![]()
راهاندازی بزرگترین طرح ذخیرهسازی گاز خاورمیانه به دلیل تاخیر در بهرهبرداری چاهها، خطوط لوله و تاسیسات تفکیک در سالجاری منتفی شده است که عدم راهاندازی فازهای جدید پارس جنوبی و کاهش تولید گاز در مناطق مرکزی، زنگ خطر قطعیهای گسترده گاز در اولین زمستان دولت جدید را به صدا درآورده است. یکی از مهمترین سناریوهای صنعت گاز به منظور افزایش پایداری شبکه تولید و انتقال گاز طبیعی بهویژه در فصول سرد سال راهاندازی مخازن ذخیرهسازی گاز بهویژه در مناطق نزدیکی به مبادی بزرگ مصرف این حامل انرژی است. بر این اساس سال گذشته فاز اول طرح ذخیرهسازی گاز در مخزن زیرزمینی سراجه قم با ظرفیت برداشت هفت تا 10 میلیون مترمکعب در مدار بهرهبرداری قرار گرفت و مطابق با برنامه زمانبندی قرار بود دومین مخزن ذخیرهسازی که از آن به عنوان بزرگترین طرح گاز خاورمیانه یاد میشود، در منطقه شوریجه خراسان راهاندازی شود. از سالهای گذشته تاکنون بهمنظور تسریع و تسهیل در روند اجرای طرحهای ذخیرهسازی گاز توافقی بین شرکتهای نفت و گاز انجام گرفت، بهطوریکه بخش پاییندستی این پروژهها شامل تاسیسات تزریق، واحدهای فرآیندی پالایش گاز توسط شرکت گاز، حفاری چاهها، ایجاد خطوط لوله، تاسیسات سرچاهی و واحدهای تفکیک توسط شرکت نفت انجام شود. در شرایط فعلی در بخش ساخت و راهاندازی تاسیسات پاییندستی طرح ذخیرهسازی گاز در مخزن شوریجه پیشرفتی حدود 90درصدی حاصل شده است بهطوریکه در حال حاضر اولین مشعل طرح ذخیرهسازی گاز شوریجه روشن شده که هدف از روشن شدن مشعل گازی تامین برق توربین و کمپرسورهای تزریق گاز است. علاوه بر این مراحل ساخت و نصب واحدهای فرآیندی پالایشگاه گاز شوریجه هم به پایان رسیده است و هماکنون آخرین مراحل راهاندازی و پیشراهاندازی این پالایشگاه حدود 20میلیون مترمکعبی گاز در حال انجام است. اما با گذشت حدود سه سال از آغاز عملیات اجرایی در طرح ذخیرهسازی گاز شوریجه متناسب با بخش پاییندستی، در بخش بالادستی این پروژه استراتژیک صنعت گاز که منجر به خودکفایی و کاهش وابستگی به گاز واردات ترکمنستان میشود، به هیچوجه پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده است. با وجود تاخیرهای متعدد و عدم ساخت تاسیسات بالادستی مخزن ذخیرهسازی گاز شوریجه، مهدی فکور مدیرعامل شرکت نفت مرکزی با بیان اینکه این طرح آماده تزریق است خواستار دریافت گاز طبیعی از مرکز دیسپچینگ شرکت ملی گاز شده است. نکته قابل توجه آن است که شرکت نفت مرکزی یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گاز کشور بوده و دیسپچینگ یک مرکز برای مدیریت شبکه گاز بوده و هیچگونه چاهی برای تولید و تزریق گاز در اختیار ندارد و حتی شرکت نفت مرکزی باید گاز را در اختیار دیسپچینگ گاز بگذارد. از این رو با توجه به تاخیر و عدم نصب تاسیسات سرچاهی در مخزن شوریجه خراسان، شرکت نفت مرکزی با ارائه این ادعا سعی کرده تا حدودی تاخیرهای سهساله این پروژه عظیم گازی را توجیه کند. زنگ خطر قطعیهای گسترده گاز در زمستان
در نهایت پس از سقوط آزاد تولید گاز در اکثر میادین گازی مناطق مرکزی ایران، عدم راهاندازی فازهای جدید و استاندارد پارس جنوبی، حالا منتفی شدن بهرهبرداری از بزرگترین مخزن ذخیرهسازی گاز طبیعی در شوریجه خراسان، مشکلات متعددی را برای تامین گاز مشترکان بهویژه در پنج ماهه پایانی سال فراهم میکند. از این رو هرچند هماکنون تعمیرات اساسی و دورهای پالایشگاهها و تاسیسات تقویت فشار گاز مطابق با برنامه زمانبندی و بدون تاخیر در حال انجام است اما به دلیل کسری حدود 350میلیون مترمکعبی گاز در فصل زمستان از هماکنون زنگ خطر قطعیهای گسترده گازی به صدا درآمده است. پیشبینیها حاکی از آن است که برای زمستان سالجاری مصرف مجموع مشترکان خانگی و تجاری، صنایع، نیروگاهها، صادرات، جایگاههای سی.ان.جی و تزریق به مخازن نفتی به یکمیلیارد مترمکعب افزایش یابد که تنها حدود 150میلیون مترمکعب آن از طریق گازوییل قابل تامین خواهد بود.
