نظر فعالان بازار سرمایه درباره عملکرد متولیان بورس

براساس گزارش بورس نیوز، جمعیت کثیر سرمایه گذاران در حالی با اطمینان کامل نسبت به پتانسیل های بورس جهت اعطای بازدهی مناسب به آنها و با تکیه بر اظهارات مسئولین سازمان بورس و مقامات مسئول اقدام به سرمایه گذاری در بازار سهام کردند که حتی به مخیله آنها هم خطور نمی کرد که شاهد افت این چنینی شاخص کل و قیمت سهام شرکت های بورسی طی مدت زمان میان مدت باشند. افزون بر آن در بدترین شرایط مسئولان ذیربط که روزگاری تمام توان خود را در راستای ترغیب سرمایه گذاران جهت ورود به بورس به کار بردند هیچ اقدامی جهت صیانت از این مجموعه از فعالان بازار سرمایه انجام ندهند.

براساس این گزارش اقدامات اعمال شده توسط مسئولان ذیربط در شرایط نابسامان بورس از جمله مواردی است که طی این مدت همواره از سوی سهامداران خرد و کارشناسان بازار سرمایه مورد انتقاد قرار گرفته و این مجموعه از سرمایه گذاران نسبت به این گروه از مسئولان معترض هستند.

در همین راستا، این سایت خبری نیز به برگزاری نظرسنجی در قالب طرح این سوال "آیا عملکرد کلیه متولیان بازار سرمایه را در مدیریت شرایط فعلی بورس و حمایت از سهامداران خرد مناسب می دانید؟" اقدام نموده، به طوریکه با مشارکت نزدیک 12 هزار نفری بازدید کنندگان حدود 87 درصد آنها بر عدم کارایی متولیان بازار سرمایه و نهادهای وابسته به آن معتقد بودند، حدود هفت درصد آنها تا حدودی احساس رضایت نسبت به عملکرد این گروه از مسئولان می کنند و در نهایت مابقی بازدیدکنندگان یعنی بیش از پنج درصد آنها، معتقدند که به طور قطع مقامات ذیربط اقدمات مؤثری در راستای صیانت از سهامداران خرد انجام داده اند. برهمین اساس واضح است که اکثر غریب به اتفاق سهامداران بر این باورند که مسئولان مذکور اقدامات کارآمدی در این خصوص انجام نداده اند.

در ادامه این گزارش در نظر داریم عملکرد مسئولان طی مدت زمان حاکمیت روند منفی در بورس را مورد بررسی قرار دهیم.

براساس این گزارش، بازار سهام در حالی سال جاری را در فضایی مملو از امیدواری نسبت به آینده اقتصادی و سیاسی کشور آغاز کرد که همراه با رشد شاخص کل، قیمت سهام اغلب شرکت های فعال بورسی نیز با افزایش همراه شد و اغلب سرمایه گذاران بازدهی قابل توجه بیش از 100 درصدی را از ابتدای امسال تا اوسط دی ماه کسب کردند، این در حالی است که مسئولین ذیربط نسبت به ایجاد حباب قیمتی در بورس احساس خطر کردند و با به دست فراموشی سپردن اظهارات و بیانات پیشین خود مبنی بر کارایی بازار سهام نسبت به بازارهای موازی با آن، اقدام به حرکتی جالب زدند.

به گونه ای که نماد 14 شرکت فعال که در بازار پایه معامله می شوند طی 21 دی ماه سال جاری با اعلام پیغام ناظر بازار، به بازار پایه توافقی منتقل شدند.

تاریخ مذکور مصادف است با زمانی که شرکت های مذکور که با دستور و خواسته مدیر عامل شرکت فرابورس وارد بازار پایه شدند طی مدت زمان معامله در این بازار با حمایت ها و اظهارات مقامات مسئول مبنی بر عدم وجود ابهام در صورت ها و گزارش های مالی آنها، بازدهی های بیش از 150 درصدی و حتی 300 درصدی را به سهامداران خود اعطا کرده بودند، به گونه ای که بخش عمده ای از سهامداران اعم از حقیقی و حقوقی نقدینگی های خود را درگیر روند معاملات سهم های مذکور کرده بودند.

برهمین اساس می توان گفت یکی از دلایل تشدید روند منفی بورس اقدامات خلق الساعه مدیر عامل شرکت فرابورس و نهادهای وابسته به آن باشد، چراکه چنین اقدامی بدون ارایه هیچگونه پیش فرض و اطلاعی به شرکت های مذکور و سهامداران موجب از بین رفتن اعتماد سرمایه گذاران به نحوه عملکرد مسئولان شد، پارامتری که در ورود نقدینگی به بورس و رونق آن نقش بسیار مهمی را ایفا می کند.

