رشد بورس در سایه صلح

کد خبر : ۱۰۵۷۹۷

محبوبه مغانی: بورس تهران سرانجام از فشار بحران منطقه‌اي رها شد و همگام با بورس‌هاي منطقه‌اي دور جديدي از صعود شاخص را به نظاره نشست. اما متوقف شدن سياست جنگی آمريكا در قبال سوريه و كاهش بحران در منطقه، قيمت طلا و ارز را در بازارهاي جهاني و داخلی با افت مواجه كرد. از سوی دیگر سفر رياست‌جمهوري ايران به بیشکک براي شركت در اجلاس شانگهاي و مذاكره وي با پوتين درخصوص بحران سوريه از یک سو و ارزیابی‌هاي مثبت از ادامه سفر وي در ماه جاری به نيويورك به منظور حضور در نشست سازمان ملل که سبب طرح برخي ديدگاه‌هاي دولت جديد براي حل موضوعات هسته‌اي خواهد شد، به ایجاد امنیت بيشتر در عرصه اقتصادي منجر شده است.

به‌طوری‌که در میان بازارهای سرمایه‌گذاری در کشور، این امنیت در شاخص بازار‌سرمایه نمود یافت و بورس تهران توانست در پایان هفته‌ای که گذشت بازدهی مثبتی را عاید سرمایه‌گذاران خود کند. اما در عرصه بین‌المللی و در ايالات متحده آمريكا در حالي شمارش معكوس براي نشست سياستي فدارال رزرو در 18-17 سپتامبر آغاز شده است كه تحليلگران انتظار دارند كه اين سازمان دولتي،‌ سياست‌هاي انبساطي خريد سالانه اوراق قرضه خود را بين 10 تا 20 ميليارد دلار كاهش دهد.

اگرچه انتشار آمار اشتغال نااميدكننده آمريكا (در روز جمعه 6 سپتامبر) ترديد در مورد شروع عقب‌نشيني فدرال رزرو از سياست‌هاي كمي خود را افزايش داده است. به طوری که به رغم آنکه يكي از اعضاي فدرال رزرو به عدم جمع‌بندي خاصی براي تصميم‌گيري در مورد حمايت از متوقف‌شدن بخشي از محرك 85 میلیارد دلاري اشاره كرده است؛‌ يك مقام ارشد بانك مركزي اروپا با هشدار نسبت به توقف طرح محرك پولي آمريكا، نسبت به تاثير منفي زياد آن بر اقتصاد جهاني و بازارهاي مالي ابراز نگراني كرده است. در سال 1994 ميلادي در پي رشد و رونق اقتصاد آمريكا، فدرال رزرو اقدام به متوقف كردن برنامه‌هاي محرك پولي خود كرد كه اين امر موجب كاهش شديد ارزش اوراق قرضه و شاخص سهام در بازارهاي جهاني شد.

از سوي ديگر با توجه به عبور كسري بودجه آمريكا براي چهارمين سال متوالي از يك تريليون دلار، اگر كنگره آمريكا با درخواست دولت براي افزايش سقف بدهي‌ها موافقت نكند دولت واشنگتن تا 18 اكتبر اعلام ورشكستگي خواهد كرد. همچنین سرمايه‌گذاران در اتحاديه اروپا در حالي با انتشار اطلاعات اقتصادي بهتر از انتظار منطقه يورو مواجه شدند كه تحولات سياسي در ايتاليا مبني بر تصميم‌گيري سنا براي لغو عضويت برلوسكوني در مجلس آن كشور، مي‌تواند تهديدي براي ائتلاف سياسي در ايتاليا باشد. در صورت اخراج برلوسكوني از سناي ايتاليا و عملي شدن تهديد وي مبني بر عدم راي اعتماد حزب برلوسكوني به دولت كنوني، بايد انتخابات زودهنگام در ايتاليا برگزار شود. در كنار اين مسائل سياسي در ايتاليا، آمارهاي اقتصادي در اين كشور نيز حكایت از كاهش رشد اقتصادي ايتاليا در سه ماهه دوم امسال دارد.

