رتبهبندي شركتها از منظر حاكميت شركتي
کد خبر : ۱۲۴۹۹۶
مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران در شرايطي از تعيين رتبه حاكميت شركتي براي شركتهاي بورسي خبر داد كه انتشار آمارهاي اخير از افزايش سهام شناور آزاد شركتهاي بورسي در سال 93 نشاندهنده رشد حضور سهامداران غيرمتمركز در بازار سرمايه ايران است و ضرورت توجه به حقوق سهامداران خرد در مديريت شركتهاي بورسي افزايش يافته است.
با اين حال همچنان كارشناسان معتقدند مبحث حاكميت شركتي به مفهومي كه در دنيا روي آن سرمايهگذاري شده در ايران با ساختارهاي كنوني عملياتي نيست و بنابراين بايد زيرساختهاي مرتبط با آن فراهم شود. شركتهاي رتبهبندي حاكميت شركتي به عنوان يكي از اين زيرساختها ميتواند شرايط كافي را براي ارتقاي اصل حاكميت شركتي براي بنگاههاي بورسي فراهم سازد. در اين رابطه به گفته سيدروحالله حسينيمقدم، شركت بورس پس از مطالعه روشهاي رتبهبندي شركتها از منظر حاكميت شركتي و دريافت نظرات اساتيد، صاحبنظران و جامعه دانشگاهي، با هدف محاسبه شاخص حاكميت شركتي، براي اولين بار اقدام به محاسبه امتياز و تعيين رتبه حاكميت شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران كرده است. به گزارش روابط عمومي بورس، مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با تاكيد بر محاسبه شاخص حاكميتي شركتها گفت: يكي از برنامههاي توسعهاي مديريت امور ناشران بورس اوراق بهادار تهران در سال 1392 محاسبه شاخص حاكميت شركتي بود. براساس مطالعات صورت گرفته متغيرهاي مهم و مشترك بين كشورهاي مختلف، به عنوان متغيرهاي اصلي سيستمهاي ارزشيابي راهبري شركتي در نظر گرفته شد.
وي تاكيد كرد: پس از اين مطالعه لازم بود چكليست امتياز دهي به ناشران تهيه شود. ضرورت داشت كه چك ليست با توجه به مقررات و قوانين نافذ بر فعاليت شركتها در ايران تهيه شود. به همين دليل چك ليست امتياز دهي را هم در كشورهاي مختلف مورد بررسي قرار داديم. پس از اين اقدام، چك ليست نهايي شده به شور گذاشته شد. در اين مرحله نظرات 25 صاحبنظر داخلي كه با موضوع حاكميت شركتي آشنايي داشته و ساختار شركتها را نيز ميشناختند، دريافت شد و سپس درخواست كرديم به هر بخش وزن مورد نظر خود را با توجه به اهميت هر متغير اختصاص دهند. سپس ميانگين اوزان پيشنهادي براي هر متغير تخصيص داده شد. مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با مد نظر قرار دادن ديدگاه صاحبنظران يادآور شد: از طرفي پرسشهايي كه در چك ليست از ديد صاحبنظران كم اهميت بود، حذف و ميانگين درصدهاي اختصاص داده شده به چك ليست مورد نظر به عنوان معيار نهايي انتخاب شد. وي با اشاره به محتواي چكليست گفت: چكليست نهايي مشتمل بر 5 قسمت اصلي است و بررسي اوليه چك ليست مورد نظر نشان ميدهد كه براساس اصول كلي حاكميت شركتي بينالمللي تهيه شده است. به گفته وي اين پنج قسمت عبارت است از: الف- حقوق سهامداران و ذينفعان با وزن 25درصد و 11 متغير؛ ب- هيات مديره، كميتههاي آن و تعهد به حاكميت شركتي با وزن 25 درصد و 10 متغير؛ ج- حسابرسي با 15 درصد وزن و 6 متغير؛ د- افشا عمومي و شفاف سازي با 15درصد وزن و 7 متغير؛ ذ- امتياز اطلاع رساني با 20 درصد وزن و يك متغير.
