گلایه های تمام نشدنی سهامداران از عرضه های اولیه
براساس گزارش بورس نیوز، سهام شرکت های مذکور پس از طی کردن فرآیند کشف قیمت در روز عرضه اولیه، روند قیمتی مناسبی را طی روزهای آتی معاملاتی خود در پیش گرفتند، به گونه ای که می توان گفت فعالان بازار سرمایه که در زمان عرضه اولیه موفق به خرید سهام شرکت های مذکور شدند، بازدهی مناسبی را تاکنون از سرمایه گذاری های خود کسب کرده اند. از این رو، روند معاملاتی نمادهای "حسینا"، "مفاخر" و "تیپیکو" در حالی با رشد قیمتی مناسبی همراه شده که به دلیل مشکلات موجود در سیستم معاملات بر خط حین عرضه اولیه سهام آنها، تنها عده معدودی از افراد حقیقی موفق به خرید سهام شرکت های مذکور شده اند و به عبارت دیگر خیل عظیمی از فعالان بازار سرمایه از مشارکت در عرضه های اولیه و منتفع شدن از روند قیمتی آنها بی نصیب ماندند.
براساس این گزارش، سهامداران حقیقی در حالی همواره گلایه ها و شکایات خود را نسبت به سیستم ثبت دستورهای خرید در زمان عرضه اولیه از طریق تماس های مکرر تلفنی با این سایت خبری اعلام کرده اند که این موج شکایات از سوی سهامداران بورس در شرایط فعلی نامناسب حاکم بر بازار سهام شدت گرفته و به نوعی موجب تقویت عدم رضایتمندی آنها نسبت به نحوه معاملات در زمان عرضه اولیه سهام شرکت ها شده است.
در این شرایط اما، بسیاری از فعالان بازار سرمایه معتقدند که به دلیل رانت خواری شرکت های کارگزاری و معامله گران در آن و البته با قصد قبلی، اخلال در سیستم معاملات بر خط به وجود می آید تا متقاضیان حقیقی نتوانند در ثبت دستور خود موفق شوند که در پی این امر بخش عمده ای از سهام عرضه شده توسط کارکنان کارگزاری ها و البته برخی مشتریان خاص آنها خریداری می شود.
اما نکته قابل توجه این است که به نظر می رسد فعالان بازار سرمایه و سهامداران تنها به دلیل عدم رضایتمندی از نحوه ارایه خدمات از طریق کارگزاری ها در زمان عرضه اولیه، همگی بر تخلف شرکت های کارگزاری اتفاق نظر دارند، چراکه به نظر می رسد سیستم معاملات به گونه ای طراحی شده که این شرکت ها از قابلیت و توانایی ایجاد اخلال در سیستم معاملات برخط برخوردار نباشند و این عقیده تنها به دلیل ناراحتی و نارضایتی سرمایه گذاران از نحوه عملکرد مقامات و مسئولان ذیربط در این باره، در بازار سرمایه مطرح می شود. از این رو در صدد آن برآمدیم تا نظر یکی از کارشناسان در حوزه فناوری اطلاعات و نرم افزار را در این خصوص جویا شویم.
نهادهای مختلف در جستجوی یافتن راهکار
در همین ارتباط، مدیر عامل شرکت نرم افزاری صحرا در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز عنوان کرد: نحوه عملکرد سیستم معاملاتی در بازار سرمایه به عوامل مختلفی همچون پهنای باند مخابرات، تجهیزات سخت افزاری، اینترنت و طراحی زیرساخت هایی برای آن بستگی دارد. این در حالی است که با توجه به افزایش قابل توجه حجم تقاضا در زمان انجام عرضه های اولیه، یکی از پارامترهای مذکور هنگام پردازش اطلاعات دچار مشکل می شود و در نهایت سبب عدم موفقیت فعالان بازار سرمایه جهت خرید سهام از طریق سیستم معاملات برخط می گردد که البته این اخلال همیشه در روند معاملات بروز نمی کند.
حمیدرضا توسلی با ضعیف خواندن احتمال وجود امکانی برای شرکت های کارگزاری جهت ایجاد اخلال در سیستم معاملات، در این باره افزود: سیستم های نرم افزاری در حالی مطابق با ضوابط و قوانین تدوین شده از سوی سازمان بورس، طراحی و به شرکت های کارگزاری ارایه می شوند که تمامی امکانات و خدمات ارایه شده به شرکت های مذکور ابتدا مورد تأیید نهادهای ناظر و بخش فناوری اطلاعات در سازمان بورس قرار می گیرد، سپس در شرکت های کارگزاری به کار برده می شود. برهمین اساس می توان گفت از لحاظ سیستماتیک چنین امکانی در ساختار نرم افزاری سیستم معاملاتی بورس وجود ندارد.
وی به برنامه های شرکت های نرم افزاری جهت رفع مشکل مذکور اشاره کرد و ابراز داشت: با توجه به اینکه مشکلات موجود در سیستم معاملات بر خط در روز عرضه اولیه از رشد حجم تقاضا برای خرید سهام نشأت می گیرد، شرکت های فعال در حوزه فناوری اطلاعات همچون صحرا در حال ارایه راهکارهایی جهت رفع مشکل مذکور همچون تقویت زیرساخت های نرم افزاری هستند.
