نقدی کوتاه بر لایحهای انبساطی و مبهم
کد خبر : ۹۰۲۳۷
هادی حقشناس*
لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه سال 92، در بخش هزینهها لایحهای انبساطی است و در بحث درآمدها غیرواقعی. لایحهای مبهم که با واقعیتها همخوانی ندارد و معلوم نیست، قرار است این بودجه چگونه عملیاتی شود. به لایحه پیشنهادی دولت و اعداد و ارقامی که برای آن در نظر گرفته شده، نقدهای بسیاری وارد است و میتوان برخی از آنها را اینگونه برشمرد:
1- در لایحه پیشنهادی نرخی برای ارز اعلام نشده و گفته شده نرخ ارز شناور خواهد بود، حال آنکه در لایحه پیشنهادی نرخ ارز 2129 تومان در نظر گرفته شده است. در لایحه پیشنهادی دولت رقم 31میلیارد دلار برای درآمدهای نفتی پیشبینی شده و معادل ریالی این رقم 66هزارمیلیارد تومان حساب شده است، حال با تقسیم این معادل ریالی به درآمد دلاری نفت، نرخ ارز پیشبینی شده برای تبدیل درآمدهای نفتی به ریال 2129 تومان به دست میآید که نشان میدهد نرخ ارز در لایحه پیشنهادی دولت 2129 تومان است.
2- نکته بعدی هدفمندی یارانهها و رقمی است که دولت برای درآمد حاصل از هدفمندی یارانهها در نظر گرفته، این رقم 120هزارمیلیارد تومان یعنی دو برابر رقمی است که برای سال 91 در نظر گرفته شده بود. این رقم به سه بخش تقسیم شده است. سهم 15هزارمیلیارد تومانی بودجه عمرانی، سهم 15هزارمیلیارد تومانی بخش تولید و 90هزارمیلیارد تومانی یارانه نقدی. حال اگر فرض کنیم همچون سالجاری قرار باشد برای 74میلیون نفر یارانه نقدی پرداخت شود به هر فرد 100هزار تومان یارانه پرداخت خواهد شد.
این تقسیمبندی در بخش هزینههاست اما باید دید در بخش درآمدها، آیا دولت میتواند از محل حاملهای انرژی چنین درآمدی داشته باشد؟ دولت در 20 ماه نخست اجرای فاز اول هدفمندی یارانهها حدود 30هزارمیلیارد تومان درآمد کسب کرده حال چطور میتواند در یک سال این میزان درآمدزایی از محل اجرای فاز دوم را چهار برابر کند؟ این امر در صورتی محقق خواهد شد که دولت تصمیم بگیرد در سال جدید قیمت حاملهای انرژی را واقعی کند که مفهوم آن چند برابر شدن قیمتهاست. این امر به معنی برداشته شدن گام نهایی در فاز دوم هدفمندی یارانهها معنی میشود که نکته بسیار مهمی در لایحه پیشنهادی دولت برای سال آتی است.
3- دولت میخواهد از محل افزایش قیمت آب، برق و... 15هزارمیلیارد تومان را در بودجه عمرانی هزینه کند، این در حالی است که در بودجه سال آتی، بودجه عمرانی کشور 37هزارمیلیارد تومان پیشنهاد شده است که از این میزان 22هزارمیلیارد تومان واقعی است و 15هزارمیلیارد تومان باقی مانده در صورت اجرای هدفمندی یارانهها و محقق شدن درآمدها به این بخش تخصیص خواهد یافت که این امر بودجه عمرانی و تحقق اهداف آن را مبهم میکند.
4- در بودجه سال آینده دولت پیشنهاد کرده است تا 53هزارمیلیارد تومان از درآمد خود را از طریق مالیات کسب کند که کسب درآمد از طریق مالیات وابسته به عملکرد بنگاههای اقتصادی در سالجاری است. حال پرسش این است که در سال 91 بنگاههای اقتصادی کشور سال پررونقی داشتهاند؟ نباید فراموش کرد که سال 90 برای بنگاههای اقتصادی سال بهتر و پررونقتری بود اما دولت برای امسال حدود 40هزارمیلیارد تومان درآمد مالیاتی کسب کرد چطور قرار است با شرایط سختی که بنگاههای اقتصادی در سالجاری داشتهاند، درآمد دولت از محل مالیات را افزایش داد؟
5- بودجه پیشنهادی دولت، با توجه به افزایش 29درصدی نسبت به سالجاری، بودجهای انبساطی است، این در شرایطی است که با نرخ تورم بیش از 30درصد روبهرو هستیم و چنین بودجهای روند رو به رشد نرخ تورم را تشدید خواهد کرد و قطعا در نیمه نخست سال آتی با بودجه انبساطی که دولت برای بخش عمومی و بودجه شرکتها بسته است، با افزایش نرخ تورم روبهرو خواهیم بود.
*عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هفتم
ارسال نظر