مهر: ارزیابی تحولات بازار نفت در ماه آوریل 2009
در شرایط کنونی، سطح ذخایر نفتی امریکا تحتتاثیر تقاضای کم و پایینبودن درصد بهرهبرداری از پالایشگاهها به بالاترین سطح خود در 19 سال گذشته رسیده است.
انجام تعمیرات پالایشگاهی و کاهش خوراک پالایشگاهها به دلیل سود پالایشی نه چندان چشمگیر، تا حدودی باعث تنظیم عرضه فرآوردههای نفتی به بازار شده است.
اما بازار تقاضای فرآوردههای نفتی همچنان سرد است. به همین دلیل است که ذخایر نفتی در سطح نسبتاً بالایی قرار دارند. درصد بهرهبرداری از پالایشگاههای امریکا نیز درکمترین میزان خود از زمان وقوع طوفان آپک در ماه سپتامبر سال گذشته که پالایشگاههای خلیج مکزیک مجبور به توقف تولید شدند، قرار دارند.
در این ماه، پالایشگران امریکایی امیدوار بودند که بتوانند فرآوردههای میان تقطیر مازاد خود را به اروپا و امریکای لاتین صادرکنند و این امید آنها به واقعیت پیوست. زیرا با توجه به اینکه پالایشگاهها اروپا در حال تغییرات فصلی بودند نیاز به واردات سوخت دیزل با گوگرد بسیار پایین داشتند تا بدینوسیله ذخیرهسازی کافی برای مصرف در فصل تابستان را فراهم کنند.
البته تقاضای سوخت دیزل در اروپا همچنان با ضعف همراه است و از آنجایی که تقاضای بنزین در امریکا نیز از رونق خوبی برخوردار نمیباشد؛ لذا تقاضا برای نفتخامهای غرب افریقا که از درصد استحصال بنزین و فرآوردههای میان تقطیر بالایی برخوردار است، همچنان در سطح پایین قرار داشت.
با این حال در اواسط ماه آوریل به دلیل انجام تعمیرات پالایشگاهی در بسیاری از پالایشگاههای امریکا و توقف تولید بنزین، باعث افزایش حجم واردات بنزین به این منطقه شد.
پایین بودن درصد بهرهبرداری از پالایشگاههای امریکا، باعث کاهش عرضه فرآوردههای میان تقطیر در آن منطقه شد و تولید سوخت دیزل کم گوگرد به کمترین سطح در سه سال گذشته رسید. با این حال، حجم تقاضا برای این سوخت آنچنان چشمگیر نمیباشد و به همین دلیل سطح ذخایر این فرآورده حدود 5/3 میلیون بشکه بالاتر از مدت مشابه سال گذشته بود.
در اروپا، اگر چه، پالایشگران خوراک پالایشگاههای خود را کاهش دادند و اقدام به انجام تعمیرات دورهای نمودند، ولی همانند دیگر بازارهای عمده نفتی جهان، به دلیل عدم تقاضای کافی، سطح ذخایر فرآوردههای میان تقطیردر آن منطقه همچنان یا افزایش روبرو بود.
در ماه مورد بررسی، بالابودن سطح ذخایر فرآوردههای میان تقطیر و کمشدن خوراک پالایشگاهها، باعث افت قیمت نفتخامهای شیرین و سبک گردید، بطوریکه با ضعیفتر شدن قیمت نفتخام WTI نسبت به نفتخام برنت، خریداران نفتخام در امریکا تمایل چندان به خرید نفتخامهای آتلانتیک از خود نشان نمیدادند.
در شراط کنونی، قیمت فرآوردههای نفتی نسبت به نفتخام نسبتاً افزایش یافته است. اما به نظر نمیآید که این افزایش قیمتها از ثبات کافی برخوردار باشند. زیرا عمدتاً نتیجه انجام تعمیرات پالایشگاهی و کاهشهای خوراک پالایشگاهها میباشند و این افزایش، با افزایش تقاضا بدست نیامده است و در مجموع میتوان ادعا نمود که تقاضای نفت در سه ماهه اول سال میلادی به شدت با کاهش همراه بود و هنوز نشانههایی از بهبود در آن دیده نمیشود وعلیرغم کاهش درصد بهرهبرداری از پالایشگاهها، سطح ذخایر فرآوردههای نفتی همچنان رو به بالا است.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نیز در گزارش ماه آوریل خود، پیشبینی کرد که تقاضای جهانی نفت در سال 2009، با 4/2 میلیون بشکه در روز کاهش شدید نسبت به سال 2008 به 4/83 میلیون بشکه در روز خواهد رسید.
گفتنی است که رقم مذکور، حدود یک میلیون بشکه در روز کمتر از مقدار پیشبینی قبلی این آژانس میباشد. IEA دلیل اصلی، تغییر پیشبینی خود را کاهش بیش از انتظار تقاضای نفت کشورهای توسعه نیافته و کشورهای پیشرفته اعلام نموده است.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود آورده است که با کم شدن تقاضا، سطح ذخیرهسازیها در کشورهای پیشرفته افزایش چشمگیری داشته است، بطوریکه میزان نفت ذخیره شده در ماه فوریه میتواند، مصرف نفت این کشورها را برای 6/61 روز تامین کند که این رقم با شرایط مطلوب آن یعنی 52 روز فاصله زیادی دارد.
براساس گزارش رویترز، در حال حاضر ذخایر نفت در بالاترین سطح خود در دو دهه گذشته هستند و تقاضای نفت ، بیش از حد انتظار رو به کاهش است.
در همین رابطه یکی از تحلیلگران دویچه بانک آلمان گفته است که اوپک به اندازه کافی تولید نفت خود را برای کاهش سطح ذخایر کم کرده است و اگر در اجلاس بعدی این سازمان باز هم به کاهش تولید توجه شود، در آن صورت شاهد شتاب در افت سطح ذخایر خواهیم بود.
از طرفی دیگر، یکی از کارشناسان موسسه مالی BNP paribas گفته است که کاهش مجدد تولید اوپک به آسانی صورت نخواهد گرفت ، به عقیده وی هنوز برخی از کشورهای عضو این سازمان، بطور کامل به تعهدات کاهش تولید خود عمل نکرده اند و در صورت تکرار تصمیم قبلی، این کشورها مجبور به کاهش تولید شدیدی خواهند بود که دور از انتظار است.
آژانس بین المللی انرژی از اوپک خواسته است که در اجلاس بعدی خود سطح تولید را کاهش ندهد. در همین رابطه تاناکا رئیس این آژانس گفته است که در حال حاضر با توجه به افت تقاضا، کاهش تولید اوپک، تاثیری در افزایش قیمت نفت خام نخواهد داشت و اگر تقاضا مجددا زیاد شود، در آن صورت بازار نفت در پایان سال میلادی با کمبود نفت مواجه خواهد شد.