از سوي ديگر در فرانسه نيز توليدات صنعتي در ماه ژوئيه از كاهش برخوردار بوده است كه در پي اين امر وزير اقتصاد و دارايي فرانسه از افزايش كسري بودجه اين كشور در سال 2013 خبر داد. شايد تنها خبر خوش در اين منطقه موافقت پارلمان اروپا با ايجاد اتحاديه بانكي اروپا باشد تا به اين واسطه بخشي از طرح بلندپروازانه اين اتحاديه براي تضمين ثبات مالي اين منطقه به اجرا درآيد.

اما در كنار تمام مسائل بين المللي، حتی خبر صدور مقررات وارداتي جديد از سوي اداره گمرك هند و ايجاد انتظار براي افزايش محموله‌هاي وارداتي طلا نتوانست مانع ازکاهش 6 درصدی هر اونس طلا در طول هفته ای که گذشت، شود. براساس جديدترين گزارش‌ها، ميزان خريد طلا توسط بانك‌هاي مركزي جهان در شش ماهه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل 32 درصد كاهش داشته است. بر اين اساس پيش‌بيني مي‌شود بانك‌هاي مركزي جهان در شش ماهه دوم سال 170 تن طلا خريداري كنند. از سوي ديگر بازار طلاي سياه با تحت‌الشعاع قرار گرفتن از مسائل سوريه و ليبي قيمت آن تا روز گذشته از روند افزايشي برخوردار بود. افت ذخاير انرژي آمريكا به عنوان بزرگ‌ترين مصرف‌كننده جهان موجب افزايش قيمت انرژي در بازارهاي جهاني شده است. اگرچه درخواست اوباما از كنگره مبني بر به تاخير انداختن راي‌گيري درخصوص اقدام نظامي برضد سوريه مي‌رفت كه منجر به كاهش قيمت نفت شود اما بهبود وضعيت اقتصادي چين و رشد چشمگير توليدات صنعتي اين كشور مانع از افت جهاني قيمت نفت شد.

در اين ميان نگراني آژانس بين‌المللي انرژي از بالا بودن قيمت‌هاي كنوني نفت خام كه مي توانست منجر به آزاد سازي ذخائر استراتژيك نفت شود، اختلال در عرضه نفت ليبي از ميان برده است. اما در بازار داخلي؛ رييس‌جمهور در يك برنامه زنده تلويزيوني به ارائه نخستين گزارش رسمي خود پرداخت كه به موجب اين گزارش رشد اقتصادي براساس اظهارات بانك مركزي در نيمه نخست سال 91، منفي 2/2 درصد و براساس گزارش مركز آمار منفي 4/5 درصد بوده است. از سوي ديگر كاهش ارز زائران حج تمتع از هزار به 300 دلار براساس ارز مبادله‌اي، نامه ديوان محاسبات به بانك مركزي مبني بر غيرقانوني بودن اخذ مابه‌التفاوت ارزي از تسهيلات گيرندگان حساب ذخاير ارزي، اعلام تورم 5/138 درصدي كالاهاي صادراتي در يك ماه، صدور دستور بازنگري در دستورالعمل فعاليت صرافي‌ها از سوي معاون اول رييس‌جمهور، اعلام بازنگري تعهدات و بخش‌نامه‌هاي ارزي از سوي رييس بانك مركزي به منظور رفع ابهام‌ها در ارائه ارز 1226 توماني به كالاهاي اساسي و تعلق گرفتن يارانه در ازاي مابه‌التفاوت ارز 1226 توماني و ارز مبادله‌اي در كالاهاي اساسي، تغيير سهميه ارز مسافرتي و عدم تغيير نرخ سود بانكي از جمله مهم‌ترين اخبار در عرضه اقتصادي بود كه سبب شد تا هر دلار آمريكا در مركز مبادلات ارزي از 24 هزار و 846 ريال به 24 هزار و 740 ريال و هر يورو از 32 هزار و 740 ريال به 32 هزار و 949 ريال تغيير يابد.