این مقام مسئول در خاتمه با بیان اینکه سازمان بورس برنامه هایی جهت افزایش ظرفیت سیستم های معاملاتی متناسب با حجم تقاضا در نظر دارد، اظهار داشت: در پی افزایش اقبال عمومی نسبت به سرمایه گذاری در بورس و نیز رشد حجم نقدینگی وارد شده به آن، سازمان بورس نیز برنامه هایی جهت توسعه ظرفیت در سیستم های معاملاتی همچون افزایش پهنای باند مخابرات و سخت افزاری به منظور جلوگیری از بروز مشکلاتی در زمان عرضه اولیه در نظر دارد. برهمین اساس می توان گفت نهادهای مختلف همچون شرکت های کارگزاری، نرم افزاری و فعالان بازار سرمایه، همگی در حال پیگیری رفع مشکل مذکور هستند.
یک پیشنهاد برای رفع این مشکل
براساس گزارش بورس نیوز، هر چند تمامی شواهد حاکی از تبرئه کارگزاری ها از اتهام اعمال دخل و تصرف در سیستم معاملات بر خط حین عرضه اولیه است، اما طبیعی به نظر می رسد که این ظن و گمان بد نسبت به شرکت های کارگزاری همچنان به قوت خود باقی بماند و از صفحه ذهن سرمایه گذاران پاک نشود. برهمین اساس در ادامه این گزارش در صدد آن برآمدیم تا راهکارهایی جهت برطرف کردن مشکل مذکور ارایه دهیم.
براساس این گزارش، ایجاد امکان ثبت دستور خرید از ساعات ابتدایی شروع معاملات در بورس برای تمامی افراد متقاضی و با قیمت های مورد نظر آنها که براساس انجام تحلیل برآورد شده را می توان به عنوان راهکاری جهت جلوگیری از ایجاد اخلال در سیستم معاملات پیشنهاد کرد، چراکه به نظر می رسد یکی از ایرادات موجود در سیستم فعلی، وجود فرصت محدود برای ثبت دستور خرید در مقابل تعداد زیاد متقاضی باشد که این امر موجب اعمال فشار بر سیستم معاملات و در نتیجه بروز اخلالاتی در آن می شود.
به عبارت بهتر براساس راهکار عنوان شده، این فرصت به تمامی متقاضیان داده می شود تا با فراغ بال و به دور از هیجانات و التهابات حاکم بر عرضه های اولیه ناشی از در اختیار داشتن فرصت محدود برای ثبت دستور خرید و البته براساس تحلیل های انجام شده توسط آنها اقدام به خرید کنند که در این بین باید در نظر داشت قبل از فرآیند کشف قیمت به هر متقاضی تنها یکبار امکان ثبت دستور با قیمت مورد نظر آن داده می شود. بدین ترتیب عرضه کننده سهام شرکت ها نیز پس از بررسی قیمت های ثبت شده و تطابق آن با قیمت مورد نظر و پیشنهادی خود می تواند نسبت به عرضه سهام اقدام کند و بدین نحو فرآیند کشف قیمت همزمان با مشارکت تمامی افراد اعم از حقیقی و حقوقی انجام می پذیرد.
اما در این بین عدم تناسب میان میزان عرضه و تقاضا برای یک سهم مشکل موجود بر سر راه اجرای برنامه مذکور می باشد که برای رفع آن نیز پیشنهاد می شود عرضه کننده بر مبنای خاصی همچون در نظر گرفتن اولویت زمانی در ثبت دستور یا انتخاب متقاضی به صورت تصادفی اقدام به تخصیص سهام به متقاضیان کند.
در پایان این گزارش می افزاید، به نظر می رسد اجرای این برنامه موجب می شود تا فعالان بازار سرمایه نسبت به ثبت قیمت خرید دقت عمل به خرج دهند و تحلیل بنیادی سهام شرکت ها را مبنایی برای برآورد قیمت آن قرار دهند. از این رو می توان گفت انجام عرضه اولیه به صورت عنوان شده به حرکت بازار سهام و سهامداران به سمت تصمیم گیری براساس تحلیل کمک شایان توجهی می کند و از تشکیل صف های خرید میلیونی در سهام شرکت ها در زمان عرضه اولیه جلوگیری به عمل می آورد.

آقا من نتونستم حسینا و تیپیکو بخرم ... با اینکه دقیقا تو همه لحظه اولیه سفارشم رو ارسال کردم ... حالا کی باید بیاد جواب ضرر منو بده .. تو بازار منفی می خواستم دوقرون سود کنم ... اینم به خاطر بی کفایتی آقایون و سیستمشون که همیشه تو عرضه های اولیه دچار مشکل میشه ، نشد که نشد ... واقعا دیگه از دستتون خسته شدیم ... بابا اگه نمی تونید برید کنار تا یه تیم کار بلد بیاد ... اینم وضعیت بازارتون ... مردم بدبخت رو گول زدید تمام سرمایه هاشونو جمع کردید که به خیال خودتون جلوی تورم و دلال بازی رو بگیرید ... الان این همه پول از بازار بورس بیاد برون که پدر همه در میاد ... خواهشن از این مغزی که خداوند بهتون داده یه چند ثانیه استفاده کنید ... آقا جان مادرت سانسور نکن من که حرف بدی نزدم ... والللا
بازم مثل هميشه در زمان عرضه تيپيكو ، سيستم ما دچار اشكال شد . فكر كنم در همون زمان 10 دقيقه كه عرضه طول كشيد بيش از 50 بار سفارش خريد زدم . همش پيغام مي داد ، نماد معتبر نيست ! و ....
