بازار سهام کشور در حالی از سال 46 تاکنون 4 دوره متفاوت را پشتسر گذاشته که اولین دبیرکل بورس چگونگی شکلگیری مجدد بورس در دوران پس از انقلاب را تشریح کرد. بورس اوراق بهادار تهران که از 15 بهمن 46 در ساختمان مرکزی بانک ملی در چهار راه استانبول شروع فعالیت کرد تا سال 59 شاهد آمد و رفت 4 دبیرکل تا سال 59 بود. براساس این گزارش، در آن دوران شاید کمتر مدیر و مسئولی حاضر به پذیرش مسئولیت سازمانی چون سازمان « کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران» میشد که در این میان الله وردی رجائی سلماسی با مدرک فوقلیسانس حسابداری از شرکت نفت با قبول این سمت به مدت 17 سال سکان بازار سهام کشور را به دست گرفت و با تمهیداتی موفق شد دوباره این بازار مهم در اقتصاد هر کشوری را احیا کند. در این رابطه خبرگزاری فارس با اولین دبیرکل این سازمان در دوران پس از انقلاب مصاحبهای انجام داده که میخوانید. *چراغ خاموش بورس در سال 59 رجایی سلماسی که هماکنون رئیس هیات مدیره بانک سامان است در گفتوگو با فارس با اشاره به سال 59 میگوید: بورس با آغاز تصدیگریام در آن دوران تعطیل بود و اکثر 105 شرکت پذیرفته شده نیز مشمول قانون حفاظت شده بودند که این شرایط باعث بیکار شدن 25 کارمند آن موقع سازمان شده بود. وی ادامه میدهد: براین اساس تصمیم گرفتم که 15 نفر از کارمندان را به بانک مرکزی ارجاع دهم و با 10 کارمند و بدون هیچ سروصدای و چراغ خاموش آغاز به کار کردم. رجائی سلماسی به شرایط آن زمان اشاره میکند و می گوید: در آن زمان بورس و بازار سهام نماد سرمایهگذاری و کاپیتالیسم بود و امکان عرض اندام و حضور پررنگ در فضای آن موقع وجود نداشت. وی در خصوص ساختمان بورس میگوید: محل فعالیت بورس از سال 59 تا 70 در ساختمان تقینیا و معروف به تالار سعدی بود که از چندین کارگزار نیز فقط 3 تا 4 کارگزار باقی مانده بودند و هیئت مدیره سازمان بورس هم تا ماه ها تشکیل نمیشد که این شرایط تا 3 سال ادامه داشت. * نظر مساعد مراجع تقلید به بورس رجائی سلماسی به یاد میآورد که در آن دوران گزارشهایی از جایگاه بورس و تأثیر بازار سهام در کنترل تورم و تأمین منابع مالی پروژهها به شواری بورس و بانک مرکزی و وزارت اقتصاد ارائه شد که در نهایت تصمیم به ادامه حیات بورس گرفته شد. وی تصریح میکند: در خصوص مشروعیت بازار سهام و عدم منافات با مبانی اسلام نیز جلساتی با برخی مراجع تقلید از جمله مرحوم آیتالله مشکینی برگزار شد که با موافقت مراجع روبرو شد. *آمار معاملات اولین دبیرکل بورس بعد از انقلاب در پاسخ به این سؤال فارس که در آن زمان وضعیت معاملات چگونه بود به فارس میگوید: در سالهای 61 و 62 هیچ سهمی معامله نمیشد و از محل داد و ستد اوراق قرضه مربوط به گسترش مالکیت فقط یک میلیارد ریال داد و ستد شد که این رقم در سال 63 به 3 میلیارد ریال رسید. * حذف 55 شرکت از بورس رجائی سلماسی به تلاش های متعدد خود و همکاران در جلبنظر شرکتها برای حضور در بورس اشاره میکند و ادامه میدهد: با توجه به مشمول شدن 55 شرکت از 105 شرکت بورس در قالب بندهای الف، ب و ج و خالی شدن بورس از بانکها و بیمهها فقط 50 شرکت باقی مانده بودند که از سال 63 مجدداً مذاکراتی با برخی شرکتها در بورس به صورت کج دار و مریز فعال شدند. وی ادامه میدهد: از سال 63 به بعد پذیرش شرکتهای جدید در بورس تسریع شد و با توجه به ابلاغیه قانون مالیاتی و تجدید ارزیابی شرکتها، شرکتهای بیشتری خواهان حضور در بورس شدند که این شرایط با انجام مصاحبههایم در روزنامهها شتاب بیشتری به خود گرفت. *نقش مهم قانون برنامه اول توسعه در گسترش بورس رجائی سلماسی نقش قانون برنامه اول توسعه در سال 68 در گسترش بورس را مهم ارزیابی میکند و به فارس میگوید: با حمایتهای رئیس جمهور وقت (هاشمی رفسنجانی) و دبیرکل وقت بانک مرکزی (طهماسب مظاهری) دولت شرکتهای جدیدی را وارد بورس کرد که از آبان و آذر سال 68 عملاً شرکتهای بیشتری مورد پذیرش