اثرات قیمت نفت در اقتصاد جهان

بنا بر گزارش بورس نیوز با اینکه قیمت نفت خام از تلاش خود برای فتح قیمت 100 دلار دست برداشته است، اما در فاصله 20 روز به پایان سال جاری میلادی، تحلیلگران بر این باورند که قیمت های نفت پیش از ثابت شدن در سطح 90 دلار، باز هم به قیمت 100 دلار خواهد رسید و علت این امر نیز از نظر آنها، فزونی تقاضای جهانی بر مقدار عرضه می باشد.

سال 2006 شاهد جهش زیادی در قیمت نفت بوده و 12 سپتامبر و سپس 23 اکتبر، قیمت نفت خام به ترتیب به سطح 80 و 90 دلار دست یافت. در 7 نوامبر این قیمت به 62/98 و سرانجام در 21 نوامبر قیمت به 29/99 دلار در هر بشکه رسید.

مازاد تقاضا بر عرضه، علت اصلی افزایش قیمت:

دپارتمان انرژی ایالات متحده (DOE) در گزارشی اعلام نموده است که تقاضای بالا و عرضه محدود علت ریشه ای افزایش قیمت نفت است.

DOE اعلام نموده است که تولید کنندگان نفت خام 64/84 میلیون بشکه در روز تولید می نمایند و این در حالی است که میزان مصرف 7/85 میلیون بشکه در روز است. کمبود عرضه بیش از یک میلیون بشکه است و انتظار می رود این میزان در سال آینده بیش از این نیز بشود.

به گزارش گروه بین الملل بورس نیوز کارشناسان بر این باورند که زمینه تقویت قیمت نفت خام در سال 2007 افزایش کسری میان رشد تقاضا و رشد عرضه کشورهای تولید کنندگان غیر اوپک می باشد و رشد اکتشاف و تولید نفت کمتر از نرخ رشد مصرف بوده است.

سایر فاکتورهای دخیل در افزایش قیمت نفت:

جدا از فاکتورهای بنیادی عرضه و تقاضا، عوامل بسیاری وجود دارد که نقش برجسته را در افزایش قیمت نفت ایفا می کنند.

مسولین دپارتمان مسایل اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل اعلام نموده است که کاهش ارزش دلار که به دنبال دو کاهش پیاپی در نرخ بهره توسط فدرال رزرو رخ داد و دلار را به پایین ترین سطح خود در مقابل سایر ارزها رساند، نفت خام را در سایر برابر ارزها همانند یورو ارزان ساخت.

بازارهای آتی نفت، خرید و فروش نفت به دلار برای سرمایه گذاران در وضعیت کاهش ارزش دلار جذاب تر شده است، هنوز بسیاری از مردم بر این باورند که سفته بازی قیمت نفت را تا این حد بالا برده است اما مدیر بخش تحقیقات بازار کارگزاری Tradition Energy Futures در این زمینه به ذکر این نکته پرداخته است که سفته بازی تنها می تواند 5 تا 10 دلار در هر بشکه بر قیمت بیفزایند.

تحلیل گران فاکتورهای دیگری را نیز پیرامون دو برابر شدن قیمت نفت در سال جاری عنوان می نمایند که از جمله آنها می توان به بی ثباتی ژئوپلیتیکی، بلایای طبیعی، تغییر در موجودی نفت خام به خصوص در ایالات متحده و عدم توان لازم برای تولید فوری در کشورهای عضو اوپک اشاره نمود.

تأثیر بر اقتصاد جهانی:

برخی تحلیلگران برا این باورند که افزایش قیمت نفت اثراتی را بر کل اقتصاد می گذارد از سمت تولید کنندگان، هزینه های تولید برق بالا رفته و باعث می گردد که هزینه های محصولات کارخانه ای نیز بالا رود، از سمت مصرف کنندگان نیز شاهد افزایش قیمت بنزین برای وسایل نقلیه می شود، این امر منجر به کاهش مخارج و اعتماد مصرف کنندگان می گردد. به علاوه قیمت بالای نفت بر اقتصادهای نوظهور، بیش از کشورهای توسعه یافته تأثیر خواهد گذاشت.

با افزایش قیمت نفت، قیمت فرآورده های سوختی نیز در این کشورها بالا رفته و موجب کاهش مصرف می گردد، اما از سوی دیگر این افزایش قیمت، بار مالی را بر دوش بخش تجارت و خانواده ها انداخته و ریسک تورم را بالا می برد. این تأثیر بر کشورهای غیر اوپک همانند چین، هند و کشورهای خاورمیانه و اقتصادهای متکی بر رشد پایه انرژی ، اثر بیشتری خواهد گذاشت.

در حالی که چین و سایر اقتصادهای آسیایی بر صادرات به اقتصادهای پیشرفته برای رشد تولید ناخالص داخلی خود حساب نموده اند، کند شدن رشد اقتصادی کشورهای پیشرفته رشد تولید ناخالص داخلی اقتصادهای نوظهور را نیز خواهد نمود.

این در حالی است که کشورهای پیشرفته همچون ایالات متحده از اقتصادی مبتنی بر تولید کارخانه ای به سمت اقتصاد تولید کننده خدمات شرکت کرده و تأثیر افزایش قیمت نفت، آنچنان جدی نمی باشد.

کارشناسان عقیده دارند که قیمت نفت در حدود 90 دلار باقی خواهد ماند و دیر یا زود، به سطح 100 دلار نیز خواهد رسید.

قیمت نفت تا زمانی که با مسایل از قبیل درگیری ایران و ایالات متحده و آشفتگی در بازارهای مالی که تحت تأثیر بحران وام های رهنی ایالات متحده اتفاق افتاده است بازارهای نفت به شدت بکدیگر مرتبط شده و دیگر تنها عرضه و تقاضا بر قیمت نفت تأثیر ندارد.