انتظار ثبات بازار ارز در سال ۹۳ واقعبینانه نیست
کد خبر : ۱۲۶۱۶۹
شرق: مرکز پژوهشهای مجلس طی گزارشی اعلام کرد، انتظار ثبات قابل اتکای بازار ارز در سال ۱۳۹۳ چندان واقعبینانه به نظر نمیرسد. این مرکز در ادامه بانک مرکزی را در کنترل بازار ارز ناموفق دانسته و اعلام کرد در انگیزه بانک مرکزی هم تردید وجود دارد. این مرکز، در گزارش تحلیلی پیرامون قانون بودجه 93 و چالشهای اجرای آن نوشت: انتظار ثبات قابل اتکای بازار ارز در سال 1393 چندان واقعبینانه به نظر نمیرسد. اولین شوک بازار ارز در سال 1393 را اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانهها وارد کرد که سبب افزایش حدود 10درصدی در این نرخ شد و بانک مرکزی در کنترل و کاهش آن به سطح قبلی تاکنون موفق نبوده است. البته در انگیزه بانک مرکزی در کنترل این بازار و جلوگیری از افزایش نرخ ارز نیز تردیدهایی وجود دارد. اولینبار مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با عنوان بررسی عوامل تعیینکننده نرخ ارز تعادلی و ریشهیابی تحولات اخیر بازار ارز در اقتصاد ایران که درسال 1391 و در بحبوحه تشدید تحریمهای اقتصادی، منتشر شد، مستندات کافی برای نقش هدفمندکردن یارانهها در افزایش نرخ ارز ارایه کرد که مورد بیتوجهی مسوولان دولتی قرار گرفت، اما اجرای مرحله دوم و تاثیر آن بر نرخ ارز مهر تاییدی بر نتایج آن گزارش زد.
در نتیجه لازم است که در بررسیهای مرتبط با ادامه هدفمندکردن یارانهها در بودجههای سنواتی، نرخ ارز نیز بهعنوان یک متغیر مورد تحلیل قرار گیرد بهخصوص آنکه میزان موفقیت اهداف قیمتی هدفمندکردن یارانهها نیز خود به این نرخ بستگی دارد. علاوه بر این، بر اساس نتایج مطالعه مذکور، متغیرهای مخارج جاری و عمرانی دولت (کسری بودجه)، میزان ذخایر ارزی بانک مرکزی، تولید سرانه (بهرهوری) و وضعیت تراز تجاری غیرنفتی بر تعیین وضعیت نرخ ارز موثر هستند.
با توجه به عدم انتظار تحول جدی دو متغیر تولید سرانه و تراز تجاری غیرنفتی در سال 1393 نسبت به سال قبل، وضعیت بازار ارز در ادامه سال به میزان تحقق منابع بودجه (بهخصوص درآمدهای صادراتی نفت و واگذاری داراییهای مالی) و توان کنترل بانکمرکزی در بازار ارز (ذخایر ارزی بانک مرکزی) بستگی خواهد داشت. عدم تحقق قابلتوجه در وصول درآمدهای دلاری نفت از یک طرف کمبود عرضه در بازار ارز را موجب خواهد شد و از طرف دیگر با کاهش توان کنترل بانک مرکزی، میدان را برای جولان سفتهبازان در این بازار فراهم خواهد کرد. بدترین شرایط زمانی خواهد بود که دولت نیز بخواهد از التهاب حاکم بر بازار ارز بخشی از کسری منابع خود را جبران کند.
چگونگی پیشرفت در مذاکرات هستهای میتواند نقش تعیینکنندهای در این زمینه داشته باشد. بهخصوص آنکه با درنظرگرفتن کنترل ضعیف بانک مرکزی بر بازار ارز، حتی وصول خبرهای خوب یا بد در این زمینه میتواند در وضعیت بازار ارز نقش تعیینکننده داشته باشد. با توجه به اهمیت بازار ارز و ثبات آن در ثبات کلی اقتصاد ایران بهخصوص در سالهای اخیر و نقش تعیینکننده آن در وضعیت تورمی سال 1393، به نظر میرسد که لازم است کنترل این بازار در صدر برنامههای تثبیتی دولت قرار گیرد.
در نتیجه لازم است که در بررسیهای مرتبط با ادامه هدفمندکردن یارانهها در بودجههای سنواتی، نرخ ارز نیز بهعنوان یک متغیر مورد تحلیل قرار گیرد بهخصوص آنکه میزان موفقیت اهداف قیمتی هدفمندکردن یارانهها نیز خود به این نرخ بستگی دارد. علاوه بر این، بر اساس نتایج مطالعه مذکور، متغیرهای مخارج جاری و عمرانی دولت (کسری بودجه)، میزان ذخایر ارزی بانک مرکزی، تولید سرانه (بهرهوری) و وضعیت تراز تجاری غیرنفتی بر تعیین وضعیت نرخ ارز موثر هستند.
با توجه به عدم انتظار تحول جدی دو متغیر تولید سرانه و تراز تجاری غیرنفتی در سال 1393 نسبت به سال قبل، وضعیت بازار ارز در ادامه سال به میزان تحقق منابع بودجه (بهخصوص درآمدهای صادراتی نفت و واگذاری داراییهای مالی) و توان کنترل بانکمرکزی در بازار ارز (ذخایر ارزی بانک مرکزی) بستگی خواهد داشت. عدم تحقق قابلتوجه در وصول درآمدهای دلاری نفت از یک طرف کمبود عرضه در بازار ارز را موجب خواهد شد و از طرف دیگر با کاهش توان کنترل بانک مرکزی، میدان را برای جولان سفتهبازان در این بازار فراهم خواهد کرد. بدترین شرایط زمانی خواهد بود که دولت نیز بخواهد از التهاب حاکم بر بازار ارز بخشی از کسری منابع خود را جبران کند.
چگونگی پیشرفت در مذاکرات هستهای میتواند نقش تعیینکنندهای در این زمینه داشته باشد. بهخصوص آنکه با درنظرگرفتن کنترل ضعیف بانک مرکزی بر بازار ارز، حتی وصول خبرهای خوب یا بد در این زمینه میتواند در وضعیت بازار ارز نقش تعیینکننده داشته باشد. با توجه به اهمیت بازار ارز و ثبات آن در ثبات کلی اقتصاد ایران بهخصوص در سالهای اخیر و نقش تعیینکننده آن در وضعیت تورمی سال 1393، به نظر میرسد که لازم است کنترل این بازار در صدر برنامههای تثبیتی دولت قرار گیرد.
علاوه بر این، اتخاذ سیاست کاهش نرخ سود بانکی در سال 1393 نیز میتواند تداعیکننده تجربه کاهش نرخ سود بانکی در سال 1390 باشد که بانک مرکزی در نیمه دوم سال بهخاطر نوسانات ارزی مجبور به بازنگری در آن شد. در رابطه با اهمیت وضعیت بازار ارز در شرایط تورمی سال 1393 باید ذکر کرد اگر تورم ناشی از اجرای مرحله دوم هدفمندی را نادیده بگیریم انتظار اولیه از وضعیت تورم درسال 1393 روند کاهشی است و تنها عامل مورد انتظار در ادامه سال برای تغییر این مسیر میتواند افزایش نرخ ارز باشد.
ارسال نظر