چرا نرخ تورم برای مردم باور شدني نیست؟!
کد خبر : ۹۳۵۹۲
افزایش قابل ملاحظه قیمت اغلب کالاها در پایان سال91 به گونهای بود که جای زیادی را برای باور نرخ تورم 31/5درصدی در بین عموم مردم باقی نگذاشت. در فروردین ماه سالجاری مرکز آمار ایران در اولین اعلام رسمی خود از نرخ تورم، تورم شهری را 31/5 و تورم نقطه به نقطه را 40درصد عنوان کرد. این در حالی بود که وقتی مصرفکنندگان در اواخر سال گذشته برخی اقلام نظیر میوه، پوشاک، خودرو و مسکن را گاهی تا دوبرابر قیمت گذشته خریداری کردند برایشان قابل قبول نبود که تورم چند ماه پایانی نسبت به قبل تنها چنددرصد افزایش یافته باشد. اینکه تورم 31/5درصدی با شرایط فعلی چندان مطابقت نداشته باشد در ظاهر عجیب نیست اما دلیلی هم بر اینکه نرخ به درستی محاسبه یا اعلام نشده است، نیست و باید توجه داشت که این نرخ، شاخص کلی درصد تغییرات شاخص کل نرخ تورم شهری در 12 ماه منتهی به اسفند سال 91 بوده و تورم در جز به جز اقلام متفاوت است. به عبارتی شاخص کل، متوسطی از تورم مجموع کالاهاست. اما آنچه برای مصرفکنندگان از بین اقلام موجود در سبد کالای مورد محاسبه نرخ تورم از اهمیت بیشتری برخوردار است گروه مسکن، خوراکیها و پوشاک است که تغییرات تورمی بالاتری نسبت به سایر گروهها دارند؛ در حالی که ممکن است برخی کالاها که از تورم کمتری نسبت به اقلام پرمصرف برخوردارند حتی از سبد مصرفی خانوارها حذف شده یا بسیار کممصرف باشند. اما به هرحال تاثیر خود را در میانگینگیری و محاسبه نرخ کلی تورم گذاشته و نرخ را متعادل میکند.
در این راستا وحید شقاقیشهری، اقتصاددان، با اشاره به اینکه معمولا تفاوت معناداری بین اعلام نرخ تورم نقطه به نقطه و میانگین سالانه با تصور موجود در جامعه از افزایش قیمتها و بار تورمی وجود دارد، گفت: به نظر میرسد اینکه مردم، اغلب تورم را واقعبینانه تلقی نمیکنند مربوط به این است که آنها عموما با گروه سبد کالایی مشخصی سروکار دارند؛ درحالی که شاخص تورم با سبد کالایی گستردهای محاسبه میشود. البته باید توجه داشت که محاسبه نرخ تورم در تمام دنیا به همین سبک و براساس سبدی از انواع کالاهاست. وی توضیح داد: با فرض درنظر گرفتن تورم نقطه به نقطه ممکن است کالاهای پرمصرف تورم بیشتری داشته باشند. به عنوان مثال مسکن 70درصد، پوشاک 50درصد و خوراکیها 60درصد افزایش قیمت پیدا کنند؛ در حالی که گاهی برخی اقلام کمتر یا اصلا تورم ندارند که این اثر منفی در واقعی شدن نرخ تورم کالاهای اساسی دارد. عضو هیات علمی دانشگاه علوم اقتصادی با اعتقاد بر اینکه اگر مرکز آمار یا بانک مرکزی شاخص تورم در زیرگروههای تورمی که مردم با آن سرو کار بیشتری داشته و از اهمیت بالاتری برخوردارند در کنار شاخص کلی اعلام کند آنگاه ممکن است این رقم به تصور مردم نزدیکتر باشد، ادامه داد: از این رو میتوان با ساختن شاخصهای گروهی و ترکیبی که کالاها بر حسب اهمیت در آن قرار میگیرند آمار جامعتری را برای درک بهتر مردم ارائه کرد. به عنوان مثال در هر دوره تورم خوراک، پوشاک و مسکن را در قالب یک گروه محاسبه کرد. شقاقی با اعتقاد بر اینکه یکی از دلایل کاهش اعتماد عموم به نرخ تورم میتواند اعلام کلی و عدم اطلاع مردم از جزییات نرخ تورم اقلام تفکیکشده باشد، خاطرنشان کرد: بهتر است پس از هر بار انتشار نرخ تورم شهری و نقطه به نقطه اطلاعرسانی دقیقتری از نرخ تورم و تغییر شاخص گروهها از سوی رسانهها از جمله صدا و سیما که اغلب جامعه با آن سرو کار دارند انجام شود.