نه حسينا گير ما امود ، نه مفاخر و نه تيپيكو....
شرکت های کارگزاری از نمایندگی شهرستانها دستور خرید در عرضه های اولیه نمیگیرند و در پایان عرضه بعلت عدم درخواست از سوی ایستگاه مورد نظر سهمیه آن ایستگاه به مدیران کارگزاری داده می شود نمونه کارگزاری ... در ارومیه
جالب این هست که در عرضه تیپیکو سفارشم رو قبل از آغاز آماده کرده بودم و وقتی ارسال سفارش باز شد فورا فرستادم و دقیقا طبق سندی که ثبت شده ، دقیقا 1 دقیقه بعد از بازگشایی معاملات آنلاین سفارش من در کارگزاری ...ثبت شد ولی انجام نشد . جالبتر اینکه آخرین معامله انجام شده حدودا 1.5 دقیقه بعد از ثبت سفارش من بود
پرسشم اینه که اگر سفارش من ثبت شده ، اونهم 1.5 دقیقه قبل از پایان معامله ، چرا انجام نشده ؟
این رو از کارگزاری ... پرسیدم . جوابی که گرفتم این بود : تق تق - 2 بار زنگ زدم و کلی تو صف وایستادم و خیلی با ملایمت هم صحبت کردم ولی وقتی گفتم اینطور شده هر 2 بار گوشی رو قطع کردن و حتی یک پاسخ دروغ هم نگفتن .
در ضمن بنده لیسانس کامپیوتر دارم و به طور یقین عرض می کنم که مدیر عامل شرکت نرم افزاری ...یا نخواستند و یا نتوانستند به طور شفاف صحبت کنند . چون دستکاری اینقدر آسان هست که میشه گفت که یکم متخصص در کمتر از 5 دقیقه می تواند هر کاری که بخواهد در نرم افزار انجام دهد و کاملا کنترل کند . وقتی سفارشی ثبت می شود ولی اعمال نمی شود به این معنی است که هسته معاملات بسته می شود . منظورم این است که سیستم را طوری دستکاری میکنند که همه چی به طور قانونی ثبت می شود ولی وارد هسته معاملات نمی شود و شما به صورت مجازی هستید . مثل سهام عدالت که اصلا معلوم نیست چی هست و چی نیست
پیشنهاد شما مشکل را حل نخواهد کرد ، زیرا ثبت درخواست ها با قیمت های مورد نظر برای افراد حقیقی کاری دشوار است اما پیشنهاد زیر اجرایی تر است:
پیشنهاد
کاربران درخواست خود را بدون قیمت سهم ثبت نمایند و سیستم به کاربران براساس اولویت زمانی به میزان موجودی نقدی در سقف سهمیه اقدام نماید.
بطور مثال من کاربر در روز عرضه 800 هزار تومان موجودی دارم درخواستم را ثبت می کنم وقتی سهمیه 2000 و تعیین شد و قیمت هم 6000 ریال کشف شود سیستم تا سقف 800 هزار تومات به من سهم تخصیص دهد.
بعید می دانم کسی از کاربرانی بورسی که بصورت بر خط معامله می کنند محتویات این مقاله را باور داشته باشند. آنچه عیان است چه حاجت به بیان است کمی هم انصاف بدین و انسان را ... فرض نکنید!
اعتماد در پی این تصمیم سلب شده از بازار ......
پیشنهاد شما یک ایراد بزرگ دارد و آن اینکه تر فرد فقط یک بار سفارش دهد یعنی باز میشه خیلی راحتر از الان ویژه خواری کرد شما هم که مخالف این هستید پس پیشنهاد شما رد شد.
كاربر آنلاين هستم و يك سالي است كه قيد عرضه اوليه را زدهام. تخلف روشن و پرسود است. اگر عزمي براي رسيدگي بود ، مشكل تا حالا حل شده بود.
من معاملم انجام شد از" صف سفارشات" رفت به "قسمت معاملات انجام شده" و پول هم از حسابم تا فردا که میدیدم کم شده بود بعد دو روز رفتم دیدم پول برگشته و 2000 سهم تیپیکو که خریده بودم نیست ....!!!!!!!
من معاملم انجام شد از" صف سفارشات" رفت به "قسمت معاملات انجام شده" و پول هم از حسابم تا فردا که میدیدم کم شده بود بعد دو روز رفتم دیدم پول برگشته و 2000 سهم تیپیکو که خریده بودم نیست ....!!!!!!!