به گفته حسيني مقدم، پس از اختصاص وزن به هر متغير، براي محاسبه امتياز هر متغير منشوري تهيه شد تا رويهها براي سنجش سطح رعايت و امتيازدهي هر متغير يكسان شود. وي امتيازبندي شركتها از نظر راهبري شركتي را در اولويت دانست و اعلام كرد: پرسشنامه رتبهبندي با توجه به دستورالعمل راهبري شركتي داراي پنج بخش اصلي است و هر بخش مشتمل بر چندين پرسش بوده كه رتبه نهايي راهبري شركتي هر شركت با توجه به آن تعيين ميشود. براي تكميل اين پرسشنامه سه روش مد نظر قرار گرفت و مزايا و معايب هر روش بررسي شد. وي افزود: روش اول تكميل اين چك ليست توسط مديريت امور ناشران بورس اوراق بهادار تهران بوده است. در اين روش با استفاده از منابع در دسترس نظير سايت شركت، گزارش فعاليت هيات مديره به مجمع، امتياز اطلاع رساني منتشر شده توسط سازمان بورس، گزارش كنترل داخلي شركت و اظهار نظر حسابرس شركت نسبت به صورتهاي مالي به ويژه بحث معاملات و رعايت مقررات نسبت به تكميل چك ليست اقدام ميشد. مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با مد نظر قرار دادن روند رتبهبندي شركتها اظهار كرد: فرآيند كار براي بيش از 300 شركت پذيرفته شده در بورس تهران سالي يكبار انجام ميشود و با توجه به آنكه سال مالي بيش از 85 درصد شركتهاي بورس تهران پايان اسفندماه است، اين رتبهبندي در تيرماه هر سال انجام و نتايج آن قابل انتشار است. چنانچه بنا باشد در شاخص خاصي نيز از اين رتبهبندي استفاده شود، در تيرماه هر سال اين شركتها به روز خواهد شد. وي يادآور شد: در روش دوم، چكليست ياد شده براي ناشران پذيرفته شده ارسال ميشود تا دبير هيات مديره هر شركت يا بخش مالي، آن را تكميل كرده و براي بورس اوراق بهادار تهران ارسال كند. البته براي بالابردن قابليت اتكا ميتوان از حسابرسان خواست تا پرسش نامه ياد شده را تاييد و سپس براي مديريت ناشران ارسال شود. پس از دريافت چك ليستها، امتيازدهي و سپس رتبهبندي انجام ميگيرد. چنانچه حسابرسي شدن اين چك ليستها ضروري نباشد ميتوان بهطور تصادفي 10 درصد از چك ليستهاي اخذ شده را توسط كارشناسان بورس، بررسي و سپس بر اساس وزن هر بخش، امتيازدهي لازم انجام ميشود كه در پايان رتبهبندي شركتها بر اساس امتيازي كه كسب كردهاند انجام ميشود. مدير نظارت بر شركتهاي بورس تهران گفت: روش سوم نيز سپردن موضوع رتبهبندي و امتياز دهي به نهاد بيروني و مستقل نظير موسسات رتبهبندي است. به عنوان مثال در كشور تركيه اين امتياز دهي توسط يك نهاد مستقل انجام ميشود. نتيجه كار در سه روش همسان است. در نهايت چك ليست پذيرفته شده تكميل و پس از امتيازدهي، رتبهبندي آنها صورت خواهد گرفت. حسيني مقدم با اشاره به سيستم رتبهبندي شركت بورس اوراق بهادار تهران اعلام كرد: شركت بر اساس دو روش اول اقدام به رتبهبندي كرد. همانگونه كه اشاره شد براساس آخرين منابع در دسترس از قبيل سايت شركت، امتياز اطلاعرساني، نتايج طبقهبندي بورس، گزارش كنترل داخلي هر شركت، گزارش فعاليت هيات مديره به مجمع و اظهار نظر حسابرس نسبت به صورتهاي مالي امتياز هر شركت تعيين شد. بهمنظور كاهش انحراف از واقعيت، امتيازات بهدست آمده به مضرب پنج گرد شد. البته آنچه در حال حاضر به عنوان رتبهبندي شركتها از منظر حاكميت شركتي محاسبه و منتشر ميشود با استفاده از روش اول است. وي اظهار داشت: رتبه راهبري شركتي، سياستها و رويههاي راهبري شركتي شركتهاي بورسي و ميزان رعايت منافع ذينفعان شركت با تاكيد بر منافع سهامداران را ارزيابي ميكند. رتبهبنديهاي راهبري شركتي نسبي است و بر مبناي درصد از صفر تا 100 گزارش ميشود.
مدير نظارت بر شركتهاي بورس تهران با تاكيد بر متوسط امتيازي حاكميت شركتي ادامه داد: از آنجاكه تاكنون در خصوص انتشار جزئيات امتياز شركتها تصميم گيري نشد، تنها ميتوان بيان داشت كه متوسط امتياز راهبري شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران حدود 57 از 100 است. متوسط امتياز حاكميت شركتي در تابلوي اصلي بازار اول 62، در تابلوي فرعي بازار اول، 59 و در بازار دوم 57 است. همچنين صنعت داروسازي و لوازم خانگي و برقي به ترتيب با كسب 71 و 47 امتياز، بيشترين و كمترين امتياز راهبري را به خود اختصاص دادند. صنايعي مانند بانك و ليزينگ، بيمه، سيمان و ساختمان به ترتيب با امتيازهاي 70، 65، 62 و 61 در رتبههاي بعدي قراردارند.
