خصوصی سازی فله ای بورس را به بیراهه می برد

نوسان قیمت سهام شرکتها در بازار بورس طی سالهای اخیر نشان از یک بازار پر فراز و نشیب دارد. شاخص کل بورس بعد از یک افت شدید هنوز به مرز ده هزار واحد قدم نگذاشته است هر چند عرضه  سهام برخی شرکت های مهم تولیدی ، مالی و خدماتی توانسته است سبب ایجاد یک شوک افزایشی به جهت اشتیاق فعالان به خرید و فروش این گونه سهام شود ولی همانطور که گفته شد این تنها یک شوک مقطعی و زودگذر بوده است.

دلیری کارشناس ارشد مسایل اقتصادی و مدرس دانشگاه در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز ؛ضمن بیان مطالب فوق اظهار داشت : سازمان خصوصی سازی که هر از چند گاهی در پی ایجاد رونق در بازار بورس اقدام به واگذاری سهام چند شرکت دولتی می نماید تنها در حکم یک مسّکن عمل کرده و هرگز نتوانسته است تغییرات اساسی در بازار بورس ایجاد کند.

وی افزود : یکی از مهمترین دلایل ناکامی سازمان خصوصی سازی در توسعه بازار سرمایه عدم وجود سیاست مدون و روشن برای واگذاری شرکت های دولتی بر اساس اصل 44 قانون اساسی است و دلیل دیگر نیز اثرات غیر مستقیم بحران مالی جهانی بر اقتصاد ایران می باشد.

دلیری با اشاره به عدم وجود سیاست مدون و روشن برای واگذاری شرکتهای دولتی خاطر نشان کرد: در حال حاضر هنوز یک برنامه بلند مدت که دورنمای سیاست های واگذاری را برای خریداران و متقاضیان بازار سرمایه ترسیم نماید تا بتوانند تصمیم درست برای سرمایه گذاری های بلند مدت و یا کوتاه مدت خود اتخاذ نمایند وجود ندارد و عرضه سهام شوک آلود خود مبین این بازار عاری از یک روال منطقی و معمول است .

وی با بیان این مطلب که در دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی در دوره دوم تب تند واگذاری شرکت های دولتی در بدنه دولت به ویژه وزارتخانه هایی که دارای شرکت های دولتی تحت پوشش بودند ایجاد شده بود گفت : به دعوت وزارت نیرو یک هیات از بانک جهانی برای ارایه نتایج مطالعه و بررسی خود در خصوص منطقی کردن انرژی به تهران عزیمت نمود. در طی جلسات متعدد با مسئولین ارشد وزارتخانه های ذیربط به ویژه وزارت نیرو ، بحث های کارشناسی زیادی انجام شد. در یکی از جلسات که بنده نیز حضور داشتم معاون وقت وزیر نیرو خواهان واگذاری توزیع برق به بخش خصوصی شد . در این میان رییس هیات کارشناسی بانک جهانی جمله ای گفت که باید مورد تامل بیشتری قرار گیرد. وی اظهار داشت : « در واگذاری شرکتهای دولتی بهتر است از شرکت های دولتی کوچکتر که اثر کمتری در عرضه کالای انحصاری دارد شروع نمایید و اصولاً شرکت های بزرگ آخرین شرکت ها برای واگذاری می باشند. »

به گفته دلیری رییس هیأت کارشناسی بانک جهانی اضافه کرده بود: انحصار دولتی همیشه بهتر از انحصار بخش خصوصی است چرا که در انحصار دولتی منافع مردم بیشتر از انحصار خصوصی مورد توجه قرار می گیرد.

وی ادامه داد : در واقع این کارشناس بانک جهانی با بیان این مطلب می خواست هشداری از پیامد واگذاری های شتابزده به مسئولین وقت بدهد چرا که واگذاری با عجله و به اصطلاح فله ای بدون داشتن یک برنامه منطقی نه به نفع بازار سرمایه است و نه به نفع سرمایه گذاران .

این کارشناس ارشد مسایل اقتصادی تصریح کرد: مساله دیگر بعد از عدم سیاست گذاری مشخص در واگذاری ها و بحران جهانی بحث افت قیمت مسکن در کشور پس از یک افزایش سریع می باشد ، که شباهتی هم به آنچه در بازار مسکن آمریکا اتفاق افتاد دارد که اهم این عوامل باعث شده تا بازار سرمایه با یک ابهامی مواجه شود که نتیجه آن تردید در اتخاذ تصمیمات درست و به موقع و نیز عدم اطمینان از آینده می باشد.

دلیری کاهش قیمت سهام شرکتها و نیز کاهش شاخص کل را مورد توجه قرار داد و افزود: اتفاق ناخوشایندی که طی سال های گذشته در بازار سرمایه مبنی بر کاهش قیمت سهام شرکت ها و نیز کاهش شاخص بورس روی داد سبب فرار سرمایه از این بازار شد که همچنان پس از گذشت مدتها هنوز اعتماد لازم به جهت بازگشت ماندگار این سرمایه ها به وجود نیامده است ،  واگذاری سهام بانک تجارت طی هفته های گذشته مثال بارز این مدعا است چرا که با وجود خرید آنی سهام عرضه شده طولی نکشید که روند نزولی آن بر بازار حاکم شد و خریداران آنی سهام بانک تجارت به فروشندگان عجول این سهام تبدیل شدند که این واقعه نشان از سردرگمی سرمایه گذاران نسبت به دورنمای اقتصاد کشور و جریان پول و سرمایه در بازار کنونی دارد.

این مدرس دانشگاه در پایان گفتگوی خود با بورس نیوز با اشاره به عرضه سهام بانک صادرات طی روزهای آینده اظهار داشت: با توجه به تمامی کاستیها و موانع عنوان شده در بازار سرمایه در حال حاضر سازمان خصوصی سازی نه تنها در واگذاری های خود سنجیده و منطقی عمل نمی کند بلکه با واگذاری های سریع و کارشناسی نشده خود سعی در رنگین تر کردن رزومه فعالیت خود دارد و در همین راستا سهام شرکتهای بزرگ دولتی بدون توجه به وضعیت بورس و نیز وضعیت صنعت مورد نظر در واگذاری ، وارد حوض کم عمق بورس می شوند.