مشکلی نیست، همه چیز آرام است!

بی شک یکی از ملزومات ابتدایی ولی اساسی هر بازار آزاد و مبتنی بر رقابت کامل ورود و خروج آزادانه افراد و دسترسی آسان به اطلاعات مورد نیاز در فرآیند تعادلی عرضه و تقاضا است.

به گزارش بورس نیوز در این ارتباط سازمان بورس اوراق بهادار تهران با برخورداری از نهادها و ارکان های تخصصی و منسجم، تحت لوای قوانین بازار سرمایه تلاش بسیاری برای ایجاد و توسعه عادلانه انتشار اطلاعات شفاف مطابق با ویژگی های یک بازار رقابت کامل از خود نشان داده است.

از اینرو یکی از اصلی ترین بدیهیات بازار سرمایه ای که ادعای بلوغ و تخصصی تر شدن را دارد ، برخورداری از یک یا چند سیستم معاملاتی جامع و به روز می باشد تا فارغ از هرج و مرج های فردی و جمعی، نسبت به طیف گسترده ای از معامله گران و کارگزاران پاسخگو باشد.

سیستمی که نه فقط با خرید و استقرار آن بلکه با ایجاد مقرراتی مدون و مشخص نسبت به پشتیبانی و تخصیص هزینه نگهداری آن اقدام و همواره بر کیفیت و کارایی آن افزود.

با این همه بازار سرمایه ایران و به خصوص بورس اوراق بهادار تهران در مسیر تکاملی فعلی خود همچنان دچار کمبودهای اساسی در زمینه اطلاع رسانی جامع، دقیق و به روز می باشد.

نواقص و ایرادهایی که تکرار آنها طی یکسال گذشته تا کنون رفته رفته به یک عادت برای مدیران بازار سرمایه تبدیل شده و وقوع آنرا امری بدیهی جلوه نموده است. برای توضیح بهتر کمی به سالهای گذشته رجوع می کنیم.

وقتی سازمان بورس برای بازار سرمایه خرج کرد

اواخر آذر ماه سال 87 روابط عمومی سازمان بورس اوراق بهادار تهران از افتتاح رسمی سامانه معاملاتی جدیدی تحت عنوان "جم" خبر داد که شورای بورس برای خرید نرم افزار آن از یک شرکت فرانسوی به نام اتوس که مدعی انجام 45 درصد کل معاملات بورس های دنیا توسط سیستم معاملاتی خود بود، برنامه ریزی و مطالعات 4 ساله ای را در پیش گرفته بود.

در ادامه اما با گذشت حدود سه سال از زمان استقرار این سیستم که تنها خریداری نرم افزاری آن برای سازمان بورس حدود 5 میلیون دلار تمام شده بود به دلیل ضعف کارایی و تعریف نشدن صحیح با ساختارهای بورس کشور به تابلو یی برای درج شکایات و ناخشنودی معامله گران تبدیل شد.

هر روز بدتر از دیروز

گرچه کارگزاران و سهامداران با استقرار سیستم جدید، از شر سیستم نیمه مکانیزه کانادایی سامانه معاملات که قدمتی 14 ساله را با خود به یدک می کشید راحت می شدند اما این بار، بروز مشکلات اساسی از جمله عدم یکپارچگی نرم افزارهای بازارهای مختلف و نبود ارتباطی جامع با نرم افزار تسویه و تهاتر معاملات در اتاق پایاپای در حین و بعد از معاملات باعث شد تا عملاً انتظار برای گردش پر سرعت معاملات به وعده ای دست نیافتنی تبدیل شود.

پس از این اتفاق نوبت به بروز ایرادهای فنی در سیستم نرم افزاری این سامانه رسید تا همزمان با وقوع تحریم های بین المللی، نرم افزار جم نیز سر ناسازگاری بردارد و شائبه حملات سایبری و یا حتی ویروسی شدن را به جان خود بخرد.

یک خاطره ناخوشایند

خاطره قطع سیستم نرم افزاری معاملات سهام و انجام نشدن عملیات سفارش گیری سهام از سوی کارگزاران طی ساعات رسمی آن در 24 اردیبهشت ماه امسال این مطلب را در ذهن به وجود می آورد که سیستم های نرم افزاری و پشتیبانی بورس با فقر نبود خدمات پشتیبانی موثر مواجه است.

مشکلی نیست، همه چیز آرام است!

امری که بارها و بارها در کنفرانس ها و مصاحبه های مدیران بازار سرمایه رد شد و تنها بروز مشکلات و نواقص فنی غیر قابل پیش بینی که از سوی آنها امری بدیهی می نمود علت اصلی ایرادهای بوجود آمده عنوان شد.

ایراد پشت ایراد

اما این پایان ماجرا نبود چرا که سایه سیستم های اجرایی سازمان بورس از جمله سایت شرکت مدیریت فناوری بورس که با قدمتی 17 ساله در بدنه سازمان بورس اوراق بهادار همواره به عنوان یکی از مراجع اصلی سرمایه گذاران در معاملات روزانه بکار می رود نیز دچار ایرادها و نواقص گاه و بی گاه شد بطوریکه با شدت گرفتن آن از نیمه دوم سال گذشته تا کنون بسیاری از سهامداران را به گله و شکایت واداشته است.

تناقص آشکار برای مدیریت بورس

جالب آنکه هر گاه سایت این شرکت (tsetmc) دچار اشکال و ایراد شده مدیران اجرایی آن رجوع به سایت شرکت بورس اوراق بهادار و یا کسب اطلاع از کارگزاران را در پاسخ به مطالبات سهامدارانی عنوان کرده اند که با تکیه بر تعریف سازمان خود انتظام بورس اوراق بهادار خواهان رسیدگی به مشکلات و تسهیل شرایط اولیه برای انجام معاملات در بازار سهام هستند.

در این میان نقش مدیریتی سازمان بورس اوراق بهادار در ایجاد زمینه برای نمایش معاملات انواع اوراق بهادار و ابزارهای مالی از طریق شرکت مدیریت فناوری بورس نیز خود جای سوال داشته چرا که با توجه به مقررات موجود وظیفه ارایه خدمات از جمله نمایش رایانه ای معاملات به تمامی فعالان و ذینفعان بازار سرمایه بر عهده شرکت بورس اوراق بهادار می باشد.

خانه تکانی هم جواب نداد

به هر حال با وجود برخی جابجایی های مدیریتی اخیر صورت گرفته از سوی سازمان بورس و تغییر مدیرعامل مدیریت فناوری نه تنها ایرادها و نواقص نرم افزارهای بازار سرمایه پابرجا بوده بلکه بر گسترش آنها نیز افزوده شده است.

در مضرات تحریم های بین المللی

اینکه بازار سرمایه از بابت تشدید تحریم های بین المللی، از نبود خدمات پیاده سازی نگارش های جدید، ساماندهی، پردازش و پشتیبانی شبکه های رایانه ای و نرم افزاری خود در رنج می باشد امری روشن و واضح بوده و حال آنکه سازمان بورس اوراق بهادار با پیشبرد مدیریت تک قطبی و برخورداری از منابع مالی کافی هیچ گاه نخواسته و یا نتوانسته با برون سپاری و یا بهره گیری از خدمات بخش خصوصی و توان تخصصی کشور نسبت به بومی سازی نرم افزارهای همسو با ساختارهای کنونی بازار سرمایه اقدام کند.