ایسنا:بحران مالي جهان كاهش20 درصدي مصرف فولاد را به دنبال دارد

احمد رضايي ـ مدير قراردادهاي آتي شركت بورس كالاي ايران ـ در گفت‌وگو با خبرنگار بورس خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار كرد: ماه گذشته سميناري در خصوص سنگ‌آهن و فولاد در دوبي برگزار شد كه محورهاي اصلي آن شامل طرح‌هاي توسعه توليدات فولاد در منطقه خاورميانه با تاكيد بر كاهش هزينه توليد، بررسي وضعيت كارخانه‌هايي كه محصول نيمه‌نهايي را خود توليد مي‌كنند، بررسي اوضاع مصرف سرانه فولاد كشورهاي حوزه خليج‌فارس 89.7 درصد مصرف سرانه جهان است. ركود اقتصادي كشورهاي غربي و اثرات آن در صنايع به‌ويژه در خاورميانه و نيز لزوم ارتباط مستقيم و شبكه‌اي بين مديران فولاد در منطقه خاورميانه و خارج از آن بود.

وي افزود: در اين كنفرانس مطرح شد كه كشورهاي حوزه خليج‌فارس تا سال 2015 هر ساله به ميزان حداقل90 ميليون تن فولاد نياز خواهند داشت و مصرف سرانه آنها 2 هزار و 342 كيلو فولاد است، در حاليكه مصرف سرانه جهان240 كيلو اعلام شده است! در حال حاضر به دليل عدم پرداخت اعتبارات بانكي به ساخت و ساز در منطقه به‌خصوص دوبي، مصرف فولاد به شدت كاهش يافته و بسياري از پيمانكاران فرار كرده و پول‌هاي مردم را به غارت برده و حتي قيمت برخي از آپارتمان‌ها بين20 تا 40 درصد كاهش يافته است و عامل ترس از معاملات همچنان بر منطقه سايه افكنده است. سهام شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس‌هاي خاورميانه نيز كاهش يافته و تاكنون حداقل20 ميليارد دلار زيان به بورس‌ها و سهامداران وارد شده است. دولت امارات هم سعي دارد با اين موضوع به طور مسوولانه برخورد كرده و درصدد تزريق نقدينگي به بانك‌هاست.

در بخش ديگري از اين كنفرانس مطرح شد: در كشورهاي حوزه خليج فارس، رشد تقاضاي فولاد از سال 2003 تا 2008 به طور متوسط سالانه 18 درصد افزايش يافته است و از آنجا كه افزايش قيمت ميلگرد، رابطه مستقيمي با افزايش قيمت نفت طي10 ماهه قبل داشته و در سه ماهه ميلادي سال جاري از مرز 937 دلار در هر تن فراتر رفته، سهم واردات اين كالا در كشورهاي حوزه خليج فارس نسبت به ساير اقلام فلزي حدود30 تا 35 درصد است. به طوري كه مصرف اين كشورها از چهار ميليون تن در سال 2005 به 5.5 ميليون تن در سال 2008 رسيد.

از سوي ديگر، آمار ميلگرد توليدي تركيه در مقايسه با كشورهاي چين و روسيه با مازاد توليد مواجه است و حال كه چشم‌انداز صنعت فولاد جهان مثبت بوده و بزرگان صنعت فولاد در حال ادغام هستند، طي 2 ماهه اخير، توليد فولاد كاهش يافته تا قيمت‌ها بالا رود و صنعت فولاد به طرف خصوصي‌شدن روي آورده است و رييس جمهور منتخب امريكا (اوباما) هم دستور داده هزار ميليارد دلار در صنعت، جاده‌سازي، پل‌سازي و ... صرف شود تا اقتصاد دنيا متحول شود.

اين گزارش مي‌افزايد: تقاضاي ميلگرد در سال 2009 در حوزه خليج‌فارس به گونه‌اي است كه تقاضاي چهار ميليون تني مربوط به سال 2003 در سال 2008 به بيشترين حد خود (14 ميليون تن) رسيد و در سال ميلادي جاري، شاهد ركود تقاضا به ميزان سال 2003 خواهيم بود. خريد دلالان و افزايش توليد بيش از تقاضا، سبب رشد سريع قيمت ميلگرد شد و اين عوامل به بازار ميلگرد صدمه زد و در نهايت، اوضاع وخيم اقتصادي جهان، عامل بي‌ثباتي بازار ميلگرد شد.