قرار گرفت. وی به یاد میآورد: سهام سرمایهگذاری ملی ایران بعد از انجام مذاکراتی با مسئولان بانک مرکزی به عنوان اولین شرکت بورس در سال 68 پذیرفته شد و سپس شرکتهای دیگری چون توسعه صنایع بهشهر به جمع شرکتهای بورسی اضافه شدند که با استقبال گسترده سرمایهگذاران مواجه شد. رجائی سلماسی در پاسخ به این سؤال فارس که در آن زمان چه تعداد ایرانی سهامدار بورس بودند میگوید: در آن زمان اکثر سهامداران شامل کارگران و کارمندان شرکت بودند. وی ادامه میدهد: سپس شرکتهای وابسته به سازمان صنایع ملی و بنیاد نیز وارد بورس شدند که با این اتفاق سهامداران چنان استقبالی کردند که نگرانی از ریزش سقف طبقه اول سالن معاملات بوجود آمد. *کوچ به تالار حافظ رجائی سلماسی در ادامه میگوید: این وضعیت و محدودیت فضا باعث شد که در سال 70 به تالار حافظ کوچ کنیم و به دلیل انجام معاملات بر روی تخته سیاه در همان سال نرم افزار کنونی معاملاتی را با قیمتی اندک از کانادا به وسیله شرکت خدمات انفورماتیک (وابسته به بانک مرکزی) خریداری و تجهیز شد. وی خاطرنشان میکند: تمام این اقدامات و تعریف شاخصهای بورس در آن سال با کمک همکاران انجام شد. *عضویت در فدراسیون بینالمللی بورسها وقتی از اولین دبیرکل بورس بعد از انقلاب درباره چگونگی ارتباط با بورس دیگر کشورها در آن زمان پرسیده میشود وی به فارس میگوید: در سال 72 با حضور در مکزیک عضویت بورسهای تهران و استانبول مورد قبول فدراسیون بورسهای بینالمللی قرار گرفت و سپس همزمان با این اقدام فدراسیون بورسهای منطقهایی با حضور بورس کشورهای اردن، کویت، پاکستان، ترکیه و مصر تشکیل شد که حتی یکبار هم مجمع سالیانه این فدراسیون در اصفهان برگزار شد. وی با بیان این مطلب که بورس تهران در آن سالها بورس نو ظهور بود ادامه میدهد: بورس تهران بعد از بورس استانبول دومین بورس مهم منطقه بود که به دلیل حضور سرمایهگذاران خارجی در بورس استانبول، این بورس از بورس تهران که در سال 63 اولین بورس منطقه بود پیش گرفت و به عنوان اولین بورس منطقه شناخته شد. *خاطرات تلخ و شیرین هنگامی که از رجائی سلماسی خواسته میشود که شیرینترین خاطره از 17 سال فعالیت خود را به فارس بگوید با خنده سال های اولیه آغاز به کار بورس را به یاد میآورد و میگوید: در آن زمان هیچ کس قدم به ساختمان بورس نمیگذاشت تا اینکه یک روز دو نفر برای تماشا وارد طبقه فوقانی تالار معاملات شدند که با شنیدن این خبر ضمن تعجب و خوشحالی گفتم به ایشان چای بدهند. وی ادامه داد: هرگاه قیمت سهام بالا میرفت همگی خوشحال میشدیم و خاطرات تلخ نیز مربوط به کاهش قیمتها بود. *بازار سرمایه مهمتر از بازار پول بعد از گذشت 17 سال فعالیت رجائی سلماسی و سپری شدن حدود 10 سال از آخرین حضور در پست دبیرکلی وی معتقد است: بازار سرمایه بازاری بسیار با اهمیت تر و مهمتر از بازار پول است که از طریق جذب نقدینگیهای جامعه میتواند در اجرای پروژها و حذف تفکر و رفتار دلالی و کنترل و کاهش تورم نقش بسزایی داشته باشد. وی ابرازامیدواری میکند که بورس در آینده جایگاه خاص خود را در اقتصاد کشور به دست بیاورد. *تجربهای مهم برای مسئولین کنونی بورس رجائی سلماسی در برابر این سؤال فارس که با این همه تجربه فعالیت طولانی مدت در بورس چه تجربهای مهمی دارد که در اختیار مسئولان کنونی بورس بگذارد میگوید: مهمترین نکته در تقویت و توسعه بورس جلب اعتماد مردم و بخش خصوصی است و اگر امنیت و بازدهی ناشی از سرمایهگذاری در سهام تأمین شود مسئولان کنونی و آینده بورس خواهند توانست افق روشن و جایگاه ویژهای در اقتصاد کشور ترسیم کنند. وی در خاتمه میگوید: حضور سرمایهگذاری خارجی در بازار سهام کشور نیز ضرروتی است که باید به آن توجه شود. *یک پیشنهاد به مسئولین بورس اولین دبیرکل بورس در دوران بعد از انقلاب در حالی مطالب فوق را به زبان میآورد که معتقد است تمام کارها و فعالیتهای انجام شده برای احیای دوباره بورس جزء وظیفه وی بوده است.