نان فخاران آجر شد

کد خبر : ۱۱۷۸۲۱

شرق: رکودی که در بازار مسکن در یک سال گذشته سایه افکنده، دامنگیر فخاران هم شده است. آجرپزان در یک‌سال اخیر به دلیل کاهش تعداد ساخت‌وسازها، کوره‌هایشان خوابیده و نانشان آجر شده است. احمد بهمن‌صفت، متصدی آجرپزی که در نزدیکی قم واقع شده این رکود را پس از افزایش قیمت سوخت، دومین بحران در این بخش می‌داند. آجرپزی از فعالیت‌های مهم در ایران قدیم بود اما امروز این شغل در حصار مشکلات قرار دارد به‌طوری‌که تحولات سال‌های اخیر 30درصد از کوره‌ها را تعطیل کرده است. بعد از هدفمندی قرار بود کوره‌هایی که با نفت کوره کار می‌کرد گازسوز شود اما فاز نخست هدفمندی تمام شد و این هدف به سرانجام نرسید. قبل از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها قیمت هر مترمکعب گاز 8/18تومان بود، اما بعد از اجرای قانون، قیمت گاز برای کوره‌های تولید آجر به 70تومان به ازای هر مترمکعب افزایش یافت. با افزایش قیمت حامل‌های انرژی قرار بود تسهیلات 500میلیون‌تومانی به هر واحد برای بهینه‌سازی مصرف سوخت داده شود که تاکنون این موضوع محقق نشده است.
‌ چندسال است آجرپزی در ایران وجود دارد؟
ایرانیان از زمان‌های قدیم از آجر استفاده می‌کردند. با پختن و مصرف آن آشنا بوده‌اند. پختن آجر هم همزمان با پیدایش آجر ابداع شد. نخستین‌بار با پخته‌شدن گل دیواره‌های اجاق‌ها باعث شد ایرانیان با روش پختن آجر آشنا شوند. در دوران ساسانیان مصرف آجر پیشرفت زیادی کرد و در آن زمان بناهای ساسانیان با آجرهایی به ابعاد 40 × 40 × 77 سانتیمتر ساخته می‌شده است.
احتمال داده شده است که در عصر پارینه‌سنگی با توجه به ردپای انسان‌ها روی گل توجه شکارچیان به استفاده از گل‌های رسی جلب شده است و در سیر تکاملی اولیه خود خشک‌کردن آن در آفتاب به اذهان انسان‌های آن زمان رسیده است دلیل عمده استفاده از گل‌ها و به خشت تبدیل‌کردن آنها، دو خصوصیت عمده گل‌ها بوده که یکی خمیری‌بودن خشت در هنگام‌ تربودن آن و دومی صلب‌بودن آن در زمان خشک‌شدن آن است. هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست که پخت خشت‌های گلی در چه موقع و در چه مکانی شروع شد اما طبق نظر تاریخ‌نویسان در شش‌هزارو500سال پیش، قصر کیش در سومر باستان توسط خشت‌های پخته‌شده یعنی آجر، مفروش شده است.
‌ در قدیم آجرها چگونه پخته می‌شد؟
نحوه پخت این آجرها بسیار ابتدایی بود. روش کار به این ‌صورت بوده که چند لایه آجر پخته‌شده روی سطح زمین قرار داده می‌شده به‌طوری‌که مجراهایی در جاهای مختلف بین آنها برای قراردادن سوخت وجود داشته است. سپس خشت‌های خشک‌شده را روی این پی آجری می‌چیدند. بین خشت‌ها فضاهایی را خالی می‌گذاشتند تا سوخت بیشتری در آنها جای داده شود. برای جلوگیری از اتلاف حرارت، کل کوره را با خاک رس یا آجر پخته‌شده پوشش می‌دادند. بعد از آن سوخت را آتش می‌زدند تا کاملا بسوزد این عمل ممکن بود روزهای زیادی به‌طول انجامد. بعد از پخته‌شدن هم دوره انتظار طولانی‌تر برای خنک‌شدن کوره باید طی می‌شد.
‌ اما امروزه آجر به‌راحتی در کوره‌ها پخته می‌شود. سوخت این کوره‌ها چیست؟
گاز و مازوت، سوختی است که برای پختن آجرها مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از اجرای قانون هدفمندی قیمت این سوخت با افزایش قابل‌ملاحظه‌ای روبه‌رو شد.
‌ برای بهینه‌سازی مصرف سوخت اقدامی در این واحدها صورت نگرفت؟
قبل از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها قیمت هر مترمکعب گاز 8/18تومان بود، اما بعد از اجرای قانون قیمت گاز برای کوره‌های تولید آجر به 70تومان به ازای هر مترمکعب افزایش یافت. با افزایش قیمت حامل‌های انرژی قرار بود که تسهیلات 500میلیون‌تومانی به هر واحد برای بهینه‌سازی مصرف سوخت داده شود که تاکنون این موضوع محقق نشده است.
‌ مصرف سوختتان چقدر است؟
در حال حاضر به ازای تولید هر تن آجر در واحدهای گازسوز 55 تا 60 مترمکعب گاز مصرف می‌شود. همچنین در واحدهای مازوت سوز نیز تولید هر تن آجر نیازمند 70 تا 80 لیتر مازوت‌است؛ بنابراین با بهسازی واحدها حداقل می‌توان تا 20درصد میزان مصرف حامل‌های انرژی را کاهش داد که این امر مستلزم تامین منابع مالی برای تجهیز واحدها به دستگاه‌های مدرن است.

به‌جز مشکلات مورد اشاره، رکود اخیر بازار مسکن هم بر تولید شما اثر داشته است؟
در یک‌سال اخیر ساخت‌وسازها به‌شدت کاهش یافته است. مسلما در اثر این اتفاق، خرید مصالح هم با افت مواجه شده است. فخاران هم از این قاعده مستثنا نبوده‌اند و تولیدشان تحت تاثیر رکود بازار کاهش یافته است. بحران‌هایی که در چندسال اخیر به وجود آمده توانسته 30درصد از کوره‌ها را تعطیل و نان فخاران را آجر کند.