بلاتكليفي صادركنندگان سنگ آهن ادامه دارد
کد خبر : ۹۶۰۸۳
سروش صاحب فصول: ماجرای دريافت عوارض از صادرات سنگآهن چند روزی است که بالا گرفته است. صادرکنندگان سنگآهن هنوز نخستین روز کاری هفته خود را آغاز نکرده بودند که تلفنهای همراهشان زنگ خورد. مباشران و کارمندان صادرکنندگان از آن سوی خط خبرهای خوبی برای روسایشان نداشتند؛ گمرکهاي بندرهای صادراتی کشور به نمایندگان صادرکنندگان گفته بودند از روز شنبه 21 اردیبهشت باید 40 درصد عوارض صادراتی پرداخت کنند.
به این ترتیب ماجرایی که سال 89 نیز یک بار گریبان صادرکنندگان سنگآهن را گرفته بود پس از سه سال دوباره فضای کسبوکار فعالان این حوزه پردرآمد را تیره و تار کرده تا ثابت شود هیچ پروندهای را در اقتصاد ایران نباید نیمه کاره رها کرد.
وضع عوارض بر صادرات سنگآهن این بار ظاهرا از اختلافی که گمرک و صادرکنندگان در مورد ردیف تعرفهای سنگآهن فشرده و غیرفشرده پیدا کردهاند، نشات گرفته است؛ بنا بر آنچه در کتاب تعرفههای سال 92 آمده است، عوارض صادراتی ردیف تعرفه گمرکی سنگآهن فشرده (گندله) 30 درصد و تعرفه گمرکی سنگآهن غیرفشرده که شامل سنگآهن کنسانتره میشود 40 درصد تعیین شده است. حال به اعتقاد گمرک ردیف تعرفه سنگآهن غیرفشرده؛ یعنی کنسانتره باید برای سنگآهن دانهبندی مگنتیت و هماتیت نیز لحاظ شود و به این ترتیب سنگآهن دانهبندی شده مگنتیت و هماتیت نیز شامل عوارض صادراتی 40 درصدی میشوند.
در مقابل صادرکنندگان سنگآهن معتقدند ردیف تعرفهای این محصولات باید با هم متفاوت باشد، ولی از آنجا که تاکنون تعرفه صادراتی برای هیچ یک مطرح نبوده است، نه گمرک و نه صادرکنندگان حساسیت و اعتراضی نسبت به این موضوع از خود نشان نداده بودند. از این رو، حال که قرار است عوارضی وضع شود باید رديف تعرفهای این محصولات از هم تفکیک شود.
این استدلال اما چندان مورد قبول مسوولان گمرک نیست؛ گمرکیها میگویند این ردیفهای تعرفهای بر مبنای HS تعریف شده که مبنایی بینالمللی دارد و ما نمیتوانیم در یک تعریف جهانی دخل و تصرف داشته باشیم.
بر مبنای همین استدلال نیز در بخشنامهای که روز یکشنبه ابلاغ شد، گمرک دريافت عوارض 40 درصدی را از سنگآهن رسما اعلام و در بخشنامهای به کلیه گمرکهاي اجرایی ابلاغ کرد:
با عنایت به استعلام واصله از برخی گمركهاي اجرایی درخصوص شمول يا عدم شمول عوارض صادراتی بر سنگآهن دانهبندی شده مجددا تاكیدمی گردد: مطابق مفاد بخشنامه ردیف 381 سال 1391، ملاك ممنوعیتها و محدودیتهای مندرج در بخشنامه ردیف 311 سال 1391، شماره ردیف تعرفههای مندرج در جداول ضمیمه آن بخشنامه است. بنابراین هر كالایی كه تحت كدهای تعرفه درج شده در آن جداول (از جمله كد مندرج در ردیف 12 جدول B#) طبقهبندی گردد، مشمول ضوابط موضوع بخشنامه خواهد بود. بدیهی است چنانچه پس از ابلاغ بخشنامههای ردیف 274 و 311 سال 1391 محمولههای صادراتی سنگآهن و كنسانترهها و... تحت ردیف تعرفه 26011100 از طریق آن گمرك بدون پرداخت عوارض متعلقه صادر گردیده باشد، لازم است با رعایت قید فوریت و قبل از انقضاي مهلت قانونی 6 ماهه آنها، اقدامات قانونی لازم جهت مطالبه عوارض مذكور صورت پذیرد؛ بنابراين شایسته است ضمن اقدام لازم، مراتب را به كلیه واحدها و گمركهاي تابعه نیز ابلاغ كرده و بر حسن اجرای امر نظارت مستمر معمول دارند.
