گزارشي از وضعيت فلزات در جهان؛ رونق بازار فلزات در سال 2008 ادامه مي‌يابد

{mosimage}

طالع‌بينان چيني سال 2007 را سال خوك طلايي ناميدند و براي آنها اين سال بسيار پربار بود، چون سرمايه چيني‌ها در اين سال بيش از صددرصد رشد داشت و از آنجا كه فلزات قيمتي مثل طلا نقش پررنگ و مثبتي در اين امر داشتند، مي‌توان سال گذشته را سال طلايي ناميد.

امسال يعني سال 2008 سال موش است. براساس طالع‌بيني چيني سال موش سال رونق كار و سرمايه است. يعني مي‌توان گفت امسال، سال شكوفايي و موفقيت صنايع فلزي نيز هست. البته تنها گذشت زمان مشخص مي‌كند كه آيا تجارت فلزات صنعتي نسبت به دوره تقريبا يكنواختي كه در سال گذشته داشتند بهبود پيدا مي‌كند يا خير؟ نياز چين و تقاضاي جهاني پاسخگوي اين سوال خواهد بود.

فلزات قيمتي: طلا

طي دوازده ماه گذشته قيمت طلا حدود 35 درصد افزايش يافته است. در آغاز سال 2007 قيمت طلا به علت افزايش قيمت نفت و كاهش ارزش دلار افزايش يافت، قبل از كاهشي كه به علت تنش‌هاي بين‌المللي به‌وجود آمده بر سر مسائل سياسي ايران و سوريه دچار آن شده در سه ماهه دوم سال نيز قيمت طلا همچنان ضعيف باقي ماند كه علت آن افزايش فروش طلا از سوي بانك‌هاي مركزي و امتناع شركت‌هاي اعتباري از تقاضا براي سرمايه‌گذاري بر روي طلا به علت كاهش نقدينگي بود.

به هرحال در ماه ژولاي نشانه‌هاي بازگشت طلا به جايگاه اصلي و در شان خودش آشكار شد و كاهش غيرمنتظره نرخ بهره از سوي دولت ايالات متحده، نوسانات بازار و كاهش ارزش دلار باعث شد تا قيمت طلا در ماه نوامبر به ركورد 845 دلار در هر اونس برسد. سرمايه‌گذاري در STGT كه محل مبادله پول با شمش‌هاي طلاست 39 درصد افزايش پيدا كرد و به ركورد 628 متريك تن رسيد. كاهش يك درصدي نرخ بهره وام و رساندن آن به 25/4 درصد توسط دولت ايالات متحده در سال گذشته باعث شد ارزش دلار آمريكا در برابر يورو در ماه نوامبر به 4967/1 دلار برسد كه پايين‌ترين حد ارزش دلار در برابر اين ارز قدرتمند اتحاديه اروپا در طول تاريخ بود.

چشم‌اندازي كه براي طلا در سال 2008 پيش رو قرار دارد با توجه به اصولي كه مي‌گويد ارزش دلار در بخش عمده‌اي از اين سال همچنان ضعيف باقي مي‌ماند، منظره بازاري رو به ترقي و پررونق است. در مورد طلا رشد چشمگيري در توليدات معدني پيش‌بيني نشده است. همچنين با توجه به بحران اقتصادي پيش روي كشورهايي مانند ايالات متحده، پادشاهي بريتانيا و آلمان كه بيشترين موجودي طلا را در اختيار خود دارند به نظر مي‌رسد ميزان فروش طلا توسط بخش‌هاي رسمي ضريب عرضه را ضعيف‌تر كند.

در سال 2008 همچنين اين شانس براي طلا وجود دارد كه صاحبان ارزهاي خارجي از مبادله ارزهاي خود با دلار به سمت مبادله آن با شمش‌هاي طلا بروند كه اين مسئله عامل ديگري براي افزايش تقاضا براي طلا و در نتيجه بهبود بازار آن خواهد بود. براساس ضعيف‌ترين پيش‌بيني‌ها قيمت طلا در سال 2008 در نقطه اوج به هزار دلار در هر اونس مي‌رسد و اگر بحران سيستم‌هاي اعتباري تشديد شود و بانك‌هاي مركزي مجبور شوند بيش از حد مجاز و قابل انتظار نقدينگي وارد سيستم مالي كنند و نيز تنش‌ها در خاورميانه از خط قرمز و يا به‌اصطلاح «رد آلرت» عبور كند طبق خوشبينانه‌ترين پيش‌بيني‌ها قيمت طلا در نقطه اوج خود به 1200 دلار در هر اونس مي‌رسد.

نقره

قيمت نقره در دوازده ماه گذشته 16 درصد افزايش يافت. قيمت نقره عموما وابستگي زيادي به قيمت طلا دارد، اما چون نقره كاربردهاي صنعتي زيادي (مثل چاپ و توليد فيلم، وسايل الكتريكي، باتري‌هاي مختلف و فوق رساناها) دارد، قيمت آن از وضعيت اقتصادي نيز تاثير مي‌پذيرد.