نرخ تورم برخی از اقلام در سال 91
در حالی که مرکز آمار تورم شهری 5/31 و تورم نقطه به نقطه 40درصد را براساس سبد کلی کالا محاسبه و اعلام کرد،درصد تغییرات شاخص قیمت گروههای منتخب کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای شهری کشور در سال 91 که از سوی این سازمان منتشر شده به طور جزییتر به شرح زیر است: تورم خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات که در فروردین91 نرخی معادل 36/1درصدی داشته در اسفندماه به 58/5 افزایش یافته که این آمار نشاندهنده افزایش 22/4درصدی تورم در این گروه طی 12 ماه است. البته تورم این گروه در سال گذشته همواره بالاتر از 35درصد بوده و در ماههای آبان، بهمن و اسفند به بیش از 50درصد نیز رسیده است. همچنین بالاترین نرخ تورم خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات مربوط به اسفندماه و معادل 58/5 بوده است.
پوشاک و کفش گروهی است که ماه ابتدایی سال گذشته را با تورم 24/7درصدی آغاز کرده و با نرخ 49درصد به پایان رسانده است. 24/3درصد، افزایش نرخ تورم از ابتدا تا پایان سال گذشته در این گروه از کالاهاست. همچنین تورم این گروه در شش ماه ابتدایی بالای 20درصد و در پنج ماه پایانی بالای 40درصد بوده و تنها در مهرماه در رنج 30درصدی قرار داشته است.
تغییرات شاخص قیمت در گروه مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها در فروردینماه سال 91 برابر با 17/6درصد و در اسفندماه معادل 18/8درصد بوده است که این ارقام حاکی از افزایش 1/2درصدی تورم این گروه طی سال گذشته خواهد بود. بیشترین میزان تورم این گروه مربوط به ماههای پایانی سال و بالغ بر17درصد است. اما در مجموع تورم گروه مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها در سال گذشته بین 14 تا 18درصد متغیر بوده است.
تورم 20/3درصدی فروردین و 62/1درصدی اسفندماه افزایش قابل توجه 41/8درصدی نرخ تورم را از ابتدا تا انتهای سال 91 برای گروه مبلمان، لوازم خانگی، تعمیر و نگهداری رقم زده است. این گروه همواره تورمی صعودی را در طول سال گذشته پشت سر گذاشته است به طوری که در شش ماه ابتدایی سال گذشته نرخ از 20 تا 26درصد با روند کندتری بالا رفته اما یکباره و از مهرماه تورم شدت گرفته و در بازه زمانی شش ماه تا پایان سال از 36درصد به 62درصد افزایش مییابد.
در گروه بهداشت و درمان افزایش تورم 16/4درصدی بین ابتدا و انتهای سال وجود دارد چراکه تورم این گروه در فروردین 13/4درصد و در اسفند 29/8درصد بوده است. براساس آمار ارائهشده این گروه نیز نظیر اغلب گروهها در شش ماه ابتدایی سال از تورم کمتری برخوردار بوده و بین 13 تا 19درصد متغیر بوده است اما در نیمه پایانی سال از 29درصد روند صعودی پیدا کرده و در ماه دوازدهم به 29/8درصد میرسد.
از دیگر گروههایی که تغییر قابل توجهی از ابتدا تا انتهای سال 91 داشته است حملونقل خواهد بود چراکه تورم از 12/3درصد در ابتدای سال شروع میشود و به 42/2 درصد در انتهای سال میرسد. 12 تا 14/7درصد در نیمه ابتدایی و 20 تا 42/2درصد در نیمه پایانی سال تغییر نرخ تورم در این گروه است.
28/2درصد فروردین و 54/4درصد اسفند بیانگر افزایش26/2درصدی تورم در گروه تفریح و فرهنگ است. همچنین این گروه تورم زمستانی بیشتر از 50درصد را در سال قبل پشت سر گذاشته که بهار 20درصدی، تابستان 30درصدی و پاییز40درصدی را نیز به همراه داشته است. از معدود گروههایی که تغییرات تورمی بالایی نداشته و حتی نرخ اسفندماه نسبت به فروردین کاهش یافته گروه آموزش است. نرخ تورم این گروه از 10/7درصد در ابتدای سال به 93/3درصد در انتهای سال کاهش یافته است. البته باید توجه داشت که سیر تغییر نرخ همواره نزولی نبوده و در برخی از ماهها به بیش از 11درصد یا گاهی به هشتدرصد نیز رسیده است.
ارسال نظر