دو لبه این قیچی، آسیب تحریم‌ها بر ایران را بیشتر کرد

در جدیدترین دور از پیروزی‌های دادگاهی ایران بر تحریم‌ها، با حکم دیوان دادگستری اروپا، تحریم‌های یکجانبه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و 17 شرکت دیگر ابطال شد. گفته شده است که به دنبال وضع تحریم های یکجانبه و بی وجه اتحادیه اروپا، کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با پیگیری و استفاده از وکلای مجرب؛ ابطال تصمیمات غیرقانونی اتحادیه اروپا را در دستور کار خود قرار داد که در نهایت پس از ماه ها تلاش، پیگیری و برگزاری جلسات رسیدگی، دادگاه اروپا صبح دوشنبه 25 شهریورماه حکم ابطال تحریم‌های اتحادیه اروپا را صادر کرد.

به گزارش «تابناک»، این آخرین پیروزی و فشار ایران بر تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی است که بعضی از کشورها علیه مردم ایران اعمال می‌کنند. پیش از این نیز مجموعه‌ای از بانک‌ها و شرکت‌های ایرانی به موفقیت‌های مشابهی دست یافته بودند و حکم غیرقانونی بودن تحریم‌های خود را دریافت کرده و حتی یکی از بانک‌های ایرانی، به دنبال دریافت غرامت چند صد میلیون دلاری از تحریم‌کنندگان رفته است.

محمد جواد ظریف وزیر خارجه نیز در یکی از اولین برنامه‌هایی که در صدا و سیما حاضر شد به این موضوع اشاراتی داشت و در پاسخ به سوالاتی در مورد برخورد با تحریم‌ها، پاسخ‌هایی داد که مهم‌ترین نکات آن از این جمله است:

- راهکار، نشان دادن این است که این تحریم‌ها مبنای حقوقی ندارند.

- بسیاری از تحریم‌هایی که در حال حاضر بر ایران اعمال می‌شود هیچ مبنایی حتی در قطعنامه‌های شورای امنیت ندارد. معتقدیم قطعنامه‌های شورای امنیت ظالمانه است و مبنای حقوقی ندارد. بسیاری از تحریم‌ها به خصوص تحریم‌های بانکی و نفتی مبنایی در قطعنامه شورای امنیت ندارد و آمریکایی‌ها صرفا توانسته‌اند با سوء استفاده از این قطعنامه‌ها یکسری سیاست‌های خود که برخی ممکن است برای منافع ویژه‌ای طراحی شده باشد، به سایر کشورها تحمیل کند.

- با نشان دادن نامشروع بودن اصل کار و از بین بردن مبانی سازمان مللی و تلاش‌ برای رسیدن به جایی که تحریم‌های شورای امنیت دیگر موضوعیت نداشته باشد، می‌توان این سیاست‌ها را ناکارآمد کرد

- روش‌هایی برای اقدام برای افراد وجود دارد. خیلی افراد و گروه‌ها و حتی شرکت‌هایی که در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند توانسته‌اند از طریق مراجعه به محاکمه قانونی در اروپا احکامی را علیه تحریم‌ها بگیرند. بسیاری از تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه برخی بانک‌های ایرانی در دادگاه‌های خود آنها نقد شد و این یکی از روش‌هایی است که می‌شود به شکل منظم از آن استفاده کرد و ادامه داد.

از مجموعه سخنان وزیر خارجه و مطالبی که بعضی از متخصصان خارجی حقوق بین‌الملل و به خصوص حقوق تجارت بین‌الملل در این مورد نگاشته‌اند و همچنین مجموعه موفقیت‌هایی که بخش‌های اقتصادی در دادگاه‌های بین‌المللی به دست آورده‌اند چنین به ذهن می‌رسد که در استفاده از ابزار حقوقی برای مقابله با تحریم‌ها تاخیر صورت گرفته است و استفاده بیشتر از حقوق قانونی کشور احتمالا می‌توانسته از زهر تحریم‌ها بکاهد. آیا برای مثال نمی‌شد به جای سپردن پرونده شکایت از فیلم سینمایی آرگو، با استفاده از متخصصان حقوق تجارت بین‌الملل به اثبات غیرقانونی بودن تحریم‌های مختلف اعمالی علیه کشور و کمتر کردن آنها پرداخت.

این ضعف که به تدریج در حال کمرنگ شدن است، در کنار اشتباه دیگرانی قرار می‌گیرد که تا مدتها بر وجه غیر اخلاقی و غیر انسانی بودن تحریم‌ها اصرار نکردند و با خیره‌سری از آن استقبال هم کردند. تحریم‌هایی که مهم‌ترین بخش آسیب‌پذیر در مقابل آن، بیماران و قشر آسیب‌پذیر جامعه ایران بودند، قطعا غیر اخلاقی و غیر انسانی هستند.

تابناک در همین راستا در آذرماه سال گذشته نوشته بود: « در سخنان عالی‌ترین مقامات کشور، تحریم‌ها و فشار به ایران، ظالمانه، وحشیانه و یا غیرعادلانه نامیده شده‌اند. شیوه درست رسانه‌ای و دیپلماتیک مقابله با تحریم‌ها این است که تا حد ممکن مشروعیت فشار به کشور زیر سؤال برده شود. همه دنیا باید بفهمد که غرب در قبال ایران، رفتاری سادیستی در پیش گرفته است. دستگاه دیپلماسی کشور، رسانه‌ها و مردمی که در شبکه‌های اجتماعی هستند باید در این راستا هدایت شده و مورد حمایت قرار گیرند.»

با تغییر دولت و روی کار آمدن دولت جدید، بخشی از جامعه که فرصت و یا انگیزه مقابله بیشتر با تحریم‌ها را یافته است، اکنون با راه انداختن کمپین‌هایی به استفاده از ظرفیت‌های نخبگان و چهره‌های مشهور برای مقابله با تحریم‌ها پرداخته است.

نکته مهم در این میان، این است که همه آنهایی که می‌توانند صدایی در دنیا داشته باشند، نه در صحنه داخلی، در روابط جهانی و دیپلماسی عمومی و نه در راهروهای دادگاه‌ها فراموش نکنند که تحریم‌ها علیه مردم ایران، غیر انسانی و غیرقانونی است.