امکان تسعیر ارز با نرخ آزاد با راه اندازی یک بازار جدید

پس از آنکه وزیر امور اقتصادی و دارایی در جدیدترین اظهارات خود از راه اندازی قریب الوقوع بازار ارز صادراتی در بازار سرمایه خبر داد، فعالان بازار سهام و بنگاههای اقتصادی برای شناسایی ابعاد و چگونگی ساز و کار فعالیت این بازار همچنان در تکاپو هستند.

به گزارش بورس نیوز، عدم ثبات شرایط اقتصادی و تغییرات ناشی از نرخ برابری ارز و از سوی دیگر تأمین نشدن کسری ارز مورد نیاز شرکت ها و صنایع بورسی جهت گشایش اعتبار اسنادی خرید اقلام مورد نیاز باعث شده اغلب بنگاههای اقتصادی نسبت به نرخ تسعیر ارز خود در بودجه های مالی با مشکل مواجه باشند.

دردسری که با تعیین نرخ 1226 تومانی دلار از سوی بانک مرکزی برای تسعیر ارز در بودجه های پیش بینی شده دلیلی شده برای نامشخص بودن درآمدهای ارزی شرکت های بورسی، تا به این ترتیب انتظار برای سودآوری آنها از سوی سهامداران را نیز تحت الشعاع خود قرار دهد.

این در حالی است که اولین نشست کمیته فرعی شورای بورس روز دوشنبه 21 فروردین ماه برای تعیین تکلیف بازار ارز صادراتی در بازار سهام تشکیل جلسه داده است.

در همین ارتباط رییس امور بورس ها و بازارهای سازمان بورس در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز، با اشاره به مطالب مطرح شده در اولین جلسه کمیته فرعی شورای عالی بورس، اظهار کرد: این جلسه با موضوع راه اندازی بازار ارز صادراتی در بورس اوراق بهادار روز دوشنبه تشکیل و ساز و کارهای مورد نیاز آن مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد با هدف ایجاد انعطاف در بازار ارز و تأمین نیازهای خاص، کمیته فرعی جزییات فنی این بازار را تیین و اعلام نماید.

محمود رضا خواجه نصیر با بیان اینکه چارچوب کلی و مباحث کارشناسی بازار ارز صادراتی مورد تأیید کمیته فرعی شورای بورس قرار گرفته است، خاطر نشان کرد: طی این هفته کمیته فرعی جلسه فشرده ای با امور بین الملل و ارز بانک مرکزی و شبکه بانکی خواهد داشت تا در مورد عملیاتی شدن نهایی بازار ارز صادراتی آخرین اقدامات صورت گیرد.

وی افزود: به لحاظ فنی، زیر ساخت های مورد نیاز برای راه اندازی بازار ارز صادراتی هم اکنون فراهم بوده و از نظر مقررات و دستورالعمل های مورد نیاز نیز تا حدود 80 درصد موارد تکمیل شده است. با این همه به دلیل شرایط و نیازهای خاص بازار ارز کشور، طی چند جلسه آینده راهکارهای عملیاتی آن بررسی و بهره برداری از آن ظرف حداکثر یک تا دو ماه آینده کلید خواهد خورد.

مکانیزم آزاد عرضه و تقاضا

این مقام مسئول راجع به کم و کیف معاملات بازار صادراتی گفت: این بازار در بورس اوراق بهادار فعال خواهد بود و هدف از ایجاد آن نیز بوجود آوردن فضایی شفاف و قابل اتکا برای دارندگان ارز و نیز صادر کنندگان و وارد کنندگان نیازمند به مصارف و منابع ارزی بوده تا با قرار گرفتن در کنار یکدیگر، فارغ از هر گونه التهاب بتوانند به نیازهای خود دست یابند.

مکانیزم قیمت نیز تابع عرضه و تقاضای ارز بوده و محدودیت قیمتی در شرایط عادی برای این معاملات در نظر گرفته نمی شود.

البته این مکانیزم بسته به نوع معاملات؛ مشابه سایر بازارها با سیاست کنترل قیمتی اما تا حدودی مدیریت شده همراه خواهد بود.

خواجه نصیر از فرآیند نوع معاملات در بازار ارز صادراتی نیز سخن گفت و افزود: خریدار یا فروشنده ارز برای معامله در این بازار نخست با مراجعه به بانک و یا صرافی مجاز، وجوه ارزی خود را سپرده نموده و سپس گواهی دریافتی را در بازار ارز صادراتی مورد معامله قرار می دهد.

در این فرآیند معاملات ارز بدون ایجاد خللی در فعالیت بانک مرکزی، تحت نظارت سازمان بورس انجام و با شناسایی و پیوند خریدار و فروشنده واقعی ارز نقش یک واسطه امین را برای شبکه بانکی ایفا می کند.

به گفته خواجه نصیر، صرافی ها تنها مجاز به نقل و انتقال و تحویل ارز بوده و این در حالی است که گواهی مورد معامله در بازار ارز صادراتی، به عنوان یک دارایی در نظر گرفته می شود.

بورس بازی ممنوع!

وی در ادامه، حذف سفته بازی در بازار ارز صادراتی را یادآوری شد و گفت: در چارچوب این بازار عقیده بر آن است که گواهی ارزی معامله شده مجدد با انگیزه بورس بازی مورد خرید و فروش قرار نگیرد. بطوریکه با شناسایی تقاضای واقعی از طریق عملیات ثبت سفارش در سامانه های مورد نظر، ارز درخواستی برای تنها یکبار مورد معامله قرار می گیرد اما در عین حال محدودیتی برای عرضه کنندگان ارز وجود ندارد.

تسعیر ارز با نرخ آزاد

امور بورس ها و بازارهای سازمان بورس در برابر این پرسش که بازار ارز صادراتی تا چه حدی می تواند به بنگاههای اقتصادی و بویژه بودجه بندی شرکت های بورسی کمک نماید، پاسخ داد: هر چند با مجاز شدن نقل و انتقال ارز بین صرافی ها در آخرین روز کاری سال گذشته، نگرانی صادر کنندگان و وارد کنندگان بر طرف شد، اما بی پاسخ ماندن برخی سوال ها از جمله اینکه بودجه مالی بنگاه اقتصادی براساس چه نرخ ارزی باید پیش بینی گردد، هنوز مورد ابهام مدیران این شرکت ها است.

بر این اساس با اتفاقی که در بازار ارز صادراتی می افتد، نرخ ارز شفاف شده و شرکت ها می توانند تسعیر ارز را با نرخ کشف شده در این بازار و یا بصورت شناور تبیین و بودجه خود را براساس آن شکل دهند.