چاره بورس؛ حمایت دولت از تولید

 یک کار‌شناس مسائل اقتصادی، گفت: «اگر از بخش تولید حمایت شود، تحریم‌ها اثرش کم شده و تاثیرات مثبت آن روی شاخص‌های بورس ملاحظه خواهد شد.»

مدتی است که بورس در حال سقوط است و ذائقه فروش در بازار سرمایه بر خرید چربیده است. شاخص بورس از بیست و هفت هزار واحد به بیست وسه هزار واحد رسیده است. 

با ادامه این سقوط شاخص بورس دیروز میانگین بازدهی سرمایه‌گذاری از ابتدای سال جاری به صفر رسید. ارزش بورس تهران در طول هفته گذشته با پنج میلیارد دلار کاهش حالا به ۸۳. ۲ میلیارد رسیده است.

مدیر عامل بورس تهران پیش‌بینی کرده است وضعیت زودگذر است و فروشندگان سهام پشیمان خواهند شد وی همچنین جو روانی اعمال تحریم‌ها را عامل وضعیت کنونی بازار سرمایه می‌داند. از سویی دیگر وزیر اقتصاد با بیان اینکه بورس تهران بهترین عملکرد را در میان بورس‌های دنیا داشته است گفته است که با یکسان‌سازی نرخ ارز بازار بورس بهبود خواهد یافت. برخی از کار‌شناسان اما معتقدند که چاره بورس در حمایت دولت از بخش تولید است.

دکتر بهنام ملکی در گفتگو با فرارو، در خصوص وضعیت کنونی بازار بورس گفت: «هرگونه شایعه، بحث‌های منفی در اقتصاد و عواملی چون تحریم می‌تواند روی بورس اثر منفی داشته باشد. همین طور که خبرهای مثبت، امنیت و ثبات می‌تواند تاثیرات مثبت در بورس داشته باشد.»

ملکی ادامه داد: «اخبار منفی راجع به ثبات اجتماعی و خصوصا سیاسی و اقتصادی می‌تواند تاثیر منفی در بورس داشته باشد، و احتمالا اخبار تحریم هم اثر منفی روی بورس گذاشته است.»

وی در پاسخ به پرسش که خود تحریم‌ها چه تاثیری در بورس می‌تواند داشته باشد، گفت: «حداقل از نظر روانی طبیعی است و می‌تواند تاثیرگذار باشد اما آثار روانی اگر پشتوانه عینی نداشته باشد ممکن است که زودگذر بوده و رفع شود اما اگر تحریم‌ها آثار عینی داشته باشد و تاثیر منفی بگذارد، اثر منفی‌اش را خواهد گذاشت.»

این تحلیل‌گر مسائل اقتصادی ادامه داد: «مشکل دیگر بورس به خاطر بحث یارانه‌ها هست. یارانه‌ها هدفمند شده اما در بخش صنعت حمایت‌های مناسبی به عمل نیامده است. طبیعی است وقتی که بنگاه‌های اقتصادی که از جهتی و از طریق اصلاح قیمت‌ها مورد فشار واقع شده‌اند، ولی ما به ازائ آن حمایتی از آن‌ها به عمل نیامده، این می‌تواند اثر منفی در شاخص‌های تولید داشته باشد که عمدتا در بورس تبلور پیدا می‌کند.»

وی افزود: «پیشنهاد مشخص من این است که دولت بیاید و در این مقطع بنگاه‌های اقتصادیکه بر اثر هدفمندسازی یارانه‌ها مورد فشار قرار گرفته‌اند را مشمول یک سری بخشودگی‌های مالیاتی مقطعی سازد تا این مرحله را پشت سر بگذاریم.»

ملکی ادامه داد: «حرکت مهمتری که باید صورت بگیرد این است که دولت بیاید از منابع ارزی و ریالی که دارد از طریق صندوق توسعه ملی وام‌های خوبی در اختیار این بنگاه‌های اقتصادی (مشروط به اصلاح فرایند تکنولوژی) قرار دهد. این بنگاه‌های اقتصادی بیایند و با اصلاح واحد‌های تکنولوژیکی شان که فرسوده، قدیمی و دارای بازدهی کمی است، تولید را بهبود ببخشند. اگر این دو اقدام صورت بگیرد، تحریم‌ها اثرش کم شده و تاثیرات مثبت آن روی شاخص‌های بورس ملاحظه خواهد شد.»

این کار‌شناس مسائل اقتصادی در پاسخ به این پرسش که آیا طبق تحلیل وزیر اقتصاد، با یکسان سازی نرخ ارز بازار بورس بهبود خواهد یافت، گفت: «من مخالف یکسان‌سازی نرخ ارز هستم و فکر می‌کنم که این مساله درست باشد.»

وی افزود: «مواد اولیه‌ای که دراختیار واحد‌های تولیدی قرار می‌گیرد، یا داخلی‌اند و یا خارجی، در مورد مواد اولیه داخلی دولت باید یارانه‌هایی را پرداخت کند که با قیمت مناسب‌تری در اختیار تولید‌کنندگان قرار بگیرد، مثلا مواد پترو شیمی فولاد و غیره در مورد مواد اولیه خارجی هم باید با نرخ ارز مناسب‌تری به وارد کنندگان اختصاص یابد و این کار با تثبیت نرخ ارز صورت نمی‌گیرد.»

ملکی تصریح کرد: «در این صورت بنگاه‌های تولیدی با شتاب فعالیت خواهند کرد و جذابیتی ایجاد شد که سرمایه‌گذران خارجی هم به ایران بیایند. برعکس در رابطه با مصارف غیر ضروری نیازی نیست که نرخ ارز پایین اختصاص یابد.»

وی با بیان اینکه تثبیت نرخ ارز یک تیغ دو لبه است، گفت: «باید هدف این باشد که به سوی یکسان‌سازی پیش برویم اما بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی ما الان طوری شکل گرفته است که افزایش قیمت ارز خیلی از این بنگاه‌ها را با مشکل مواجه ساخته و مشکلشان را حاد‌تر می‌کند.»

ملکی در پایان گفت: «دولت می‌تواند با اعمال نظارت مشکلات نرخ دوگانه ارز را کنترل کند، اما یکسان‌سازی نرخ ارز و به صورت یک باره باعث خواهد شد مشکلات بیشتر شود، کما اینکه در ده و دوازده سال اخیر که نرخ ارز یکسان بوده است متولیان ارزی کشور باید پاسخگو باشند که چرا حجم سنگینی از درآمدهای ارزی کشور به غارت رفته است.»