اين در حالي است كه تاخیر در حمله آمريكا به سوريه سبب شد تا قيمت‌هاي طلا و ارز در بازار داخلي همچنان به روند منفي خود ادامه دهند؛ به‌طوري كه در بازار آزاد هر دلار آمريكا از افت 5/3 درصدي و هر يورو در مجموع از افت 8/2 درصدي برخوردار شد. همچنين قيمت سكه نيز با بازدهي منفي 7/6 درصدي و هر گرم طلاي 18 عيار با كاهش 3/6 درصدي مواجه شدند. اما در بازار مسكن؛ در حالي اعلام مي‌شود كه متوسط اجاره ماهانه به علاوه 3 درصد وديعه پرداختي براي اجاره يك مترمربع زيربناي مسكوني از طريق بنگاه‌هاي معاملات ملكي در سطح کل کشور 074/58 ريال بوده است كه اجاره ماهانه نسبت به دوره ماه قبل 9/9 درصد و نسبت به دوره مشابه سال قبل 2/30 درصد افزايش داشته است. در ميان استان‌هاي كشور بيشترين متوسط اجاره ماهانه به علاوه 3 درصد وديعه پرداختي براي اجاره هر مترمربع زيربناي مسكوني معامله شده 130 هزار و 777 ريال در استان تهران و كمترين آن 15 هزار و 545 ريال در استان يزد بوده است.

همه اين مسائل موجب شد تا وزير راه و شهرسازي از اعلام روش‌هاي پس انداز سرمايه‌گذاري مسكن به واسطه تشكيل انواع صندوق‌هاي پس‌انداز مسكن ظرف 2 ماه آينده خبر دهد. همچنين پس از اعلام وزير راه و شهرسازي مبني بر شكستن انحصار پرداخت تسهيلات مسكن از سوي بانك مسكن، بسته‌اي از سوي مسوولان رده بالاي بانك مسكن آماده شده است كه در آن روش‌هاي مختلفي براي افزايش سقف وام و رونق بازار مسكن پيشنهاد شده است. اما در بازار سرمايه؛ پس از آرام شدن تب احتمال بروز جنگ و از ميان رفتن نگراني‌ها، معامله‌گران در پايان اين هفته به آرامش رسيدند و بازار تا حد زيادي از صف‌هاي فروش سنگين فاصله گرفت. اگرچه در اين بین رييس‌جمهور نيز در عرصه اقتصادي افزايش 38 درصدي قيمت حامل‌هاي انرژي را در سال جاري منتفي اعلام كرد تا به این واسطه صنعت پتروشیمی را از نگرانی در تامین مواد اولیه برهاند. در همين حال نزديك بودن پايان سال مالي بيشتر شركت‌هاي كارگزاري و الزام به تسويه اعتبارات، فشار عرضه‌ها را در بازار سرمایه دوچندان كرده بود. اما اکنون با رفع نگراني‌هاي سياسي، بازار با استرس کمتری براي تسويه بدهي‌هاي اعتباري خود به كارگزاران رو به رواست و معامله گران مي توانند سهام خود را در شرايط بهتري به فروش رسانند.

بر اين اساس در فعاليت 5 روز كاري بورس تهران در هفته منتهي به بيستم شهريوماه امسال، حجم و ارزش معاملات به ترتيب از رشد 11 و 9/18 درصدي برخوردار شد. همچنين با افزايش 21 درصدي تعداد خريداران در اين بازار تعداد دفعات معاملات نيز از افزاش 27 درصدي برخوردار بود. به اين ترتيب در پي معامله يك ميليارد و 870 ميليون سهم و حق تقدم به ارزش 7 هزار و 369 ميليارد ريالي، شاخص كل بورس تهران با بازدهي 75/1 درصدي همراه شد.