موجب اصلاح بخشی از رویکردها و سیاستهای ضدایرانی دولت آمریکا شود و با اصلاح رویکردهای ظالمانه، نادرست و پرهزینه دولت آمریکا به کاهش هزینههای انسانی و مالی سیاست خارجی آمریکا برای ملتهای منطقه و ملت آمریکا کمک کند.» البته در کنار شخصیت وزیر جدید امور خارجه ایالات متحده باید در انتظار معرفی رسمی دیگر اعضای کابینه باراک اوباما هم باشیم. انتخابهایی که میتواند در کنار سیاستهای آینده دولت آمریکا معادلات آینده بینالمللی را با توجه به وجود مشکلات اخیر پیچیدهتر کرده یا گرهها را باز کند.
میزبان انتخاب میشود
در حالی که شنیده میشود شاید این تاخیر در برگزاری مذاکرات به توقف آن منجر شود، علی اکبر صالحی در واکنش به این موضوع گفت: «ایران هیچگاه خواستار توقف مذاکرات نبوده و همواره بر ادامه آن تاکید داشته اما این طرف مقابل بود که به دلایل مختلف مذاکرات را معلق کرده است.» از سوی دیگر کاترین اشتون رئیس شورای سیاستگذاری اروپا با ابراز اطمینان از تصمیم ایران جهت شروع دور جدید مذاکرات گفت: «به زودی مذاکرات ایران و گروه 1+5 آغاز میشود.» هر چند تاریخ جدید گفتوگوها مشخص نیست اما مایکل مان سخنگوی اشتون زمان احتمالی را اسفند ماه اعلام کرده است. از سوی دیگر صالحی امروز عازم آلمان میشود تا در کنفرانس امنیتی مونیخ شرکت کند؛ کنفرانسی که با حضور افرادی مانند کاترین اشتون و جو بایدن به عنوان معاون باراک اوباما در اروپا برگزار خواهد شد و ایران نیز با هیاتی بلند پایه عازم این کنفرانس شده است؛ کنفرانسی که با توجه به حضور برخی اعضای تاثیرگذار 1+5 و موضوعی مانند ایران و توازن قدرت در منطقه میتواند در برنامه کاری گروه 1+5 تاثیر بگذارد. به هر ترتیب امیدها برای شروع دور جدید مذاکرات پررنگتر شده و شاید طی همین روزها محل نشست هم بالاخره پس از گذشت روزها کش و قوس مشخص شود.
سوئیس، ترکیه، عراق و روسیه در گفتوگوهای قبلی با کمترین حاشیه میزبانی مذاکرات را بر عهده گرفته بودند اما این بار انتخاب محل گفتوگوها بیش از دفعات گذشته به درازا کشیده است؛ مکانی که شاید تاثیر چندانی در روند گفتوگوها نداشته باشد اما به هر ترتیب کمکم تبدیل به دغدغهای برای ایران و گروه 1+5 میشود. پیشنهادات درباره محل گفتوگوها ادامه دارد و در این بین منوچهر متکی وزیر مور خارجه اسبق کشورمان با تاکید بر کماهمیت بودن موضوع میزبانی مذاکرات پیشنهاد داده است محل گفتوگوها به صورت تناوبی بین کشورهای حاضر در نشست باشد. از سوی دیگر علی اکبر صالحی هم طی روزهای گذشته و پیش از عزیمت به آلمان کاندایدهای میزبانی دور جدید مذاکرات را اعلام کرده و گفته است: «پنج کشور مصر، قزاقستان، ترکیه، سوئد و سوئیس برای میزبانی اعلام آمادگی کردهاند.» در کنار اسامی این کشورها باید توجه داشت بنابر موضع ایران در پایان گفتوگوهای خرداد ماه مبنی بر برگزار نشدن دور جدید مذاکرات در کشورهای اروپایی به نظر میرسد شانس مصر و قزاقستان بیشتر از بقیه باشد.