وقتي كه آشفتگي بازارهاي مالي در تابستان به اوج خود رسيد، با توجه به اينكه سرمايه‌گذاران از تاثير ركود اقتصادي بر تقاضا براي نقره مطلع بودند نسبت سرمايه‌گذاري بر روي طلا به نقره نسبتا افزايش يافت به‌طوري كه اين ميزان در طول سه هفته اول ماه آگوست از 52 درصد به 56 درصد رسيد. پيش‌بيني مي‌شود توليد معادن نقره در سال 2008 بهبود يابد كه در نتيجه آن حدود بازار نقره با حدود هزار تن مازاد مواجه مي‌شود و اين مسئله مي‌تواند قيمت نقره را تا حدي تحت فشار قرار دهد.

فلزات پايه

آينده فلزات پايه تا حدي به بهبود اقتصاد ايالات متحده كه نشانه‌هاي سقوط آن در سال 2007 مشاهده شد بستگي دارد. البته اين آينده از وضعيت اقتصادهاي در حال توسعه و توسعه‌يافته نيز مستقيما تاثير مي‌پذيرد.

در سه ماهه اول 2008، ادامه يافتن سستي اقتصاد جهاني و كاهش نياز، موجب كاهش مصرف فلزات پايه خواهد شد در سه ماهه دوم سال به علت بهبود وضعيت عمومي اقتصاد و به اصطلاح پر شدن چاله‌هاي اقتصاد كلان قيمت فلزات پايه احتمالا بهبود مي‌يابد. علاوه بر اين، بخش مسكن ايالات متحده پيش‌بيني كرده است بازار فلزات پايه بعد از پايان زمستان در ايالات متحده بهبود پيدا مي‌كند. احتمال رونق بخش مسكن در ايالات متحده موجب پيش‌بيني افزايش نياز به فلزات پايه شده است.

مس

قيمت مس بعد از ثبت بالاترين ركورد تاريخ خود به ميزان 8800 دلار براي هر تن در ماه مي سال گذشته با توجه به افزايش موجودي‌ها و عرضه زياد چين و به عبارتي كاهش نياز اين كشور، رو به نزول گذاشت. قيمت مس در طول سه ماهه اول سال 2007 تحت فشار گزارشات و اطلاعات مربوط به بازار كار و بخش مسكن ايالات متحده كه نشان‌دهنده نزول اقتصادي بود قرار داشت و كاهش يافت. قيمت مس در ماه فوريه بر اثر افزايش واردات چين اندكي جهش يافت و به‌دنبال كاهش موجودي در LME بازار مس دچار كسري موجودي شد.

بازار ضعيف مسكن در ايالات متحده نشان‌دهنده كاهش نياز به مس از سوي دومين كشور مصرف‌كننده بزرگ اين فلز در جهان است. قيمت مس احتمالا به علت كاهش ميزان موجودي‌ها و وضعيت نامشخص و متغير اقتصاد جهاني و ايالات متحده همچنان بالا باقي بماند، در حالي‌كه رشد نياز چين كه 23 درصد از تقاضاي جهاني براي اين فلز را به‌خود اختصاص مي‌دهد و همچنين توسعه زيرساخت‌ها در كشورهاي در حال توسعه مي‌تواند قيمت مس را بيشتر شارژ كند.

نيكل

قيمت نيكل در سه ماهه دوم سال 2007 به علت كاهش تاريخي موجودي در LME و نياز شديد جهان به فولاد ضدزنگ به بالاترين ركورد تاريخ خود رسيد. 60 درصد از تقاضا براي نيكل مربوط به بخش توليد فولاد ضدزنگ است. از ميانه‌هاي سال 2007 چند عامل باعث كاهش شديد قيمت نيكل شد. از جمله اين دلايل، كاهش تقاضا براي فولاد ضدزنگ و گزارش افزايش توليد در آينده از سوي توليدكنندگان نيكل بود. موسسه بين‌المللي مطالعات نيكل پيش‌بيني كرده است بازار نيكل در سال آينده با 100 هزار تن مازاد روبه‌رو شود. اين موسسه همچنين ميزان مازاد در سال گذشته را 120 هزار تن تخمين زده است.

در سال 2008، قيمت نيكل در ابتدا تحت تاثير كاهش ميزان موجودي LME و ادامه تاخير در اجرا و توسعه چند پروژه مهم توليد نيكل قرار خواهد گرفت. پيش‌بيني مي‌شود سهم زيادي از رشد توليدات مربوط به توسعه معادن قديمي و كم‌ارزش و پرهزينه در چين باشد. با توجه به افزايش توليدات فولاد در سال جديد به علت افزايش نياز كه باعث بالاتر رفتن قيمت آن نيز مي‌شود، بنابراين نياز به نيكل اوليه نيز افزايش مي‌يابد.