منتظر جواب استعلامها هستیم
حسن علیدوستی، مدیرکل دفتر صادرات گمرک در توضیح و توجیه این بخشنامه میگوید: در بخشنامهای که پیشتر سازمان توسعه تجارت به عنوان متولی تعیین تعرفه و عوارض صادراتی به گمرک ابلاغ کرده بود، مبنای عملکرد فهرستی از کدهای بینالمللی با استاندارد HS و يادداشتهای توضیحی مندرج در کتاب تعرفه اقلام صادراتی عنوان شده بود. بر این اساس کنسانتره سنگآهن فشرده شده و فشرده نشده تحت عنوان دو تعرفه مجزا از سوی سازمان توسعه تجارت برای اجرا به گمرک ابلاغ شده است.
وی ميافزاید: صادرات کنسانتره سنگآهن با کد شناسایی 26011100 که به عنوان پریت آهن يا خاکستر آهن فشرده نشده نام برده میشود، مشمول پرداخت عوارض 40 درصدی و در مقابل صادرات کنسانتره سنگآهن فشرده نشده با کد شناسایی 26011200 مشمول پرداخت عوارض 30 درصدی به گمرک است.
علیدوستی درباره چگونگی اخذ عوارض صادراتی سنگآهن دانهبندی شده در این گروهبندی ادامه میدهد: در گمرک بندر شهید رجایی عوارض صادراتی بسياری از کالاها بر اساس کتاب تخصصی فهرست کدهای استاندارد متفاوت بوده و از این رو برخی تجار و صادرکنندگان،معترض مبهم بودن شمول عوارض فعلی برای سنگآهن دانهبندی شده هستند. بر این اساس دفتر صادرات گمرک با استعلام از سازمان توسعه تجارت خواهان بررسی این موضوع شده که نتایج آن ظرف روزهای آینده مشخص خواهد شد.
مدیرکل دفتر صادرات گمرک البته با اذعان به اینکه صادرکنندگان به دريافت عوارض صادرات سنگآهن دانهبندی شده اعتراض دارند، میگوید: در حال حاضر استنباط گمرک از سنگآهن دانهبندی شده بر اساس فشرده بودن آن مشمول کد 26011200 و پرداخت عوارض 30 درصدی است.
علیدوستی این وعده را هم میدهد که برای حل این موضوع با همکاری سازمان توسعه تجارت ایران مقرر شده طی هفته جاری يا حداکثر هفته آینده، عوارض متفاوتی برای سنگآهن دانهبندی شده تعریف شود که به احتمال قوی در فهرست کد 26011190 کتاب کالاهای صادراتی طبقهبندی خواهد شد.
ضررهای هنگفت برای صادرکنندگان و
وجهه تجاری ایران
فاطمه دانشور، صادرکننده سنگآهن، اما به موضوع از زاویه دیگری نگاه میکند؛ این عضو هيات نمایندگان اتاق ایران میگوید: صادرات سنگآهن دانهبندی شده فعلا از بنادر کشور متوقف شده است؛ چرا که به علت تفسیر نادرستی که از تعرفه گمرکی سال 92 در رابطه با عوارض صادراتی سنگآهن هماتیت و مگنتیت بهعمل آمده، خروج هرگونه سنگآهن از بنادر کشور به صورت موقت متوقف شده است.
دانشور معتقد است اگر وضع عوارض 40 درصدی ادامه پیدا کند، عملا به معنای توقف صادرات سنگآهن خواهد بود.
این فعال اقتصادی که رياست کمیسیون مسوولیت اجتماعی و اخلاق کسبوکار اتاق ایران را هم بر عهده دارد، تبعات این قبیل تصمیم گیریها را فراتر و بیشتر از حوزه اقتصاد میداند و میگوید: متاسفانه رویه یکسان و شفافی در مورد اخذ عوارض صادراتی سنگآهن از سوی گمرک دنبال نمیشود؛ برخی گمرکها امروز بدون دريافت عوارض اجازه حرکت کشتیهای بارگیری شده را دادهاند، اما در گمرک بندر امام که بیشتر صادرات سنگآهن از آن انجام میشود، همچنان بر پرداخت عوارض 40 درصدی تاکید میشود.
