تنشهای سیاسی، موتور محرک نوسانات بازارهای مالی
علی پور رمضان، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با بورس نیوز، با اشاره به نقش تنشهای سیاسی در شکلگیری نوسانات بازارهای مالی، به بررسی تجربههای جهانی و داخلی در زمینه هیجانات بازار پرداخت و تأکید کرد که رفتارهای هیجانی، پدیدهای محدود به بازار سرمایه ایران نیست.
حساسیت ذاتی بازارهای مالی به رویدادهای سیاسی و اقتصادی
پور رمضان در ابتدای این گفتوگو با اشاره به ماهیت بازارهای مالی اظهار کرد: در تمام بازارهای مالی دنیا، همواره بیشترین حساسیت نسبت به اتفاقات سیاسی، اقتصادی و حتی شایعات وجود داشته است. همین موضوع باعث میشود که نوسانات گستردهای در این بازارها شکل بگیرد.
وی افزود: نمونههای تاریخی متعددی در دنیا وجود دارد که معروفترین آن، سقوط تاریخی بورس آمریکا در «دوشنبه سیاه» سال ۱۹۸۷ است که یکی از برجستهترین نمونههای نوسانات و هیجانات شدید بازارهای مالی به شمار میرود.
تجربه بحرانهای جهانی و نقش هیجانات سرمایهگذاران
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به دیگر نمونههای جهانی گفت: بحران بانکی آمریکا و اروپا در سال ۲۰۰۸ و سقوط ادامهدار بازارهای آمریکا، اروپا و ژاپن نیز نمونه دیگری از اثرگذاری هیجانات بر بازارهاست. داستان معروف پسرک واکسی و جملات مشهور وارن بافت نیز مؤید همین موضوع است که گاهی هیجانات بازار تا سطح آحاد جامعه و حتی پایینترین اقشار نفوذ میکند. این مسئله تنها مختص بازار ایران نیست و در همه دنیا وجود دارد.
هیجان در بورس ایران؛ پدیدهای جهانی، نه استثنایی
پور رمضان با رد نگاه انتقادی به رفتار سرمایهگذاران داخلی تصریح کرد: بارها شنیده میشود که گفته میشود بورس ایران بیشازحد هیجانی است و در طول روز کندلهای مثبت یا منفی بزرگی شکل میگیرد، اما واقعیت این است که در بازارهای جهانی نیز همین شرایط وجود دارد و حتی گاهی نوسانات شدیدتری نسبت به بازار سرمایه ایران مشاهده میشود.
وی افزود: حتی در والاستریت، که مهد سرمایهگذاری جهان محسوب میشود، شاهد چنین هیجاناتی بودهایم؛ بنابراین نمیتوان سرمایهگذاران داخلی را بهدلیل تشکیل صفهای خریدوفروش یا رفتارهای هیجانی مورد سرزنش قرار داد.
تشدید نوسانات بورس ایران در سالهای اخیر
این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به تحولات داخلی گفت: در بازار سرمایه ایران، بهویژه در سالهای اخیر، نوسانات و افتوخیزهای شدیدی تجربهشده که بیدلیل نبوده است. درگیریهای نظامی منطقهای، تنشهای سیاسی، انتخابات ریاستجمهوری، مذاکرات و حواشی آن، جنگ ۱۲ روزه و سایر رویدادها، همگی باعث شدند شدت نوسانات در بورس تهران افزایش یابد.
وی تأکید کرد: درنتیجه این شرایط، در دو سال اخیر شاهد حرکات بسیار شارپ و شدید در بازار بودیم و حتی اصلاحات زمانی جای خود را به اصلاحات سنگین قیمتی داد.
حرکات «هفت و هشتی» شاخص کل و نمادها
پور رمضان با اشاره به رفتار شاخص کل اظهار کرد: بهعنوانمثال، شاخص بورس از کف سال ۱۴۰۰ تا سقف خود حدود ۶۰ درصد رشد کرد، اما در همین مسیر یک ریزش ۲۶ درصدی را نیز تجربه کرد. در اصطلاح بورسی، به این نوع حرکات «هفت و هشتی» میگوییم؛ مانند توپی که به زمین میخورد و بلافاصله بالا میپرد یا به هوا پرتاب میشود و سریع به نقطه اول بازمیگردد. همین الگو در صنایع و نمادها نیز تکرار شده است.
حذف ارز ترجیحی و تأثیر آن بر سودسازی شرکتها
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: علاوه بر مسائل سیاسی و تنشهای نظامی، حذف تدریجی ارز ترجیحی و کاهش قیمتگذاری دستوری نیز نقش مهمی در تحولات بازار داشت. این سیاستها باعث شد قیمتها واقعیتر شوند و سودسازی شرکتها از یک مانع بزرگ عبور کند. بهبود چشمانداز سودآوری و نسبت P/E شرکتها، زمینهساز رشد بازار در پاییز ۱۴۰۴ شد؛ رشدی که البته تا حدی ناشی از تورم حاصل از حذف ارز ترجیحی نیز بود.
مقایسه بازدهی بازارها؛ عقبماندگی بورس و مسکن
پور رمضان با اشاره به عملکرد سایر بازارها گفت: بازار طلا، بهدلیل رشد انس جهانی و افزایش نرخ دلار آزاد، بازدهی قابلتوجهی داشت. بازار خودرو نیز شرایط مشابهی را تجربه کرد؛ اما در مقایسه بازدهیها، شاخص کل بورس و بازار مسکن تهران نسبت به بازار طلا، نقره و دلار، عملکرد ضعیفتری داشتند. این موضوع نشان میدهد که این دو کلاس دارایی، بهدلیل ریسکهای موجود، از اقبال سرمایهگذاران عقبماندهاند.
به گفته وی، بخش عمده نقدینگی به سمت داراییهای ریسک گریز مانند طلا و نقره حرکت کرد که در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ پرچمدار بازدهی بودند.
چشمانداز آینده بازار در دو سناریوی متفاوت
این تحلیلگر بازار سرمایه در جمعبندی سخنان خود اظهار کرد: اگر هیجانات و تنشهای فعلی ادامهدار باشد، روند کنونی بازارها نیز تداوم خواهد داشت. در این شرایط، همچنان شاهد حرکت سرمایهها به سمت داراییهای کم ریسک خواهیم بود؛ اما اگر در سناریویی دیگر، تنشها و ریسکهای سیاسی و اقتصادی کاهش یابد، میتوان بورس و بازار مسکن را بهعنوان دو بازار جامانده از رشد در نظر گرفت که پتانسیل جبران عقبماندگی خود را خواهند داشت.
پور رمضان در پایان ابراز امیدواری کرد توضیحات ارائهشده برای مخاطبان مفید بوده باشد و گفت: امیدوارم توانسته باشم در این فرصت، تصویر روشنی از وضعیت بازارهای مالی و نقش تنشهای سیاسی در نوسانات آن ارائه دهم.
پایان مطلب