معامله عمده در بورس چیست؟
به گزارش بورس نیوز، معامله عمده ممکن است به تغییر سهامدار عمده یا حتی کنترل و مدیریت شرکت منجر شود.
معامله عمده چیست؟
معامله عمده به معامله‌ای گفته می‌شود که تعداد سهام یا حق‌تقدم قابل معامله در آن، به حدنصاب تعیین‌شده در مقررات بازار مربوط برسد.
در معاملات عادی، سرمایه‌گذاران سفارش‌های خریدوفروش خود را در سامانه معاملاتی ثبت می‌کنند و سفارش‌ها براساس اولویت قیمت و زمان با یکدیگر تطبیق داده می‌شوند؛ اما معامله عمده در چارچوب سازوکار و ضوابط مخصوص معاملات عمده انجام می‌شود.
این نوع معامله می‌تواند شامل انتقال بخشی قابل‌توجه از سهام یک شرکت میان دو سهامدار باشد. برای نمونه، یک سهامدار عمده ممکن است تصمیم بگیرد بخشی از سهام خود را به سرمایه‌گذار دیگری واگذار کند.
نکته مهم این است که صرف بزرگ بودن تعداد سهام معامله‌شده، برای عمده محسوب شدن معامله کافی نیست؛ بلکه معامله باید حدنصاب‌ها و شرایط تعیین‌شده در دستورالعمل‌های مربوط را داشته باشد.
حداقل حجم معامله عمده چقدر است؟
یکی از پرسش‌های مهم درباره معاملات عمده، حداقل تعداد سهامی است که باید معامله شود تا دادوستد در این گروه قرار بگیرد.
حدنصاب معامله عمده براساس ضوابط معاملاتی بازار مربوط تعیین می‌شود و ممکن است با توجه به نوع بازار، تعداد سهام پایه شرکت و اصلاحات مقرراتی متفاوت باشد؛ بنابراین نمی‌توان بدون بررسی آخرین دستورالعمل معتبر، یک درصد یا تعداد ثابت را برای تمام شرکت‌های بورسی و فرابورسی اعلام کرد.
برای تشخیص عمده بودن یک عرضه، باید اطلاعیه عرضه عمده و شرایط اعلام‌شده از سوی بورس یا فرابورس بررسی شود. در این اطلاعیه معمولاً اطلاعاتی مانند تعداد سهام قابل عرضه، قیمت پایه، شرایط رقابت و نحوه تسویه درج می‌شود.
معامله عمده چگونه انجام می‌شود؟
معاملات عمده معمولاً با انتشار اطلاعیه عرضه و اعلام شرایط معامله آغاز می‌شوند. فرآیند کلی آن را می‌توان در چند مرحله توضیح داد:
۱. تصمیم فروشنده برای عرضه سهام: سهامدار یا فروشنده تصمیم می‌گیرد تعداد مشخصی از سهام شرکت را در قالب معامله عمده عرضه کند.
۲. انتشار اطلاعیه عرضه: اطلاعات مربوط به تعداد سهام، قیمت پایه، زمان عرضه و شرایط تسویه از طریق مراجع رسمی بازار اعلام می‌شود.
۳. ثبت سفارش و رقابت خریداران: متقاضیان خرید، با رعایت شرایط اعلام‌شده در اطلاعیه، در فرآیند رقابت شرکت می‌کنند.
۴. تعیین خریدار: در صورت وجود رقابت و تحقق شرایط معامله، خریدار براساس ضوابط مربوط مشخص می‌شود.
۵. تسویه و انتقال سهام: پس از انجام معامله و طی مراحل تسویه، سهام به خریدار منتقل می‌شود.
جزئیات این مراحل ممکن است با توجه به نوع معامله و شرایط عرضه متفاوت باشد؛ برای نمونه، برخی معاملات به‌صورت نقدی و برخی با شرایط تسویه مشخص‌شده در اطلاعیه عرضه انجام می‌شوند.
انواع معاملات عمده در بورس
معاملات عمده از نظر میزان اثرگذاری بر ساختار مالکیت و مدیریت شرکت، به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
۱. معامله عمده کنترلی
معامله عمده کنترلی زمانی مطرح می‌شود که تعداد سهام یا حق‌تقدم مورد معامله به اندازه‌ای باشد که خریدار با تملک آن امکان کنترل شرکت را به دست آورد.
در چنین شرایطی، معامله می‌تواند به تغییر کنترل شرکت و جابه‌جایی قدرت تصمیم‌گیری در ساختار سهامداری منجر شود.
برای مثال، اگر سرمایه‌گذاری با خرید یک بلوک سهام بتواند کنترل شرکت را به دست آورد، معامله از نوع عمده کنترلی محسوب می‌شود؛ البته تشخیص آن به شرایط مالکیت و ضوابط مربوط بستگی دارد.
۲. معامله عمده مدیریتی غیرکنترلی
در این نوع معامله، حجم سهام خریداری‌شده به اندازه‌ای است که امکان انتصاب حداقل یک عضو هیئت‌مدیره را فراهم می‌کند، اما لزوماً کنترل شرکت به خریدار منتقل نمی‌شود.
به بیان ساده، خریدار می‌تواند در مدیریت و تصمیم‌گیری‌های شرکت نفوذ پیدا کند، اما مالکیت او برای کنترل کامل شرکت کافی نیست.
۳. معامله عمده غیرمدیریتی
معاملات عمده‌ای که در دو گروه کنترلی و مدیریتی غیرکنترلی قرار نمی‌گیرند، در گروه معاملات عمده غیرمدیریتی طبقه‌بندی می‌شوند.
در این نوع معامله، حجم سهام جابه‌جاشده قابل‌توجه است، اما الزاماً به خریدار امکان کنترل شرکت یا انتصاب عضو هیئت‌مدیره را نمی‌دهد.
این دسته‌بندی در ضوابط مربوط به شرایط متقاضیان خرید در معاملات عمده سهام و حق‌تقدم سهام پیش‌بینی شده است.
نکته درباره تیتر پیام: عنوان «تا ۵۰۰ میلیون وام طلا بدون ضامن» با متن ارسالی هم‌خوانی ندارد و به نظر می‌رسد از جای دیگری آمده باشد؛ بنابراین در بازنویسی لحاظ نشد. اگر آن گزارش را هم دارید، بفرستید تا جداگانه بازنویسی شود.