وی ميافزاید: رفتار دولت در مورد وضع عوارض صادراتی برای سنگآهن در تضاد صریح با قانون بهبود مستمر فضای کسبوکار قرار دارد؛ بنا بر ماده دو قانون بهبود مستمر فضای کسبوکار دولت موظف است در مراحل بررسی موضوعات مربوط به محیط کسبوکار و تدوین مقررات و آئین نامهها، نظر کتبی اتاقها و آن دسته از تشکلهای ذیربطی را که عضو اتاق نیستند، درخواست و بررسی کند. بنا بر ماده سوم همین قانون دستگاههای اجرایی مکلفند هنگام تدوین يا اصلاح مقررات، بخشنامهها و رویههای اجرایی، نظر تشکلهای اقتصادی ذیربط را استعلام کنند و مورد توجه قرار دهند.
به گفته دانشور اما با وجود چنین تصریحات روشنی در نص قانون، گمرک در جريان وضع عوارض صادراتی برای سنگآهن بدون مشورت قبلی با صادرکنندگان، بخشنامه دريافت عوارض 40 درصدی را ابلاغ کرد و متاسفانه پس از مراجعه انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگآهن برای توضیح سوء تفاهمی که منجر به این تصمیم شده بود، همچنان بر نظر خود پافشاری میکند.
این عضو هيات نمایندگان اتاق ایران ادامه میدهد: در حال حاضر و به علت بلاتکلیفی صادرکنندگان هر روز بر تعداد کشتیهایی که بارگیری کردهاند، ولی امکان حرکت ندارند رو به افزایش است. این مساله علاوه بر هزینه هنگفتی که برای صادرکنندگان دارد، اعتبار صادرکنندگان ایرانی را نیز که محصول سالهای متمادی حضور و فعالیت مثبت در بازارهای جهانی است، دچار خدشه میکند.
دانشور ميافزاید: نکته عجیب دیگر در جريان دريافت عوارض این است که گمرک در بخشنامهای که صادر کرده است، دريافت عوارض را شامل صادرات 6 ماه گذشته میداند و به صادرکنندگان گفته میشود که این عوارض را باید با دلار نرخ بازار آزاد پرداخت کنند. ريیس کمیسیون مسوولیت اجتماعی اتاق ایران با اشاره به آثار این تصمیم دولت بر حوزههای مختلف اقتصادی و اجتماعی با ابراز نگرانی در مورد پيامدهای این تصمیم برای اشتغال حوزه معدن میگوید: اکثر صادرکنندگان سنگآهن در کشور ما معدن دار هستند، یعنی تولیدکننده و صادرکننده هستند؛ بنابراین در صورت ادامه شرایط موجود و اصرار گمرک بر دريافت عوارض 40 درصدی از صادرات سنگآهن قطعا توجیه اقتصادی استخراج معادن کاهش پیدا میکند که نتیجه قهری این اتفاق، افت اشتغال در حوزه معدن خواهد بود که عمدتا نیز در مناطق محروم کشور با سرمایه گذاری، منجر به ایجاد اشتغال شده است.
حساسیتها را يادآور شدهایم
مهرداد اکبريان، ريیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگآهن در اظهار نظر کوتاهی که در این ارتباط از او منتشر شده با اشاره به این مطلب که به اشتباه سنگآهن دانهبندی شده در تعرفه گمرک همردیف خاکهای رنگی قرار گرفته، گفته است: به دنبال استعلام دوباره از سازمان توسعه تجارت، ظاهرا این موضوع از سوی مراجع يادشده در دست بررسی است. وی افزوده است: به نظر میرسد با به ميان آمدن بحث وضع عوارض سنگآهن که با پیگیریهای اعضای انجمن منتفی شده بود، گمرک در خصوص مجوز صادرات این کالا به صادرکنندههای آن، دست
نگه داشته است. بر همین مبنا از صبح روز شنبه پیگیریهای انجمن دوباره از سر گرفته شده به طوری كه با ارسال نامهای به آقای صافدل ريیس سازمان توسعه و تجارت حساسیت این موضوع در ميان گذاشته شد. به هر حال به نظر میرسد رایزنیها برای شفاف سازی مساله از سوی انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگآهن ادامه دارد و ممکن است هر چه زودتر به نتیجه برسد؛ چرا که در حال حاضر بنا بر اخبار رسیده از مبادی صادراتی کشور بیش از 10 کشتی که هر روز نیز به تعداد آنها افزوده میشود، دارای محمولههای صادراتی سنگآهن دانهبندی مگنتیت و هماتیت در بنادر عباس (اسکله شهید رجایی و اسکله فولاد) منتظر حل مشکل و حرکت هستند و هر روز تاخیر آنها نه تنها ضررهای فراوانی برای صادرکنندگان به دنبال داشته بلکه وجهه تجارت بینالمللی ایران را خدشه دار میکند.
ارسال نظر