به بهانه عرضه اوليه سهام شركت مخابرات در بوس اوراق بهادار تهران خبرگزاري موج - گروه بورس تقريباً تمامي دست اندركاران و حتي آنهائي كه دستي در بازار سرمايه ندارند نيز از عرضه اوليه درصد كوچكي از سهام شركت مخابرات در روز شنبه 19/5 مردادماه جاري مطلع اند. اين موضوع براي من بهانه اي شد كه درصدد برآيم چند سطري در توضيح مفاهيم بنيادي بازار سرمايه نوشته شايد اين سطور حداقل بتواند از اشتباهات كلامي دست اندركاران اين بخش بكاهد. همگي روزانه بارها و بارها كلمات ، عبارات و جملاتي مانند سرمايه ، ثروت ، سپرده ، حجم پول در گردش، اعتبارات، بازار اوليه ، بازار ثانويه ، خروج سرمايه ، فرار سرمايه ، تورم ، ركود و .... را مي شنويم . مي خوانيم و مي بينيم اما تا چه حد مفاهيم آنها را مي شناسيم موضوعي است كه در اين نوشته مي خواهم به آن بپردازم. شركت مخابرات ايران در روز شنبه آينده 5% از كل سهام خود را از طريق بورس عرضه خواهد كرد يا به عبارت ديگر IPO شركت مخابرات . سئوال اول : شنبه در حدود 300 تا 400 ميليارد تومان براي پرداخت ثمن اين معامله وجه نقد لازم است . الف : اين وجوه از چه محلي تامين ميگردد؟ب : تاثير اين معامله بر حجم گردش پول جريان چيست؟ج : نقش بازار اوليه و بازار ثانويه در اين معامله چيست؟د: تاثير اين عرضه بر بازار ثانويه (بازار سهام چه خواهد بود)؟ه : چه اثرات احتمالي بر شاخص سهام ، باقي خواهد گذاشت .و: چه تغييرات كمي و كيفي احتمالي در اجزاء متشكله حجم پول در جريان در روز پنج شنبه (قبل از معامله ) و روز معامله و يا روز بعد آن بوجود خواهد آمد.و سئوال هاي ديگري كه ممكن است از ذهن من و شما عبور نمايد. ما بارها و بارها عباراتي مانند ورود پول به بازار مسكن و يا خروج پول از بازار بورس و يا مردم ترجيح ميدهند كه سرمايه هاي خرد را از فلان بازار به فلان بازار ببرند و يا ... و صدها مورد ديگر را مي شنويمآيا هيچ فكر كرده ايد كه بازار ثانويه بازاري است كه ورود و خروج سرمايه در آن بسيار بسيار محدود و تحت شرايط بسيار خاصي انجام مي پذيرد؟ بطور مثال اگر شما بخواهيد سرمايه خود را از بازار سهام فرا بخوانيد و به بازار مسكن ببريد مگر نه اينكه بايستي سهام خود را بفروشيد و گرنه اينكه يكنفر ديگر بايستي جاي شما را بگيرد و يا وقتي شما يك ملك را خريداري مي كنيد حال چه ساختمان و چه زمين مگر نه اينكه جايگزين مالك قبلي ميشويد . پس اگر شما سهامي و يا ملكي را بفروشيد ما حصل آن چنين است. پس بايستي هميشه در نظر داشت كه به لحاظ ذاتي كالاهاي بازار ثانويه سرمايه در اكثريت قريب به اتفاق لايتغيرند و عموما تنها صاحبان ويا مالكيت آنها جابجا ميشوند و يا اينكه سرعت جابجائي تغيير مي كند لذا عبارت فرار سرمايه ها به مثلا كشور امارات عبارت چندان صحيح علمي نمي باشد. مگر نه اينكه اگر من خانه خود را فروختم يك نفر ديگر آنرا خريده است و مگر نه اينكه اگر من پول آنرا به ارز خارجي تبديل كردم يك نفر ديگر ارز خارجي خود را به ريال تبديل كرده و مگر نه اينكه اگر من خانه اي در دوبي خريدم يك نفر در دوبي اين خانه را به من فروخته است ؟ پس شما لطفاً به من بگوئيد سرمايه چه كسي از كجا خارج شده و به كجا فرار كرده است . و يا اينكه مردم پول خود را از بورس خارج مي كنند . اين امر چگونه محقق مي شود و مثلا قبل و بعد از خروج و يا ورود پول به بازار بورس، مستغلات، اوراق بهادار، اوراق آتي و هزاران مشتقه ديگر چه تغييراتي در حجم سهام شركتهاي بورسي اتفاق مي افتد. در ادامه اين بحث سعي مي كنيم تغييرات ويژه (كمي و كيفي) بازار اوليه و ثانويه را بيشتر شكافته و مورد مداقه قرار دهيم . بهروز اثني عشري؛ كارگزاري بانك كشاورزي