3 شرط در تصویب فرمول بلندمدت خوراک پتروشیمی ها/ جلوگیری از خام فروشی با ایجاد جذابیت در صنعت
سید فرهنگ حسینی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادیخبرگزاری فارسبا اشاره به اینکه سالهاست قیمت نفت و خوراک مایع پالایشگاهها و پتروشیمیها در بودجههای سالانه تعیین شده است، اظهار داشت: تا پیش از تصویب سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی این عدد برای سرمایهگذاران و بازار سرمایه اهمیت چندانی نداشته است، زیرا شرکتهای پتروشیمی و پالایشی عمدتا دولتی بودند.
وی افزود: با اجرای سیاستهای اصل 44 و خصوصیسازی، بخش عمدهای از این مجتمعها واگذار شده است و بسیاری از سهامداران و سرمایه گذاران خرد و حقیقی نیز سهامدار شدهاند و قیمت خوراک به عنوان یکی از اصلیترین پارامترها و بخش اصلی بهای تمام شده، نقش اساسی در سودآوری این شرکتها و به دنبال آن، قیمت داشته است.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه تغییرات سالانه و پیش درآمد آن صحبتها و نظرات مختلف از مدیران و کارشناسان مختلف و همچنین مذاکرات صحن مجلس، تاثیر بهسزایی بر سودآوری این صنعت مهمی بورسی دارد، گفت: این اقدامات در نقطه مقابل، ریسک صنعت و سرمایهگذاریهای آتی را تحت تاثیر قرار داده است.
حسینی با تأکید بر اینکه مشکل اساسی همواره تعیین قیمت به صورت ثابت بوده است، گفت: به دلیل زمان بر بودن مکانیزم تصویب قوانین، اصلاح آن سالها به طول می انجامد، از این جهت در پی رشد 3 برابری قیمت ارز در سال 1390 و 1391 و با ثابت ماندن قیمت گاز طبق قانون هدفمندی، دولت زیان دید؛ اکنون مکانیزم تعیین قیمت دلاری و براساس گاز 13 سنت اعلام شده است.
* تجریه دیگر کشورها در تعیین نرخ خوراک
حسینی با اشاره به اینکه در بسیاری از کشورها، قیمت گاز بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود، گفت: علت اصلی این امر خصوصی بودن منابع زیرزمینی است؛ در ایران که منابع زیرزمینی از جمله نفت و گاز ملی و جزء انفال است، لازم است تا قیمتگذاری به نحوی صورت گیرد که حقوق بیت المال حفظ شود و در مقابل برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای سرمایهگذاری در حوزه پتروشیمی جذاب باشد و از سوی دیگر، انگیزه لازم برای جلوگیری از خام فروشی نیز وجود داشته باشد.
* پیشنهاد مشخص برای تعیین نرخ خوراک در ایران
وی بهترین راهکار در این زمینه را تعیین فرمول بلندمدت دانست و تصریح کرد: برآورد 10 سال با توجه به زمان حداقلی ساخت یک پتروشیمی در ایران که حدود 5 سال است، مناسب است؛ از سوی دیگرفرمول باید پویایی و پایداریلازم را داشته باشد کهدر شرایط مختلف خود تعدیلگرباشد و نیاز به دستکاری فرمول و ورود متغیرهای جدید به آن نباشد.
وی افزود: همچنین باید تعهد لازم، کافی و جدی برای عدم تغییر فرمول حس شود، تا اطمینان به ثبات ایجاد شده و انگیزههای سرمایهگذاری بالا رود.
حسینی با ارائه پیشنهادی برای تداوم بلند مدت تعیین شدن فرمول تعیین خوراک در کشورمان، گفت: باید فرمول مصوبپیش از پایان مدت 10 ساله، مجددا تعیین و تبیین شود، یعنی مثلاپس از گذشت 7 سال،فرمول برای 10 سال بعداز پایان دوره قیمتگذاری تعیین شود، تا از این طریق در زمان پایین دوره قیمت گذاری، چالش و ابهام ایجاد نشود و آینده نگری کافی باشد.
وی در ادامه گفت: از نکات قابل توجه روند کاهشی قیمت گاز است، به نحوی که در هنری هاب در ایالات متحده، قیمت هر مترمکعب گاز به حدود 10 سنت کاهش یافته است، که عمدتا ناشی از افزایش عرضه گاز طبیعی و گاز شیل است.
این تحلیلگر بازار افزود: همچنین ارتباط مستقیم بین قیمت گاز و قیمت نفت تا چندین سال پیش منطقی بود اما روند قیمت نفت و گاز در برخی از مناطق از جمله هنری هاب متوقف شده است و حتی روندهای متفاوتی به خود گرفتهاند، از این جهت، معادلات انرژی با ورود گاز شیل دچار تغییراتی شده است که این مهم و تاثیرات آن باید در قیمت گذاری لحاظ شود.
وی تأکید کرد: محصولات گاز پایه و از جمله گاز سنتر مانند متانول و اوره، از ناحیه زغال سنگ نیز تهدید میشوند و تولیدات این محصولات از این روش در چین به شدت افزایش یافته و حتی چین به صادرکننده اوره در جهان تبدیل شده است که اوره تولیدی بر پایه زغال سنگ تولید شده است.
حسینی با بیان اینکه حرکت مجلس و دولت در تعیین فرمول بلندمدت موثر و مفید واقع خواهد شد، گفت: این اقدام میتواند سطح ریسک سرمایهگذاری در ساخت و سهام شرکتهای پتروشیمی را به نحو قابل توجهی کاهش دهد.