یادداشت
مشارکت در حکمرانی ؛ بودجه ۱۴۰۶ کل کشور
بودجه ۱۴۰۶؛ آزمون حکمرانی اقتصادی در افق نااطمینانیها
محمود اولیائی، رئیس کمیسیون مسئولیت اجتماعی و حاکمیت شرکتی اتاق ایران در یادداشتی با عنوان «بودجه ۱۴۰۶؛ آزمون حکمرانی اقتصادی در افق نااطمینانیها» نوشت: بودجهای اثربخش خواهد بود که ضمن مدیریت محدودیتهای امروز، منابع عمومی را به سمت رفع ریشهای موانع تولید و سرمایهگذاری هدایت کند و زمینه بازسازی ظرفیتهای اقتصادی و بازگشت کشور به مسیر رشد پایدار را فراهم آورد.
گزارش ششم پرونده ناترازیهای اقتصادی ایران؛ ناترازی آب
از کشاورزی و صنعت تا سفرههای زیرزمینی؛ اقتصاد ایران هزینه سالها مصرف بیش از ظرفیت را میپردازد
کمبود آب دیگر فقط مسئله کشاورزان، سدهای کمآب یا محدودیت مصرف خانگی نیست؛ این بحران بهتدریج به یکی از موانع جدی تولید، سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی ایران تبدیل شده است. در اقتصادی که بخش بزرگی از منابع آبی آن صرف کشاورزی میشود، برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی ادامه دارد و شهرها و صنایع نیز برای تأمین آب با محدودیت روبهرو هستند، پرسش اصلی این است که چرا الگوی تولید و مصرف کشور همچنان بر مبنای منابعی تنظیم شده که توان تجدید آنها را ندارند؟
بورس در تله تورم؛
پول هوشمند راهی ندارد جز بازار گواهی سپرده کالا!
وقتی تورم به مرز ۹۰ درصد میرسد، آیا خرید سهام همچنان بهترین راه حفظ ارزش سرمایه است یا باید به دنبال بازاری بود که مستقیماً از افزایش قیمت کالاها تأثیر میپذیرد؟
آقای عارف! اگر لاستیک و روغن موتور از قیمتگذاری دستوری آزاد میشوند، نوبت خودروسازان چه زمانی است؟
پایان قیمتگذاری دستوری نباید به چند محصول محدود شود؛ صنعت خودرو بیش از هر بخش دیگری به اصلاح این سیاست نیاز دارد.
گزارش ششم پرونده شفافیت و حکمرانی داده- اطلاعات شهری
وقتی اطلاعات شهری به مزیت اقتصادی تبدیل میشود
ارزش یک قطعه زمین فقط به موقعیت جغرافیایی، متراژ و قیمت روز منطقه بستگی ندارد؛ گاهی یک تغییر کاربری، صدور مجوز ساخت یا تصویب یک طرح شهری میتواند چشمانداز اقتصادی آن را بهکلی تغییر دهد. در چنین شرایطی، اگر اطلاعات مربوط به تصمیمهای شهری بهصورت شفاف و قابل دسترس منتشر نشود، مسئله فقط ضعف اطلاعرسانی نیست؛ فاصله دسترسی به اطلاعات میتواند به فاصله دسترسی به فرصتهای اقتصادی تبدیل شود.
گزارش پنجم پزونده ناترازیهای اقتصادی ایران- صندوقهای بازنشستگی
صورتحساب سالهایی که به آینده حواله شد/ تعهداتی که هرسال سنگینتر میشوند
حقوق بازنشسته باید بهموقع پرداخت شود؛ اما وقتی منابع صندوقها برای پوشش تعهداتشان کفایت نمیکند، بار این کمبود به بودجه دولت منتقل میشود. آنوقت مسئله دیگر فقط دخلوخرج یک صندوق نیست؛ سهمی که میتوانست به سرمایهگذاری، زیرساخت و خدمات عمومی برسد، باید صرف تعهداتی شود که سالها روی هم انباشته شدهاند. ناترازی صندوقهای بازنشستگی، صورتحساب تصمیمهایی است که هزینهشان بهجای همان زمان، به امروز و فردای اقتصاد رسیده است.
گزارش پنجم پرونده شفافیت و حکمرانی داده- بازار املاک
ملک در سامانهها، رانت در فاصلهها؛ چرا دادههای زمین و ساختمان هنوز یکپارچه نیست؟
یک خانه ممکن است در سامانه ثبت اسناد به نام یک نفر باشد، در سامانه املاک و اسکان محل سکونت فرد دیگری ثبت شده باشد و اطلاعات معامله یا ارزش واقعی آن نیز در پایگاه دیگری قرار بگیرد. وقتی این دادهها بهموقع و دقیق کنار هم قرار نگیرند، مسئله فقط چند سامانه ناهماهنگ نیست؛ پای مالیات، شناسایی خانههای خالی، برنامهریزی شهری و حتی دسترسی برابر به اطلاعات اقتصادی به میان میآید.
سد محکم هرمز تحت فشار مسیرهای جایگزین:
بررسی یک ادعا؛ تنگه هرمز باز است یا نه؟
دادههای تازه از افزایش صادرات کشورهای عربی منطقه حکایت دارد، اما فاصله با سطح پیش از بحران هنوز زیاد است و درباره پایداری این روند نمیتوان با قطعیت سخن گف و صرفا ادعا بسیاری از موسسات و تحلیلگران بزرگنمایی شده است.
گزارش چهارم پرونده ناترازیهای اقتصاد ایران- ناترازی بودجه
بودجه ایران؛ دخل و خرجی که سالهاست با هم جور درنمیآیند
وقتی دخل دولت به خرجش نمیرسد، کسری بودجه فقط یک عدد در جدولهای مالی نیست؛ دیر یا زود خودش را در تورم، بدهی، کاهش سرمایهگذاری و فشار بیشتر بر اقتصاد نشان میدهد. بودجه ۱۴۰۵ نیز در حالی با شکاف قابلتوجه میان منابع و مصارف روبهروست که بخش مهمی از هزینههای دولت همچنان انعطافپذیر نیست؛ یعنی صورتحساب ناترازی، بار دیگر در حال انتقال از بودجه دولت به اقتصاد و زندگی مردم است.
گزارش چهارم پرونده شفافیت و حکمرانی داده- بازار ارز و عدم تقارن اطلاعاتی
دلار کجا میرود؟
هر بار که بازار ارز ملتهب میشود، نگاهها به نرخ دلار و حجم عرضه و تقاضا خیره میماند؛ اما پشت این نوسان، پرسش مهمتری پنهان است: ارز موجود در اقتصاد ایران دقیقاً چگونه و بر اساس چه اطلاعاتی توزیع میشود؟ وقتی یک واردکننده ماهها در صف تخصیص میماند و دیگری مسیر تأمین ارز را سریعتر طی میکند، فقط تفاوت در منابع مطرح نیست؛ تفاوت در دسترسی به اطلاعات هم میتواند بخشی از ماجرا باشد. در بازاری که ارز هم محدود است و هم برای بخش بزرگی از اقتصاد حکم یک نهاده حیاتی را دارد، ابهام در مسیر دادهها میتواند به ابهام در مسیر منابع تبدیل شود.
برگزیده ها
بیشتر
اخبار روز
خبرنامه