علاوه بر این نکته دیگری که در زمان انتقال نمادهای مذکور از بازار پایه به توافقی وجود دارد این است بسیاری از سهامداران و کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که این اقدام دقیقاً پس از شکل گیری جمعیت کثیر سهامداران شرکت های مذکور که قبلاً چندان مورد توجه فعالان بازار سرمایه نبودند، صورت پذیرفته و به نوعی این حرکت در راستای جلوگیری از بازدهی بیشتر آنها تلقی شده است. سوالی که در اینجا مطرح بوده این است که چرا ناظر بازار اقدام به توقف یا انتقال این نمادها در زمان رشد قیمت سهام آنها و پایداری صف های پرحجم خرید در این نمادها نکرده، به گونه ای که به نظر می رسد اگر چنین اقدام در آن زمان انجام می پذیرفت، جامعه بزرگ سهامداران نیز در این شرکت ها تشکیل نمی شد و از ورود سهامداران حقیقی به سهم های مذکور جلوگیری به عمل می آمد. از این رو می توان گفت اقدام مذکور بسترهای لازم جهت ایجاد عدم اطمینان نسبت به اظهارات مسئولان را فراهم کرد.

در این شرایط بسیاری از سهامداران در حالی اعترض خود را نسبت به این اقدام مسئولان اعلام می کردند که مدیر عامل شرکت فرابورس همواره بر مناسب و کارآمد بودن این اقدام تأکید می کرد.

براساس این گزارش تداوم افت شاخص کل و کاهش ارزش سهام شرکت های بورسی موجب شد تا اوضاع آنقدر نامناسب و آشفته شود که رییس سازمان بورس و برخی مسئولان با برگزاری جلسات متعدد و صبحانه های کاری از سهامداران حقوقی تقاضا کنند تا اقداماتی جهت کنترل روند معاملات و در راستای حمایت از سرمایه گذاران انجام دهند و از عرضه های پرحجم اجتناب ورزند، حال آنکه این مجموعه از سرمایه گذاران که بخش اعظمی از سرمایه های خود را در شرکت های فعال بورسی بازار پایه ای سرمایه گذاری کرده بودند و با انتقال آنها به بازار توافقی زیان های هنگفتی را متحمل شده بودند، به دلیل عدم رضایتمندی از اقدامات مسئولان ذیربط و دل چرکین بودن از آنها، به کاهش عرضه تن ندهند و همچنان طی معاملات روزانه حجم زیادی از سهام تحت تملک خود را واگذار کنند.

جریان به همین جا ختم نشد و نمایندگان مجلس نیز به افت بازار دامن زدند، به طوریکه موافقت آنها با نرخ خوراک 15 سنتی و سپس تغییر آن به 13 سنت، حساسیت هایی را در بازار سهام ایجاد کرد. به نظر می رسد مجلسی ها با هدف قرار دادن صنعت پتروشیمی که حجم قابل توجهی از بازار سرمایه را تشکیل می دهند، نقشی مؤثر در تداوم روند کاهشی بورس ایفا کردند بطوریکه عدم اعتماد سرمایه گذاران با انتشار این خبر شدت گرفت، چراکه متولیان بازار سرمایه هیچگونه عکس العملی جهت اعتراض به دولت و مجلس از خود نشان ندادند.

بالاخره در پی عدم حمایت سهامداران حقوقی از سهامداران جز رییس نظارت بر بورس و بازارهای بورس طی اقدامی نحوه جدید سفارش گیری در سیستم معاملاتی بورس را طراحی کرد و طی شنبه هفته گذشته بطور رسمی در روند معاملات اجرا شده، روش جدیدی که اگرچه معایب و اشکالات فراوانی دارد اما فعلاً منجر به بازگشت روند صعودی به شاخص بورس و قیمت بعضی سهام شرکت ها شده است.

در پایان این گزارش می افزاید، متولیان بازار سرمایه با اقدام اخیر خود اصلی ترین رکن در بورس یعنی نقدشوندگی از میان بردند. برهمین اساس و با توجه به مطالب عنوان شده در این گزارش می توان در این نظرسنجی به جمعیت کثیر بازدیدکنندگان که بر عدم کارایی متولیان بورسی معتقد بودند، حق داد.