به گزارش ايسنا، درباره پيش‌بيني وضعيت ميلگرد در سال 2009 اعلام شد كه قيمت ميلگرد در سال 2009 نسبت به وضع فعلي بالاتر خواهد بود، يعني حداقل 2 تا سه درصد رشد قيمت داشته و هر بشكه نفت در سال 2009 بين 70 تا 80 دلار خواهد بود و دول كشورهاي حوزه خليج‌فارس براي سال 2009 بر روي توليدات غيرنفتي تاكيد زيادي خواهند كرد.

در بخش ديگري از اين كنفرانس، مديرعامل شركت فولادسازي EZZ مصر از اوضاع سنگ آهن، قراضه و شمش اظهار نگراني كرد و گفت: جهان به كدام سو در حال حركت است؟ درحاليكه قيمت سنگ آهن در سال 2008 به ميزان 88 درصد افزايش يافت و تقاضاي سنگ آهن 500 ميليون تن افزايش يافت و در سه ماهه چهارم، توليد سنگ آهن در اغلب كشورها متوقف شد و نسبت به سال قبل 22.1 درصد كاهش توليد اتفاق افتاد و بسياري از توليد‌كنندگان سنگ آهن درصدد امتناع از تحويل هستند تا قيمت‌ها را متعادل كنند.

در اين شرايط، تركيه در اكتبر سال 2008، به ميزان 1.5 ميليون تن قراضه خريداري كرد و فروشندگان، قيمت اين كالا را از هر تن 100 دلار به 265 دلار افزايش دادند. قيمت هر تن شمش چين نيز 100 دلار كمتر از روسيه و تركيه است. همچنين هر تن قراضه در تركيه در سال جاري بين 200 تا 250 دلار معامله شد.

رضايي تاكيد كرد: در نگاهي اجمالي به سير قيمت قراضه ملاحظه مي‌كنيم كه نرخ آن از حدود270 دلار در سال2003 به660 دلار در سال 2008 رسيد كه در ماه‌هاي پاياني روند نزولي خود را طي كرد. همچنين قيمت 418 دلاري ميلگرد در سال 2004 به يك هزار و220 دلار در اوايل 2008 رسيد و در پايان اين سال با كاهش شديد قيمت به 435 دلار رسيد.

همچنين قيمت 335 دلاري هر تن شمش در سال 2004، در سال 2008 به يك هزار و 205 دلار رسيد و با ركود اقتصادي جهان به 365 دلار در اواخر اين سال رسيد. همچنين قيمت 65 دلار سنگ آهن در سال 2003 روند صعودي خود را در سالهاي بعد ادامه داد، اما مشخص نيست كه چه روندي را طي مي‌كند.

در اين كنفرانس مطرح شد كه پيش‌بيني رشد توليد فولاد در تركيه نشان مي‌دهد افزايش 3.3 درصدي سال 2008 به 1.6 درصد افزايش در سال 2009 و 4.2 درصد افزايش در سال 2010 خواهد رسيد و اين در حاليست كه تركيه يازدهمين توليد كننده فولاد در جهان است و سه كارخانه اصلي فولاد دارد. توليد فولاد تركيه در سال 2008 به ميزان 27 ميليون تن بالغ شد و سهم توليد بيلت تركيه نسبت به اقلام ديگر 85 درصد است.

رضايي در بخش واردات و صادرات فولاد در كشور تركيه گفت: صادرات فولاد ( مقاطع بلند ) اين كشور 13.7 ميليون تن و واردات مقاطع تخت، 13 ميليون تن است كه البته تركيه بين50 تا 60 درصد ميلگرد توليدي خود را صادر مي‌كند. همچنين قرار است كه اين كشور، كل توليد فولاد خود را تا سال 2012 به 55 ميليون تن افزايش دهد كه 13 ميليون تن آن شامل هشت ميليون تن فولاد تخت و پنج ميليون تن فولاد در مقاطع بلند خواهد بود. البته مصرف سرانه فولاد در تركيه تا سال 2012 به ميزان 393 كيلو برآورد شده و مصرف كل داخلي فولاد تركيه در سال قبل، 23.8 ميليون تن گزارش شد.

وي درباره مباحث مطرح شده در مورد سنگ آهن در اين كنفرانس خاطرنشان كرد: قيمت سنگ آهن تا سال 1985 كمتر از20 دلار در هر تن بود كه در سال 2008 به 140 دلار افزايش يافت، اما روند نزولي را در سال 2009 طي خواهد كرد در حاليكه عوامل متعددي در فروريختن قيمت سنگ آهن وجود داشت كه دو عامل عمده آن شامل عدم اجراي تعهدات خريداران و فروشندگان نسبت به قيمت‌هاي معاملاتي و امتناع مصرف‌كنندگان از خريد به دليل ترس حاكم بر بازار (fear factor) بود.