با اين حال همچنان كارشناسان معتقدند مبحث حاكميت شركتي به مفهومي كه در دنيا روي آن سرمايهگذاري شده در ايران با ساختارهاي كنوني عملياتي نيست و بنابراين بايد زيرساختهاي مرتبط با آن فراهم شود. شركتهاي رتبهبندي حاكميت شركتي به عنوان يكي از اين زيرساختها ميتواند شرايط كافي را براي ارتقاي اصل حاكميت شركتي براي بنگاههاي بورسي فراهم سازد. در اين رابطه به گفته سيدروحالله حسينيمقدم، شركت بورس پس از مطالعه روشهاي رتبهبندي شركتها از منظر حاكميت شركتي و دريافت نظرات اساتيد، صاحبنظران و جامعه دانشگاهي، با هدف محاسبه شاخص حاكميت شركتي، براي اولين بار اقدام به محاسبه امتياز و تعيين رتبه حاكميت شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران كرده است. به گزارش روابط عمومي بورس، مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با تاكيد بر محاسبه شاخص حاكميتي شركتها گفت: يكي از برنامههاي توسعهاي مديريت امور ناشران بورس اوراق بهادار تهران در سال 1392 محاسبه شاخص حاكميت شركتي بود. براساس مطالعات صورت گرفته متغيرهاي مهم و مشترك بين كشورهاي مختلف، به عنوان متغيرهاي اصلي سيستمهاي ارزشيابي راهبري شركتي در نظر گرفته شد.
وي تاكيد كرد: پس از اين مطالعه لازم بود چكليست امتياز دهي به ناشران تهيه شود. ضرورت داشت كه چك ليست با توجه به مقررات و قوانين نافذ بر فعاليت شركتها در ايران تهيه شود. به همين دليل چك ليست امتياز دهي را هم در كشورهاي مختلف مورد بررسي قرار داديم. پس از اين اقدام، چك ليست نهايي شده به شور گذاشته شد. در اين مرحله نظرات 25 صاحبنظر داخلي كه با موضوع حاكميت شركتي آشنايي داشته و ساختار شركتها را نيز ميشناختند، دريافت شد و سپس درخواست كرديم به هر بخش وزن مورد نظر خود را با توجه به اهميت هر متغير اختصاص دهند. سپس ميانگين اوزان پيشنهادي براي هر متغير تخصيص داده شد. مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با مد نظر قرار دادن ديدگاه صاحبنظران يادآور شد: از طرفي پرسشهايي كه در چك ليست از ديد صاحبنظران كم اهميت بود، حذف و ميانگين درصدهاي اختصاص داده شده به چك ليست مورد نظر به عنوان معيار نهايي انتخاب شد. وي با اشاره به محتواي چكليست گفت: چكليست نهايي مشتمل بر 5 قسمت اصلي است و بررسي اوليه چك ليست مورد نظر نشان ميدهد كه براساس اصول كلي حاكميت شركتي بينالمللي تهيه شده است. به گفته وي اين پنج قسمت عبارت است از: الف- حقوق سهامداران و ذينفعان با وزن 25درصد و 11 متغير؛ ب- هيات مديره، كميتههاي آن و تعهد به حاكميت شركتي با وزن 25 درصد و 10 متغير؛ ج- حسابرسي با 15 درصد وزن و 6 متغير؛ د- افشا عمومي و شفاف سازي با 15درصد وزن و 7 متغير؛ ذ- امتياز اطلاع رساني با 20 درصد وزن و يك متغير.
