موج:قيمت تمام شده پول براي بانك ها

حسين صالحي كارشناس بازار سرمايه

هر بانكي با توجه به منابعي كه در اختيار دارد اقدام به اعطلاي تسهيلات، پرداخت بدهي ها، سرمايه گذاري و يا خريد دارايي ثابت مي نمايد. قيمت تمام شده پول با توجه به نوع و ميزان منابع حائز اهميت مي باشد و يكي از راه هاي مقايسه دو بانك بررسي قيمت تمام شده پول براي آن ها مي باشد.

منابع بانك را سه بخش بدهي (انواع سپرده هاي ديداري و غير ديداري به صورت كوتاه مدت و بلند مدت و يا ارزي و تسهيلات دريافتي از ساير بانك ها)، حقوق صاحبان سهام و همينطور وجوهي مانند ذخيره مطالبات مشكوك الوصول و ذخيزه استهلاك تشكيل مي دهد كه براي محاسبه قيمت تمام شده پول از روش زير استفاده مي كنيم.

الف) ابتدا بخش آزاد منابع را محاسبه مي نماييم (براي مثال 17% سپرده ها مي بايست به عنوان سپرده قانوني نزد بانك مركزي سپرده شود لذا منابع در دسترس بانك از اين محل 83% سپرده ها مي باشد)

منابعي كه نياز به كسر سپرده قانوني ندارند عبارتند از : سپرده هاي مدت دار ارزي، ذخيره استهلاك و ذخيره مطالبات مشكوك الوصول، حقوق صاحبان سهام و تسهيلات دريافتي از ساير بانك هاب)هزينه بهره هر بخش از منابع آزاد را با توجه به نرخ بهره واقعي محاسبه مي نماييم (براي مثال اگر نرخ بهره واقعي سپرده هاي يكساله 20.78% باشد و ميزان سپرده آزاد يكساله در انتهاي دوره 12.737 ميليون ريال باشد هزينه بهره آن برابر 2.647 ميليون ريال مي شود)

منابعي كه هزينه بهره ندارند عبارتند از : سپرده هاي ديداري، سپرده هاي قرض الحسنه پس انداز، سپرده هاي ارزي و ساير سپرده ها، ذخيره استهلاك و ذخيره مطالبات مشكوك الوصول، حقوق صاحبان سهام (در بانك هاي خصوصي نرخ بازده مورد انتظار از سرمايه معمولا جز محاسبات فوق منظور مي شود)

ج) هزينه موزون شده بهره اي منابع را محاسبه مي كنيم كه از تقسيم هزينه بهره محاسبه شده در بخش "ب" تقسيم بر ميانگين بخش آزاد منابع محاسبه شده در بخش "الف" بدست مي آيد.

د) هزينه موزون شده بهره اي محاسبه شده در بخش "ج" بعلاوه هزينه غير بهره اي( كه حاصل تقسيم هزينه هاي فوق تقسيم بر ميانگين بخش آزاد منابع محاسبه شده در بخش "الف" مي باشد) قيمت تمام شده پول براي بانك مي باشد.