نرخ ارز در بودجه 92
کد خبر : ۸۹۱۵۳
کمال سیدعلی*
با توجه به نوسانات نرخ ارز و سه نرخی بودن آن، موضوعی که اکنون در بحث بودجهنویسی دولت عنوان میشود احتساب نرخ ارز در سال آتی است. نرخ ارز در بودجه اصولا خود یک علامت و نشانه خاص است و نشان میدهد دولت و بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز و مباحث پیرامون آن چه برنامه و اقداماتی در دستور کار دارند و چه برنامهای برای مدیریت بازار ارز در سال آتی اتخاذ خواهند کرد.
احتساب قیمت ارز هم اگرچه امسال موضوع بسیار مهمی بوده اما صرفا یک جنبه محاسباتی دارد. یعنی دولت و بانک مرکزی باید حساب کنند که نرخ ارز باید در چه حدی تعیین شود که این مبلغ پاسخگوی هزینهها و درآمدها باشد. در تعیین نرخ ارز موضوعی که باید مد نظر قرار بگیرد بحث درآمدهای نفتی و قیمت آن است. برای نمونه زمانی که روزانه 2 میلیون بشکه نفت با قیمت 40 دلار به فروش میرسد نرخ ارز با زمانی که قیمت نفت به 114 دلار در هر بشکه رسیده است - با توجه به اینکه نصف تولید قبل هم میتواند درآمد پیشین را تامین کند- متفاوت است. از طرف دیگر باید بررسی کرد گرچه قیمت نفت امروز هر بشکهای 114 دلار است اگر در سال آینده این درآمد کاهش یافت چه جایگزینهای درآمدی برای آن وجود دارد.
بر این اساس در تعیین نرخ ارز و محاسبه درآمدها و هزینهها باید سناریوهای مختلف مد نظر قرار گیرد و تمام سناریوهای موجود بررسی شود. به عبارتی دولت باید بالاترین و پایینترین نرخ ارز و کمترین و بیشترین میزان فروش نفت و سپس نرخ ارز را محاسبه کند. اما موضوعی که اکنون با آن مواجه هستیم چند نرخی بودن نرخ ارز تحت عناوین ارز مرجع، مبادلاتی و آزاد است. دولت باید با تعیین میانگینی از این سه نرخ، نرخ واقعی را حساب کند. یعنی باید دید دولت قرار است سال آتی برای حفظ بازار و کمک به مردم چه میزان کالا و محصول را با نرخ ارز مرجع در بازار توزیع کند. چه میزان کالا با نرخ ارز مبادلهای معامله شود و اگر قرار است دولت برای برخی مسائل و حمایت از بخشهای خاص وارد بازار آزاد شود، این ورود به چه میزان خواهد بود.
یعنی با توجه به میزان نیاز به هر کدام از این سه نرخ باید میانگین آن را بهعنوان نرخ ارز سال آتی در بودجه دولت اعلام شود. موضوع دیگری که در تعیین نرخ ارز بارها عنوان شده تک نرخی شدن قیمت ارز در سال آتی است. اما نکته حائز اهمیت و قابل توجه این است که در بودجه سال آتی کنار زدن تحریمها در اولویت قرار دارد و موضوع تک نرخی کردن ارز در رتبه دوم است و نمیتوان هردو هدف را همزمان با هم پیش برد. ما در سال 90 کشور را با 100 میلیارد دلار اداره کردهایم و اکنون باید شرایطی را ایجاد کنیم که در سال بعد این میزان را به نصف برسانیم. پس هدف این است که کاری کنیم که تولیدکننده شرایط کار داشته باشد، اشتغال حفظ شود و نرخ تورم بالاتر از این نرود، سپس در گامهای بعدی تک نرخی کردن ارز را هم میتوان در دستور کار قرار داد.
* معاون سابق ارزی بانک مرکزی
ارسال نظر