به گفته حسيني مقدم، پس از اختصاص وزن به هر متغير، براي محاسبه امتياز هر متغير منشوري تهيه شد تا رويهها براي سنجش سطح رعايت و امتيازدهي هر متغير يكسان شود. وي امتيازبندي شركتها از نظر راهبري شركتي را در اولويت دانست و اعلام كرد: پرسشنامه رتبهبندي با توجه به دستورالعمل راهبري شركتي داراي پنج بخش اصلي است و هر بخش مشتمل بر چندين پرسش بوده كه رتبه نهايي راهبري شركتي هر شركت با توجه به آن تعيين ميشود. براي تكميل اين پرسشنامه سه روش مد نظر قرار گرفت و مزايا و معايب هر روش بررسي شد. وي افزود: روش اول تكميل اين چك ليست توسط مديريت امور ناشران بورس اوراق بهادار تهران بوده است. در اين روش با استفاده از منابع در دسترس نظير سايت شركت، گزارش فعاليت هيات مديره به مجمع، امتياز اطلاع رساني منتشر شده توسط سازمان بورس، گزارش كنترل داخلي شركت و اظهار نظر حسابرس شركت نسبت به صورتهاي مالي به ويژه بحث معاملات و رعايت مقررات نسبت به تكميل چك ليست اقدام ميشد. مدير نظارت بر شركتهاي بورس اوراق بهادار تهران با مد نظر قرار دادن روند رتبهبندي شركتها اظهار كرد: فرآيند كار براي بيش از 300 شركت پذيرفته شده در بورس تهران سالي يكبار انجام ميشود و با توجه به آنكه سال مالي بيش از 85 درصد شركتهاي بورس تهران پايان اسفندماه است، اين رتبهبندي در تيرماه هر سال انجام و نتايج آن قابل انتشار است. چنانچه بنا باشد در شاخص خاصي نيز از اين رتبهبندي استفاده شود، در تيرماه هر سال اين شركتها به روز خواهد شد. وي يادآور شد: در روش دوم، چكليست ياد شده براي ناشران پذيرفته شده ارسال ميشود تا دبير هيات مديره هر شركت يا بخش مالي، آن را تكميل كرده و براي بورس اوراق بهادار تهران ارسال كند. البته براي بالابردن قابليت اتكا ميتوان از حسابرسان خواست تا پرسش نامه ياد شده را تاييد و سپس براي مديريت ناشران ارسال شود. پس از دريافت چك ليستها، امتيازدهي و سپس رتبهبندي انجام ميگيرد. چنانچه حسابرسي شدن اين چك ليستها ضروري نباشد ميتوان بهطور تصادفي 10 درصد از چك ليستهاي اخذ شده را توسط كارشناسان بورس، بررسي و سپس بر اساس وزن هر بخش، امتيازدهي لازم انجام ميشود كه در پايان رتبهبندي شركتها بر اساس امتيازي كه كسب كردهاند انجام ميشود. مدير نظارت بر شركتهاي بورس تهران گفت: روش سوم نيز سپردن موضوع رتبهبندي و امتياز دهي به نهاد بيروني و مستقل نظير موسسات رتبهبندي است. به عنوان مثال در كشور تركيه اين امتياز دهي توسط يك نهاد مستقل انجام ميشود. نتيجه كار در سه روش همسان است. در نهايت چك ليست پذيرفته شده تكميل و پس از امتيازدهي، رتبهبندي آنها صورت خواهد گرفت. حسيني مقدم با اشاره به سيستم رتبهبندي شركت بورس اوراق بهادار تهران اعلام كرد: شركت بر اساس دو روش اول اقدام به رتبهبندي كرد. همانگونه كه اشاره شد براساس آخرين منابع در دسترس از قبيل سايت شركت، امتياز اطلاعرساني، نتايج طبقهبندي بورس، گزارش كنترل داخلي هر شركت، گزارش فعاليت هيات مديره به مجمع و اظهار نظر حسابرس نسبت به صورتهاي مالي امتياز هر شركت تعيين شد. بهمنظور كاهش انحراف از واقعيت، امتيازات بهدست آمده به مضرب پنج گرد شد. البته آنچه در حال حاضر به عنوان رتبهبندي شركتها از منظر حاكميت شركتي محاسبه و منتشر ميشود با استفاده از روش اول است. وي اظهار داشت: رتبه راهبري شركتي، سياستها و رويههاي راهبري شركتي شركتهاي بورسي و ميزان رعايت منافع ذينفعان شركت با تاكيد بر منافع سهامداران را ارزيابي ميكند. رتبهبنديهاي راهبري شركتي نسبي است و بر مبناي درصد از صفر تا 100 گزارش ميشود.
مدير نظارت بر شركتهاي بورس تهران با تاكيد بر متوسط امتيازي حاكميت شركتي ادامه داد: از آنجاكه تاكنون در خصوص انتشار جزئيات امتياز شركتها تصميم گيري نشد، تنها ميتوان بيان داشت كه متوسط امتياز راهبري شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران حدود 57 از 100 است. متوسط امتياز حاكميت شركتي در تابلوي اصلي بازار اول 62، در تابلوي فرعي بازار اول، 59 و در بازار دوم 57 است. همچنين صنعت داروسازي و لوازم خانگي و برقي به ترتيب با كسب 71 و 47 امتياز، بيشترين و كمترين امتياز راهبري را به خود اختصاص دادند. صنايعي مانند بانك و ليزينگ، بيمه، سيمان و ساختمان به ترتيب با امتيازهاي 70، 65، 62 و 61 در رتبههاي بعدي قراردارند.
ارسال نظر