فارکس نه؛ ولی "پدیده" آری!/ دایه مهربانتر از مادر کیست ؟

به گزارش بورس نیوز، این اطلاعیه براساس تصمیمات کارگروه مقابله با فعالیت های غیر قانونی در بازار ارز خارجی، بورس ها و فرابورس کشورهای دیگر، متشکل از نمایندگان دادستان کل تهران، وزارت اطلاعات، بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار منتشر شد.

در آن زمان سازمان بورس چهار دلیل اصلی را برای غیر قانونی خواندن فعالیت در بازار فارکس مطرح کرد که اولین آن غیر شرعی دانستن فارکس است؛ چراکه مطابق شرع اسلام سرمایه گذار ارزی را که خریداری می کند، تحویل نمی گیرد و بنابراین می توان گفت این معاملات صوری و باطل است.

دومین عامل نیز به دلیل خروج ارز از کشور بود و سوم اینکه برخی بروکرها با کلاه برداری و سوء استفاده، سرمایه مردم را به جای بازار فارکس در زمینه های غیرمجاز همچون قاچاق وارد ساخته اند.

در کنار این نکات، تفاوت اطلاعات و داده ها در نرم افزارهای معاملاتی داخل کشور با بازارهای جهانی است که موجب شده بود روند قیمت ها با سایر نقاط دنیا تفاوت داشته باشد. اما در این رابطه سوالی که مطرح بود اینکه آیا اساساً سازمان بورس اجازه وضع قانون برای ممنوعیت فارکس را دارد یا خیر؟

واضح است که طبق قانون اساسی تنها مرجع قانون گذاری در مملکت همانا مجلس شورای اسلامی می باشد و بنابراین سازمان بورس نمی تواند با یک اطلاعیه، بخشی از حق و حقوق بدیهی مردم را از ایشان سلب نماید. اطلاعیه سازمان بورس صرفاً می تواند جنبه هشدار دهنده داشته باشد و قاعدتاً هیچ ارگان یا سازمانی به جز مجلس شورای اسلامی نمی تواند اطلاعیه ها و آیین نامه های اجرایی خودش را تحت عنوان قوانین جدید التأسیس به مخاطبان اعلام نماید.

به هر ترتیب با وجود آنکه سازمان بورس طبق قانون به طور مشخص وظیفه نظارتی روی بازار فارکس ندارد، اما در آن زمان عزم خود را جزم کرد تا با معاملات این بازار مقابله کند. البته به اعتقاد ما نیز این اقدام برای جلوگیری از ضرر و زیان مردمی که به دلیل عدم آگاهی و با فریب برخی افراد سودجو سرمایه خود را از دست می داند، کاملاً صحیح بود.

اما اساسی ترین سوال این است که چرا چنین اقدامی در مقابل مجموعه ای که سهام یک شرکت سهامی خاص را به اسم سهامی عام می فروشد، عملیاتی نشد و حتی سازمان بورس در گزارش عملکرد سه ماهه شرکت توسعه بین المللی صنعت گردشگری پدیده شاندیز تأکید می کند که بر معاملات سهام مزبور نظارت نداشته و نحوه قیمت گذاری سهام آن نیز برای سازمان مشخص نمی باشد.

براین اساس بایستی به دنبال پاسخ این امر بود که مگر فارکس جزو بازار سرمایه بوده که سازمان بورس در آن ورود پیدا کرده است؟ و آیا چنین وظیفه ای در قوانین برای این سازمان در نظر گرفته شده است؟

این سکوت سازمان بورس در حالی بود که این مجموعه در تبلیغات خود ساز و کار بورس را زیر سوال می برد و سهام خود را با کل بورس مقایسه می کرد!

 گویا در سنوات قبل نیز پرونده ای پیرامون این مجموعه توسط برخی مدیران بازار سرمایه تهیه شده بود، اما به  دلیلی که مشخص نیست به جریان نیفتاد. اما اینکه چرا تاکنون در مقابل این مجموعه اقدامی نشده و این موضوع در اصطلاح در نطفه خفه شده است واقعا معلوم نیست.

شاید الان بهترین موقعیت باشد تا در دوره ریاست جدید سازمان بورس تقاضای بازبینی این پرونده را مطرح کنیم. چراکه در حال حاضر خیل گسترده سهامداران "پدیده" حتی در بخش نظرات سایت خبری و تحلیلی بورس نیوز هم با طعنه و کنایه، ساز و کار بورس را به سخره می گیرند و گاهی نسبت به مدیران و مسئولانی که نظری مخالف و علیه "پدیده" مطرح می کنند، سخنانی توهین آمیز به زبان می آورند مبنی بر اینکه در شرایطی که قیمت سهام در بورس به صورت مداوم در حال نزول است، آیا برای سهامداران "پدیده" دایه بهتر از مادر شده اید؟

گواه تمسخر بورس هم سخنان مدیر این مجموعه غیر بورسی است که دلیل عدم ورود سهام خود به بورس را جلوگیری از ضرر و زیان سهامدارانش اعلام می کند؛ اما حتی سازمان بورس نیز در مقابل این سخنان موضع گیری نمی کرد. اما بارها شاهد بوده ایم که اگر مدیران یکی از شرکت های پذیرفته شده بورسی و یا کارشناسان بازار سرمایه در مصاحبه های خود مطالبی به زبان بیاورند که به مذاق سازمان بورس خوش نیاید، با روش های مختلف با آنها برخورد می شود.

شاید مهمترین عاملی که سبب شده واکنشی کمتر هیجانی نسبت به این مجموعه و نحوه خرید و فروش سهام آن صورت نگیرد، پنهان بودن حجم عرضه و تقاضای آن باشد که شرایط واقعی نگران کننده آن را نشان نمی دهد. حال آنکه در بورس دستورهای خرید و فروش سهام به صورت آشکار قابل مشاهده است و هر اتفاقی می تواند تعادل بازار را سریع برهم بزند. از این رو واکنش سازمان بورس هم نسبت به عوامل برهم زننده تعادل بیشتر و سریع تر است اما در خصوص "پدیده" که معامله سهام آن به صورت غیر رسمی و به دور از دید افراد انجام می شود، واقعیت قضیه و آنچه در حال وقوع است، به چشم نمی آید.

و نکته آخر اینکه در زمان رکود اقتصادی حاکم بر صنایع مختلف کشور و شرایط وخیم بازار سرمایه، چگونه امکان دارد قیمت سهامی چندین برابر شده باشد. حال آنکه اگر قیمت سهام شرکتی در بورس تنها 10 درصد نیز رشد کند، حرف و حدیث هایی مبنی بر وجود حباب قیمتی بر سر زبان ها می افتد؟

در نتیجه شاید وقت آن رسیده باشد که پرونده "پدیده" از سوی سازمان بورس نیز به جریان بیفتد تا همانند اقدامی که در خصوص بازار فارکس که بازاری ممنوع در ایران ، اما نه لزوما غیر قانونی در دنیاست، به عمل آمد؛ برای این مجموعه گردشگری نیز صورت گیرد تا افرادی ناآگاه بیش از این فریب تبلیغات و سوء استفاده برخی سود جویان را نخورند!