واکنش سازمان بورس به یک مصاحبه

مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بورس در واکنش به اظهارات بهروز خدارحمی در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: در بخشی از این مصاحبه به عدم فرهنگ‌سازی مناسب در زمینه سرمایه‌گذاری و فراهم نکردن ابزارهای کافی مورد نیاز این بازار اشاره شده، اما به نظر بنده چنین موضوعی درست نیست، زیرا به موازات توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری، نهادسازی و ابزارسازی در بازار سرمایه، در حوزه فرهنگ‌سازی نیز طی سال‌های اخیر اقدامات بسیار زیادی به عمل آمده که یکی از علل افزایش قابل توجه تعداد سهامداران در کشور در مقایسه با قبل، همین اقدامات گسترده و متنوع است، بنابراین اطلاق اینکه سرمایه‌گذاری‌های شکل گرفته امروزی نه به واسطه فرهنگ‌سازی و توسعه بازار، بلکه به واسطه فرصت‌طلبی و از روی ناآگاهی سرمایه‌گذاران بوده، قضاوتی غیرمنصفانـه است.

سعید مستشار افزود: اولین و مهمترین انگیزه هر فردی برای سرمایه‌گذاری، استفاده از فرصت‌های کسب درآمد است و در این خصوص، سرمایه‌گذاران حساسیت زیادی دارند و براساس میزان ریسک و بازده بازارهای سرمایه‌گذاری ازجمله بورس، نسبت‌به سرمایه‌گذاری و یا عدم سرمایه‌گذاری در آنها تصمیم‌گیری می‌کنند، پس نمی‌توان گفت اقدام آنها از سر ناآگاهی و عدم شناخت بوده است؛ اگرچـه مسئولان بازار سرمایه نیز همواره و در همه شرایط، سرمایه‌گذاران را به اصولی همچون سرمایه‌گذاری هوشمندانه، نگاه بلندمدت و پرهیز از رفتارهای هیجانی و احساسی تشویق می‌کنند و این اصول، محور تمامی برنامه‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی سازمان طی سال‌های اخیـر بوده است.

این مقام مسئول در بیان مصداق های اقدامات صورت گرفته از سوی این سازمان در بخش فرهنگ‌سازی و آموزش در سال‌های اخیر گفت: تولید و پخش برنامه‌های متنوع و گسترده آموزشی از شبکه‌های مختلف صدا و سیما و پخش روزانه یک ساعت برنامه زنده رادیویی (استودیو بورس) با محوریت ارتقای سطح آگاهی عموم نسبت به سرمایه‌گذاری در بورس ازجمله این اقدامات در سال‌های اخیر بوده و هم‌اکنون نیز مجموعه جامع آموزشی الفبای بورس در قالب 70 قسمت، در یکی از ساعات پرمخاطب از شبکه دوم سیما در حال پخش است که ازطریق این برنامه، برای نخستین‌بار مفاهیم و اصول پایه‌ای سرمایه‌گذاری در بورس بصورت جامع و البته به شیوه جذاب و ساده، برای عموم جامعه بازگو می‌شود.

وی همچنین به راه‌اندازی تالار مجازی بورس ایران اشاره کرد و گفت: تالار مجازی بورس در مدت فعالیت دو ساله خود، توانسته بیش‌ از 150 هزار نفر را ازطریق فضای مجازی و شبیه‌سازی شده، با سرمایه‌گذاری در بورس آشنا کنـد و می‌توان گفت یکی از موثرترین اقدامات در راستای ارتقاء سطح دانش و مهارت علاقه‌مندان سرمایه‌گذاری در بورس بوده است که حتی در عرصه بین‌المللی نیز قابل ارائه است.

مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بورس در ادامه، موضوع تربیت نیروی انسانی متخصص در بازار سرمایه را مدنظر قرار داد و با اشاره به راه‌اندازی کمیته راهبری آموزش از سال گذشته گفت: از زمان تشکیل این کمیته تاکنون، 20 موسسه آموزشی برای برگزاری بیش از 200 دوره آموزشی در حوزه بازار سرمایه مجوز دریافت کرده‌اند و در واقع، از این طریق بخش خصوصی نیز در کنار سازمان بورس، بصورت جدی در بخش آموزش فعال شده است و بدون شک، مهمترین هدف از چنین اقدامی، تربیت نیروی انسانی متخصص در بازار سرمایه و ارتقاء سطح توانمندی افراد در این حوزه است.

وی همچنین به طراحی دوره های MBA بازار سرمایه و دوره های کاردانی و کارشناسی بورس در دانشگاه جامع علمی کاربردی برای نخستین‌بار اشاره کرد و گفت: این رشته‌های تحصیلی که از سال گذشته، متناسب با نیازهای روز بازار سرمایه و با هدف تربیت نیروی انسانی در این حوزه طراحی و راه‌اندازی شد، هم‌اکنون با استقبال بسیار خوب علاقه‌مندان مواجه شده و قطعا به تخصص‌گرایی در بازار سرمایه کمک خواهد کرد، به علاوه هر سال، در دو مرحله و با شرکت بیش از 20 هزار داوطلب، آزمون گواهینامه‌های حرفه‌ای برگزار می‌شود که اخذ این گواهینامه‌ها، مستلزم کسب دانش لازم در حوزه مالی و بازار سرمایه بوده و این موضوع نیز در حرفه‌ای شدن بازار سرمایه موثر بوده است.

مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بورس با بیان اینکه بسیاری از الزامات توسعه بازار سرمایه و فراگیر شدن این بازار، ازجمله راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری، طراحی ابزارهای جدید و متنوع مالی و... در قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر 84 دیده شده است، افزود: اگر اقدامات صورت‌گرفته از زمان تصویب قانون و تأسیس سازمان بورس تاکنون را منصفانه بررسی کنیم، خواهیم دید که بهره‌گیری مطلوبی از ظرفیت‌های این قانون صورت گرفته و با اقداماتی همچون راه‌اندازی بیش از 100 صندوق‌ سرمایه‌گذاری، راه‌اندازی شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری و سبدگردان‌ها، طراحی و ورود ابزارهای مالی جدید مانند اوراق اجـاره، توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری و راه‌اندازی معاملات آنلاین و به موازات این اقدامات، اقدامات گسترده آموزشی، فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی، در مدتی نه چندان طولانی، سطح شناخت و مشارکت عموم جامعه نسبت به بورس به نحو قابل قبولی ارتقاء یافته است که این مقطع، در دوران عمر 46 ساله بورس، کاملا برجسته است و فقط طی شش سال اخیـر، تعداد سهامداران بورس از حدود 3 میلیون نفر به 6 میلیون و 600 هزار نفر افزایش یافته، یعنی بیش از دو برابر شده است.

وی همچنین درخصوص مقایسه تعداد کدهای سهامداری در ایران در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته توسط دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری گفت: ما هم اعتقاد داریم در این حوزه با مطلوب و ایده‌آل فاصله داریم، چراکه اگر چنین نبـود، هیچ حرکت و یا اقدام جدیدی هم نمی‌بایست صورت می‌گرفت، اما در کنار این مقایسه لازم است وضعیت ایران با کشورهای منطقه را هم مقایسه کرد که اگر از این منظر نگاه کنیم، در حال حاضر ایران، رتبه نخست را ازنظر نسبت تعداد سهامدار به جمعیت در منطقه دارد و از این نظر، حتی از کشورهایی مثل ترکیه که در حوزه بازار سرمایه، جزو کشورهای پیشرفته محسوب می‌شود نیز بسیار جلوتر هستیم. یا برای مثال، کشوری مانند پاکستان با جمعیتی حدود 3 برابر ایران، تنها حدود 500 هزار کد سهامداری دارد.

مدیر امور بین‌الملل سازمان بورس در بخش دیگری از اظهارات خود، به موضوع بین‌المللی شدن بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: بحث بین‌المللی شدن بازار سرمایه و ارتباط بازار سرمایه ایران با بازار سرمایه سایر کشورها، همواره در دستور کار سازمان بوده و بصورت جدی پیگیری می‌شده است، اما باید توجه داشت که محدودیت‌های بین‌المللی حاکم بر شرایط کلی کشور، تأثیر قابل توجهی بر این امر دارد، همانگونه که موضوع عضویت ایران در IOSCO نیز علیرغم پیگیری‌های چندین ساله و احراز همه شرایط لازم برای عضویت به اذعان خود IOSCO، صرفا به دلایل سیاسی تاکنون محقق نشده و این موضوع صراحتا توسط این نهاد بین‌المللی، اعلام شده است.

وی در عین حال اقداماتی مانند تصویب آئین‌نامه سرمایه‌گذاری خارجی در بورس و بدنبال آن، جذب سرمایه‌گذاران خارجی، برگزاری سالیانه کنفرانس بازار سرمایه اسلامی با حضور نمایندگان بیش از 20 کشور به میزبانی سازمان بورس، برگزاری نمایشگاه بین‌المللی بورس، بانک و بیمه به‌عنوان بزرگترین نمایشگاه صنعت مالی خاورمیانه، بازدیدهای دوجانبه و امضای بیش از 10 تفاهمنامه همکاری با سازمان‌ها و نهادهای ذیربط بین‌المللی را ازجمله اقداماتی دانست که علیرغم همه محدودیت‌ها در عرصه بین‌الملل، در سال‌های اخیر به انجام رسیده است.

مستشار در پاسخ به انتقاد دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری مبنی‌بر اینکه سفرهای خارجی فعالان بازار از سایر کشورها کمرنگ شده است، گفت: موضوع سفرهای خارجی با هدف آشنایی با بازار سرمایه سایر کشورها همچنان ادامه دارد و متوقف نشده، اما با توجه به سیاست سازمان و شرکت اطلاع‌رسانی مبنی‌بر فعال شدن کانون‌ها در این امر و با توجه به اینکه کانون کارگزاران نیز هر سال سفرهایی را برای بازدید از بازار سرمایه سایر کشورها تدارک می‌بیند، تصمیم‌ گرفتیم این موضوع را به کانون‌ها واگذار کنیم و مناسب است کانون نهادهای سرمایه‌گذاری نیز در این خصوص، فعال شود، کما اینکه یکی از وظایف مصرح کانون‌ها نیز ارائه خدمات آموزشی، بویژه به اعضای کانون‌هاست.

مدیر روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان در پایان، خاطرنشان کرد ما همواره اعتقاد داریم برای بازار سرمایه کشور، فرصت‌های بهبود وجود دارد و همین اعتقاد نیز انگیزه نوآوری و توسعه مستمر بازار سرمایه را برای دست‌اندرکاران این بازار فراهم می‌کند، اما در مسیر نقد و بررسی، باید همانطور که نگاه به آینده داریم، به گذشته و روند تحولات نیـز نیم‌نگاهی داشته باشیم تا نقاط قوت و ضعف، در یک بررسی جامع و منصفانه، در معرض تحلیل قرار گیرد.