فروکش ابهامات در مذاکرات هستهای ایران
کد خبر : ۱۴۰۶۶۱
به گزارش اشراف، یک اندیشکده آمریکایی اعلام کرد:اکنون که ابهامات کاهش یافته است، طرفین باید فوراً رو به جلو حرکت کنند؛ حرکت مثبت کنونی به زودی کند خواهد شد و به همین صورت امکان صلحآمیز حل این بحران طولانی کاهش خواهد یافت.
گروه بینالمللی بحران در گزارشی راهبردی به بررسی تمدید مذاکرات هستهای ایران با گروه 5+1 پرداخت و نوشت: ناکامی ایران و گروه 1+5 در رسیدن به یک توافق جامع هستهای تا ضربالاجل 24 نوامبر تعجبآور نبود. روند مذاکرات طی ماههای گذشته بر سر دو موضوع اساسی به بنبست رسیده بود: میزان برنامه غنیسازی ایران و چگونگی کاهش تحریمها. طرفین به دلیل نیاز به پیشرفت در لحظات پایانی، با تمدید هفتماهه مذاکرات با هدف دستیابی به توافقی سیاسی تا یکم مارس 2015 و رسیدن به توافقی نهایی تا یکم ژوئیه 2015 از جمله تعیین یک برنامه اجرایی موافقت کردند. دستیابی به یک توافق تاریخی همچنان امکانپذیر است، به شرطی که طرفین موضع نرمتری اتخاذ کنند. همچنان که گروه بینالمللی بحران در گذشته متذکر شده و اکنون نیز پافشاری میکند، چنین امری بدون اینکه اصول بنیادین و منافع دو طرف زیر پا گذاشته شود امکانپذیر است.
■ دو طرف هیچگاه از مواضع و محدودیتهای یکدیگر این چنین آگاه نبودهاند■
گرچه بسیاری از افراد شکاک تمدید دوباره مذاکرات را فرآیندی محکوم به شکست تعبیر کردند، اما طرفهای گفتگو پیشرفت زیادی در وین به دست آوردند و طی دوازده ماه گذشته موفق شدند در بسیاری از موضوعات اختلافات خود را کاهش دهند. اگرچه مذاکرات به دلیل ساختار چندجانبه طاقتفرسا و اتخاذ تصمیم نسنجیده برای حل همزمان مسائل سیاسی و فنی کند شده بود، اما مذاکرهکنندگان با نزدیک شدن زمان ضربالاجل روند مذاکرات را اندکی تغییر داده و با افزایش سرعت و جدیت مذاکرات بر وجود فضایی مثبت و اعتماد در گفتگوها تأکید کردند. هنگامی که رسیدن به توافق نامحتمل به نظر میرسید، هردو طرف اساس خواستههای سیاسی خود را آشکارتر از گذشته ابراز کردند؛ در نتیجه دو طرف هیچگاه به این خوبی از مواضع و محدودیتهای یکدیگر این چنین آگاه نبودهاند.
■ ایران تحریمها را کاهش داده و وجهه خود را بازسازی کرده است■
هرچند موفقیت نهایی بسیار دور از دسترس به نظر میرسد، اما مذاکرهکنندگان طی اندکی بیشتر از دوازده ماه، فراتر از سالهای پرازتنش گذشته به موفقیت دستیافتهاند: گروه 1+5 موفق شد تا هم میزان بازرسیها و هم زمان گریز – مدت زمان لازم غنیسازی مواد کافی برای ساخت سلاح هستهای- را به اندازه دو برابر افزایش دهد. ایران تحریمها را کاهش داده و با پابندی به توافق موقتی نوامبر 2013 توانست وجهه خود را بازسازی کند. اما اختلافات هنوز باقی مانده و با گذشت زمان غلبه بر آنها بسیار دشوار خواهد بود و صدای افراد شکاک هم بلندتر خواهد شد. خط قرمزهای ایران دو وجه دارد: نخست، قبول حق ایران برای غنیسازی در مقیاس صنعتی و ثانیاً هرگونه امتیاز یکطرفهای که ایران اعطا میکند، باید با گامهای متناسب در مورد تحریمها پاسخ داده شود، بهویژه در رابطه با لغو تحریمها و نه تعلیق آنها. گروه 1+5 از طرف دیگر بر منع ایران برای داشتن زمان گریز کمتر از یک سال و حفظ ساختار اساسی تحریمها –حتی در صورت تعلیق برخی از آنها – طی مدت زمان توافق دائمی پافشاری میکند، زیرا این تحریمها مهمترین اهرم فشار این گروه هستند.
■1+5 باید گسترش کنترلشده این برنامه را بپذیرد و تحریمها را لغو کند■
رفع موانع بر سر راه مذاکرات به میزان دشواری دستیابی به خود توافق مهم است. کماهمیت جلوه دادن پیشرفت کنونی مذاکرات به همان اندازه اشتباه بزرگی است که اغراق کردن در شانس دستیابی به یک توافق. اما با وجود موانع، یک مسیر هموار برای دستیابی به توافق وجود دارد؛ ایران باید برنامه غنیسازی در مقیاس صنعتی را به تعویق بیندازد و گروه 1+5 باید گسترش کنترلشده این برنامه را بپذیرد و به روشنی تاریخهای مشخصی برای لغو گامبهگام تحریمها تعیین کند. اکنون که ابهامات کاهش یافته است، طرفین باید فوراً رو به جلو حرکت کنند؛ حرکت مثبت کنونی به زودی کند خواهد شد و به همین صورت امکان صلحآمیز حل این بحران طولانی کاهش خواهد یافت.
منبع:تسنیم
ارسال نظر