روي

قيمت روي در طول 12 ماه گذشته 43 درصد سقوط كرد. قيمت نقدي روي در LME در نوامبر سال 2006 به بالاترين ركورد تاريخ خود يعني 4658 دلار در هر تن رسيد كه علت آن ركورد كاهش موجودي در LME بود، اما افزايش موجودي سبب كاهش شديد قيمت در طول سه ماهه اول سال 2007 شد. كاهش شديد صادرات روي از سوي چين در ماه مارس و افزايش واردات اين كشور، به بهبود قيمت روي كمك كرد.

به هرحال با بهره‌برداري از معادن جديد و قديمي روي در سال 2007، ظرفيت توليد بازار اين فلز در سال گذشته تا حدود يك ميليون تن افزايش يافت. در حالي‌كه رشد كشورهاي آسيايي موجب افزايش نياز به روي مي‌شد، اين جريان به‌وسيله بحران بخش مسكن و وام‌هاي بانكي در ايالات متحده خنثي شد.

پيش‌بيني مي‌شود رشد توليدات خودرو و توسعه زيرساخت‌ها در چين و هند همچنان زياد باقي بماند كه اين امر موجب افزايش نياز به ورقه‌هاي فولاد گالوانيزه به‌منظور استفاده در ساخت بدنه ماشين‌ها و كاميون‌ها مي‌شود.

در هند، توسعه زيرساخت و بخش مسكن همچنان ادامه مي‌يابد، به‌ويژه با نزديك شدن به برگزاري مسابقات ورزشي كشورهاي مشترك‌المنافع كه در سال 2010 در اين كشور برگزار مي‌شود.

در ايالات متحده، پيش‌بيني مي‌شود افزايش نياز به فولاد گالوانيزه در بخش ساخت و سازهاي غيرمسكوني كاهش نياز به اين آلياژ را در بخش ساخت و سازهاي مسكوني كه در نتيجه ركود بازار مسكن اين كشور است جبران كند. پيش‌بيني شده است بازار روي در سال 2007 با 37/0 ميليون تن مازاد روبه‌رو شود. قيمت روي از 4 هزار دلار در هر تن در شروع سال 2007 به 2700 دلار در هر تن در ماه سپتامبر كاهش يافت اما مجددا در ماه نوامبر تا 3100 دلار در هر تن بالا رفت. ميانگين قيمت روي در سال 2008، 2800 دلار در هر تن پيش‌بيني شده است.

سرب

در ماه ژوئن سال 2006، سرب با كاهش 83 درصدي موجودي از حاشيه خارج شد و مورد توجه همگان قرار گرفت. اين توجه ناگهان فتيله قيمت سرب را آتش زد و مانند موشك آن را به هوا فرستاد به طوري كه ظرف 16 ماه قيمت اين فلز 335 درصد افزايش يافت. اين مسئله باعث شد موجودي سرب LME در ماه اكتبر به 20 هزار متريك تن برسد كه اين ميزان فقط برابر با مصرف يك روز جهان از اين فلز بود.

سرب تا اواسط اكتبر سال 2007 با 135 درصد افزايش قيمت بهترين نقش را در ميان فلزات بازي كرد و بعد از آن قيمت اين فلز در دو ماه پاياني سال به علت افزايش موجودي 40 درصد كاهش يافت. معدن سرب «مگلين» كه 3 درصد از توليد معادن روي جهان را به خود اختصاص مي‌دهد در ماه آوريل بسته شد.

اين امر بعد از آنكه از سوي مقامات بهداشت صادرات روي از بندر Esprance به علت فوت پرندگان كه ناشي از مسموميت توسط روي گزارش شده بود متوقف شد، اتفاق افتاد. بعد از اين اتفاق، قيمت سرب در سرتاسر سال به دنبال ارائه اخبار مختلف از وضعيت اين معدن افزايش يافت تا اينكه در ماه نوامبر بعد از آنكه مسئولان اعلام كردند اميدوارند صادرات سرب معدن مگلين را از سال 2008 از طريق بندرگاه Fremantle از سر بگيرند و اين خبر باعث شيب نزولي قيمت سرب شد.

قيمت سرب در سال 2008 مي‌تواند حداقل 2150 يا 2000 دلار در هر تن باشد و در بالاترين ميزان خود در نيمه دوم سال به 3200 دلار در هر تن برسد. قيمت سرب در نيمه دوم سال 2008 با توجه به بهبود وضعيت اقتصاد كلان مي‌تواند افزايش بيشتري پيدا كند.

كارشناسان براي بازار سرب در سال 2008، 15/0 ميليون تن مازاد پيش‌بيني مي‌كنند.