سهم منابع سنگ آهن چين شامل 46 درصد منابع داخلي، 20 درصد استراليا، 13 درصد هند،‌ 12 درصد برزيل و 9 درصد ساير بخشهاي توليدي است.

در اين كنفرانس تاكيد شد كه قيمت سنگ آهن در چين در ماه نوامبر 13 درصد افزايش يافت، اما بحران و ركود اقتصادي امريكا و كشورهاي اروپايي، چندان در چين اثر نگذاشته است و تنها در زمينه رشد چين را كه قرار بود در سال 2009 بالغ بر 9 درصد شود به هشت درصد كاهش خواهد داد، لذا چين از بحران جهاني متضرر نخواهد شد و كشورهاي ديگري كه رابطه چنداني با جهان غرب نداشته باشند نيز متضرر نخواهند شد.

طي سالهاي 2009 تا 2011 چين، بالاترين سنگ آهن جهان را خواهد داشت، البته شرايط اقتصادي جهان به گونه‌اي است كه يك خريد مي‌تواند اوضاع بازار را آشفته و يا قيمت‌ها را افزايش دهد.

نگراني مالي فعلي در جهان، يك توقف ناگهاني در فعاليت‌هاي اقتصادي بجا گذاشته و بازار فولاد نيز متاثر شده است و نياز شديدي به آرامش دارد. زيرا هم‌اكنون بازارهاي اقتصادي جهان با ترس غيرمنطقي روبه رو شده‌اند.

رضايي در ادامه در مورد وضعيت قيمت‌ها در سال جديد به ايسنا گفت: در سال جديد، بحران مالي جهاني و ذخيره و موجودي بالاي انبار فولاد باعث خواهد شد تا مصرف حداقل 20 درصد كاهش يابد. البته قيمت‌ها در سال 2009 افزايش خواهد يافت و به عنوان مثال قيمت مس 60 درصد و قيمت فولاد بين پنج تا شش درصد افزايش خواهد يافت و سرمايه‌گذاري در آن نيز رشد خواهد كرد. همچنين قيمت نفت در هر بشكه حداقل بين 70 تا 80 دلار خواهد رسيد.

وي با ارزيابي توليد ناخالص داخلي كشورها اظهار كرد: طي پنج سال گذشته به دليل رشد اقتصادي در برخي از كشورهاي در حال توسعه مثل چين، هند و روسيه در بخش زيرساختارها و ساخت و ساز پيشرفت عظيمي كرده‌اند، ولي با بحران مالي جهاني، اين بخش تقريبا متوقف شده و حداقل تا نيمه اول سال ميلادي 2009 ادامه دارد و رشد جهاني در سال 2009 حداكثر 1.6 درصد افزايش خواهد داشت.

به گزارش ايسنا، آمار توليد و مصرف فولاد ساخته شده در برخي از مهمترين كشورهاي جهان در سال 2007 بدين شرح است: در چين 398 ميليون تن فولاد از 489 ميليون تن توليد اين كشور، در كشورهاي CIS شصت ميليون تن از 124 ميليون تن توليد اين كشورها، در ژاپن 80 ميليون تن از120 ميليون تن توليد اين كشور، در امريكاي جنوبي40 ميليون تن از 48 ميليون تن توليد اين كشور، در اتحاديه اروپا 193 ميليون تن از 211 ميليون تن توليد اين كشورها و در اقيانوسيه هشت ميليون تن از 9 ميليون تن توليد اين قاره مصرف شده است در حاليكه با وجود 19 ميليون تن توليد در افريقا، 25 ميليون تن در آن مصرف شده و اين شاخص در مورد كشورهاي خليج فارس با 16 ميليون تن و كشورهاي نفتا (امريكا، كانادا و مكزيك) با 132 ميليون تن توليد به ترتيب به 40 و 148 ميليون تن مصرف رسيده است.

