تسهیلات و تعهدات کلان جاری پرداختی بانک پاسارگاد به شرکت میدکو به بیش از 389 همت رسید

به گزارش بورس‌نیوز، بررسی آخرین اطلاعات منتشرشده در بازار سرمایه نشان می‌دهد ارزش بازار میدکو حدود ۱۵۴ همت برآورد می‌شود. در مقابل، بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره تسهیلات و تعهدات بانک پاسارگاد تا پایان اسفند ۱۴۰۴، مجموع تسهیلات و تعهدات کلان جاری این شرکت به بیش از 389 همت رسیده است. این بدان معناست که حجم تسهیلات و تعهدات دریافتی، بیش از 2.5 برابر ارزش کل بازار این شرکت است.

منبع: سایت tsetmc، تصویر مربوط به ارزش بازاری شرکت میدکو

منبع: سایت بانک مرکزی، تصویر مربوط به حجم تسهیلات و تعهدات پرداختی بانک پاسارگاد به میدکو

این نسبت از منظر مالی بسیار قابل توجه است؛ زیرا عملاً نشان می‌دهد با رقمی کمتر از میزان تسهیلات اعطایی، می‌توان کل ارزش بازار شرکت را خریداری کرد. چنین وضعیتی در نظام بانکی معمولاً پرسش‌هایی درباره رعایت اصول مدیریت ریسک، تمرکز اعتباری و نحوه تخصیص منابع بانکی ایجاد می‌کند.

برخی گزارش‌های رسانه‌ای نیز پیش‌تر به این موضوع پرداخته‌اند. بر اساس یک گزارش منتشرشده، بانک پاسارگاد بخش قابل توجهی از تسهیلات کلان خود را به شرکت‌های زیرمجموعه، سهامداران و اشخاص مرتبط اختصاص داده است. (Mehr News)

در همان گزارش آمده بود که فقط مانده تسهیلات اعطایی به میدکو در مقطعی به بیش از ۱۲۹ هزار میلیارد تومان رسیده؛ رقمی که چندین برابر سقف مجاز تسهیلات به یک ذی‌نفع واحد عنوان شده است. (Mehr News)

منتقدان این مدل تامین مالی معتقدند که تمرکز منابع بانکی در پروژه‌های وابسته به سهامداران عمده بانک‌ها، موجب تضعیف دسترسی سایر بنگاه‌های اقتصادی به اعتبار می‌شود. در اقتصادی که بسیاری از صنایع کوچک و متوسط برای تامین سرمایه در گردش با مشکل مواجه‌اند، تخصیص صدها همت تسهیلات به شرکت‌های وابسته به بانک‌ها، می‌تواند نشانه‌ای از نابرابری در دسترسی به منابع مالی تلقی شود.

در مقابل، حامیان این رویکرد استدلال می‌کنند که پروژه‌های معدنی و فولادی میدکو سرمایه‌بر، بلندمدت و ارزآور هستند و بدون تامین مالی گسترده بانکی امکان توسعه چنین پروژه‌هایی وجود نداشت. آنها معتقدند بانک پاسارگاد با ایجاد زنجیره‌ای از شرکت‌های معدنی، فولادی و انرژی، در عمل یک هلدینگ توسعه‌ای ایجاد کرده که بخشی از خلأ سرمایه‌گذاری صنعتی در ایران را جبران کرده است.

با این حال، حتی در صورت پذیرش این استدلال، مسئله اصلی همچنان پابرجاست: آیا تمرکز این حجم از منابع بانکی در شرکت‌های وابسته، با اصول بانکداری سالم و رقابت عادلانه در اقتصاد سازگار است یا خیر؟

موضوع دیگری که حساسیت‌ها را افزایش داده، عدم شفافیت کافی در برخی دوره‌ها درباره اطلاعات تسهیلات کلان و اشخاص مرتبط بوده است. برخی گزارش‌ها اشاره کرده‌اند که بانک پاسارگاد در مقاطعی از انتشار کامل اطلاعات مربوط به تسهیلات کلان خودداری کرده است. (Magiran)

در مجموع، پرونده رابطه مالی میدکو و بانک پاسارگاد را می‌توان نمونه‌ای شاخص از «بنگاهداری بانکی» در اقتصاد ایران دانست؛ پدیده‌ای که طی آن بانک‌ها علاوه بر فعالیت بانکی، به بازیگران اصلی سرمایه‌گذاری صنعتی و مالکیت بنگاه‌های بزرگ تبدیل شده‌اند. موافقان، آن را موتور توسعه صنعتی می‌دانند و مخالفان، آن را عاملی برای انحراف منابع بانکی، افزایش ریسک نظام مالی و ایجاد رانت اعتباری تلقی می‌کنند.