انتشار با تأخیر، شفافیت با، اما و اگر/ قند شهدای دزفول، ابربدهکار بانک کشاورزی
به گزارش بورس نیوز، بررسی روند انتشار آمار شبکه بانکی در سهماهه سوم سال ۱۴۰۴، بار دیگر پرده از شیوههایی برمیدارد که برخی بانکها برای کمرنگکردن تخلفات و پنهانسازی واقعیتهای نگرانکننده به کار میگیرند. در حالی که اغلب بانکها همزمان با یکدیگر و در چارچوب الزامات نظارتی، اطلاعات و امارهای بانکی خود از جمله تسهیلات و تعهدات کلان غیرجاری و... را منتشر کردند و این دادهها به سرعت در کانون توجه رسانهها قرار گرفت، اما یک بانک مهم دولتی مسیر متفاوتی را انتخاب کرد.
بانک کشاورزی و بازی با زمان؛ ابربدهکاران در حاشیه خبر
بانک کشاورزی برخلاف رویه غالب شبکه بانکی، از انتشار همزمان فهرست بدهیهای کلان غیرجاری خود خودداری کرد و آمار مربوطه را با چند روز تأخیر در دسترس افکار عمومی قرار داد. همین تأخیر زمانی کوتاه باعث شد فهرست ابربدهکاران این بانک عملاً از چرخه اصلی پوشش رسانهای جا بماند؛ فهرستی که در صدر آن نام مجموعه «قند شهدای دزفول» قرار دارد.
بر اساس آمارهای رسمی بانک مرکزی، مجموعه قند شهدای دزفول که پیشتر در آمار سه ماه دوم سال ۱۴۰۴ با بدهی حدود ۶.۵ همتی بهعنوان بزرگترین بدهکار بانک کشاورزی معرفی شده بود، در آمار سهماهه سوم سال نیز با بدهی حدود ۶.۲ هزار میلیارد تومانی همچنان جایگاه نخست ابربدهکاران این بانک را حفظ کرده است.
این اتفاق تنها یک تأخیر ساده در انتشار آمار نیست، بلکه نشانهای از یک رویکرد آشنا در بخشی از نظام بانکی کشور است؛ رویکردی که میکوشد با زمانبندی متفاوت، انتشار جزئیتر یا کمسروصداتر اطلاعات، حساسیت رسانهها و افکار عمومی را کاهش دهد. برخی بانکها ظاهراً بر این باورند که اگر فهرست بدهیهای کلان خود را خارج از زمان اوج خبری یا با شکلی پراکنده و کمرمق منتشر کنند، میتوانند از زیر بار پاسخگویی درباره ابربدهکاران، وامگیرندگان خاص و تخلفات انباشته شانه خالی کنند.
اما تجربه سالهای اخیر نشان میدهد این شیوه دیگر کارایی گذشته را ندارد. شفافیت، هرچند با تأخیر، دیر یا زود واقعیتها را آشکار میکند و پنهانکاریهای مقطعی نهتنها اعتماد عمومی را ترمیم نمیکند، بلکه به تردیدها درباره سلامت نظام بانکی دامن میزند. انتشار نام ابربدهکاران، چه در زمان مناسب و چه با تأخیر، در نهایت یک پیام روشن دارد: بحران بدهیهای کلان غیرجاری عمیقتر از آن است که با بازیهای آماری و رسانهای پنهان بماند.
گفتنی است بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی «شرکت توسعه نفت و صبای گاز کنگان» با بدهی حیرتآور حدود ۱۰۴ هزار میلیارد تومان به بانک پاسارگاد، در صدر فهرست بزرگترین بدهکاران بانکی کشور قرار گرفته است. پس از آن، «شرکت تولید برق ماهتاب کهنوج» با بدهی ۶۸.۸ هزار میلیارد تومانی به بانک صنعت و معدن و «شرکت تولیدی آرین ماهتاب گستر» با بدهی ۲۲.۶ هزار میلیارد تومانی به بانک صادرات، رتبههای بعدی این لیست سیاه را به خود اختصاص دادهاند.
واقعیت آن است که بدهیهای کلان غیرجاری، امروز به یکی از مهمترین گرههای ساختاری نظام بانکی تبدیل شده و هرگونه تعلل یا بازی با زمان انتشار آمار، تنها به تشدید بیاعتمادی عمومی و تعمیق بحران میانجامد؛ بحرانی که دیگر با روشهای نخنمای پنهانکاری قابل مدیریت نیست.