مدير قراردادهاي آتي درباره بازديد از بورس DGCX امارات اظهار كرد: در ادامه اين سفر بازديدي از بورس الكترونيكي DGCX و پاياپاي آن انجام شد و ملاحظه كرديم كه نحوه اخذ وثيقه در DGCX به صورت نقدي و ضمانت‌نامه بانكي و يا L/C است و ميزان اخذ وثيقه براساس اعتبار مشتري، متفاوت و از چهار تا 9 درصد متغير است. ضمنا در بورس DGCX هر كارگزار( مشتري ) فقط حق افتتاح حساب در يك بانك از ميان چند بانك بورس دارد. ( مشابه سيستم جاري بورس كالاي ايران ) گرچه چند بانك تسويه در بورس DGCX به نام بانك‌هاي NBD و HSBC و دويچه بانك آلمان، ‌جي پي مورگان، استاندارد چارتر و بانك BOB وجود دارد.

او ادامه داد: انواع سفارشات قابل اجرا در بورس DGCX شامل سفارش روزانه ( Day order ) كه طبق نظر مشتري تا پايان روز معتبر است، سفارش End of Session ) EOS ) كه تا پايان يك جلسه معاملاتي معتبر است، سفارش Good Till Cancel ) GTC ) كه تا زمان توقف دادن مشتري معتبر است، سفارش Good Till Date ) GTD ) كه تا اطلاع ثانوي قابل اجراست و سفارش IOC ( Immidate or Cancel ) انجام فوري سفارش يا ابطال آن است. هم‌اكنون اعضاي اتاق پاياپاي DGCX بالغ بر 86 نفر و عمده آنها نيز از ميان بانك‌هاي خارجي و داخلي هستند.

رضايي در ادامه گفت: همچنين مسوول غرفه LME خانم Lotta ulfsdotter اظهار كرد؛ LME يك شركت غيرانتفاعي ( None profit co) است و سود آن به اعضاي LME برمي‌گردد كه اكثر آنها بانك‌ها هستند.

وي در خصوص انبارهاي LME گفت: براي آهن ( بيلت) پنج انبار و براي بقيه كالاها 400 انبار وجود دارد.

او درباره بحران اقتصادي جهاني معتقد بود كه بحران بر روي LME تاثير زيادي داشته است.

او خاطرنشان كرد: LME خود را با شرايط جهاني وفق مي‌دهد و با محيط سازگاري دارد، لذا در دبي به دنبال اوراق با سبك شريعت اسلامي هستيم و بحث تحويل كالا را جدي خواهيم گرفت.

مدير قراردادهاي آتي شركت بورس كالا درباره شركت انگليسي Cares ( بازرسي كيفي محصولات فولادي) گفت: اين شركت در سال 1980 تاسيس و براي فولاد گواهي كيفيت به نام isoguide65 صادر مي‌كند و اگر شركت‌هاي توليد‌كننده فولاد، شركت بازرسي Care را فراموش كنند با ريسك‌هاي ضعف كيفي توليد، فقدان استاندارد كالاي توليد شده، تست غلط در محصول، خراب شدن كالاي توليدي در حين توليد، روبرو شدن با فرايند غلط و استاندارد ناقص محصول مواجه مي‌شوند.

وي افزود: اين شركت پوشش‌هايي را در فرايند توليد ميلگرد و زغال سنگ تقويت مي‌كند كه شامل توجه به برش و خمش كالاي توليدي، تقويت فابريك بودن كالا و تضمين و ارائه نحوه انبارداري و توزيع استاندارد و ارائه آموزش لازم براي كيفيت محصول است.

همچنين شركت Dubai Centrsl Laborotory ) DCL ) در دبي به صدور گواهي كيفيت مي‌پردازد.

وي كه در اين كنفرانس مذاكره كوتاهي با مسوول غرفه بانك دويچه داشته است، مي‌گويد: از آقاي Robert Abel، مسوول غرفه دويچه بانك آلمان درباره نحوه فعاليت‌ در بورس LME سوال كردم كه در اين باره گفت: دويچه بانك آلمان بيشترين معاملات آتي بيلت را در LME لندن انجام مي‌دهد و دومين مقام را از نظر معاملات در بورس دارد. در سال 2008 اين بانك جزو اولين بانكي بود كه معاملات آتي سنگ آهن را به صورت كاغذي و بدون تحويل كالا انجام داد.

رضايي در پايان به تاسيس مجتمع گنداله‌سازي در عمان اشاره و اظهار كرد: شركت برزيلي Vale، مجتمع بسيار بزرگي در عمان ايجاد كرده كه در سال 2009 راه‌اندازي خواهد شد و عمان و بحرين تمركز اصلي خود را روي توليد و صادرات گنداله قرار داده‌اند.