عاملی کلیدی در موفقیت بازار دارایی فکری

فهرست اوراق معامله شده بازار دارایی فکری

همانطور که مستحضر هستید بازار دارایی فکری بازاری پر پتانسیل و بسیار پویا اما زمان بر است نباید انتظار معاملات بسیار سریع و آنی را در این بازار داشت. البته باید متذکر شد که شاید بسیاری از شرکت ها و صنایع مرتبط با این اختراعات از وجود چنین بازاری بی اطلاع بوده و در مواجهه با این بازار و خرید کردن و یا شریک شدن در سهام این دارایی های فکری ، محتاط بوده و احساس غریبی بنمایند اما باید در پاسخ به این دوستان متذکر شد که فلسفه­ی ایجاد بازار بورس نائل شدن به قیمت های شفاف، روشن و کاملا منصفانه است. این اختراعات توسط متخصصان مالی ارزشگذاری شده و نرخ اولیه جهت معامله تعیین شده اما با این حال باز هم قابلیت مذاکره در جلسات مابین خریدار و فروشنده وجود داشته؛ همچنین پتانسیل انجام این معاملات بنا بر توافقات قبلی نیز وجود خواهد داشت.

این بازار بسیار نوپا در کشور، نیاز به فرهنگ سازی و آموزش در تمامی مراکز علمی - دانشگاهی و حتی صنایع را داشته و حتی تشنه ی تغییر دیدگاه بخش خصوصی است!

لازم به ذکر است که شرکت فرابورس ایران به عنوان متولی با در نظر گرفتن حداقل کارمزد ها ، مشاوره ها و حمایت های بی دریغ ، آموزش و اطلاع رسانی های مستمر و... در این راستا بسیار کمک رسان بوده است ، پارک فناوری پردیس با آغوشی باز کمک به سایر مراحل اجرایی، تأییدیه های فنی و تخصصی و حتی راهنمایی­های اجرایی مورد نیاز را انجام داده و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز با حمایت­ها، اطلاع رسانی ها و حتی تسهیلاتی که برای مخترع و حتی خریدار در نظرگرفته به اجرایی تر شدن این بازارکمک شایانی نموده است.

اما باید گفت که همیشه اذعان می­شود مشکلات مالی چالش تجاری­سازی اختراعات برای نخبگان است ولی در این راستا بورس ایده به کمک مخترعان و صاحبان طرح های صنعتی می­شتابد و با کمک ها و حمایت های مذکور اقدام به مشکل گشایی می نماید.

همیشه مطرح می شود که محفلی برای ارتباط صنعت و دانشگاه نیاز است حال باید گفت این سکو آماده است و باید دانشگاه و صنعت ما از وجود چنین پل ارتباطی بیش از پیش آگاه شود همچنین شفافیت ، آسودگی خاطر و امنیت سرمایه­گذار و مخترع تا حد بیشتری نسبت به شرایط قبلی فراهم می گردد!

تجاری سازی دانش و عملیاتی کردن ایده ها می تواند به برون رفت کشور از مشکلات اقتصادی و اجتماعی موجود در جامعه کمک نماید. کشور ما در شرایط رکودی به سر می برد و واقعا نیازمند را ه­اندازی تولید کشور با دانش فنی کاربردی با ارزش افزوده ی اقتصادی بالاست که در کنار کاهش هزینه­ها ، افزایش تولید و ایجاد تمایز، بهره وری را افزایش دهد. حال باید گفت در کنار تمامی تلاش­های دولت این بازار می تواند سهمی موثر را در این راستا دارا باشد چراکه اکثر این اختراعات و طرح­ها دانشی کاربردی را معرفی نموده اند که به دلیل توجیه پذیری از لحاظ فنی و اقتصادی توسط این بازار معرفی شده اند .

بورس دارایی فکری آمریکا نیز ساختاری مشابه بازار دارایی فکری ایران داشته و در واقع این بازارIPXIشیوه استاندارد سازی دارایی‌های فکری و معاملات آنها را با اجاره دادن به شرکت‌ها برای خرید و فروش واحدهای حق مالکیت دارایی فکری (ULR) دگرگون ساخته و بر اساس عملکرد آن، هر واحد گواهی «قراردادهای حق مالکیت دارایی فکری» می‌تواند برای یک بار استفاده در تولید یک محصول به شرکت دیگری واگذار شود. حتی در این بازار قابلیت اجرایی شدن معاملات ثانویه نیز ایجاد شده است.

مدت زمانی که طول می کشد در بورس دارایی فکری آمریکا به صورت متوسط که یک دارایی فکری به صورت عرضه اولیه آماده سازی شود حداقل 151 روز است و این مدت نیز صرف پذیریش اولیه ، ارزیابی علمی ، حتی صرف تشکیل نهاد واسط و... نیز می گردد.

باید نگاه بخش خصوصی برای بدست آوردن مزیت رقابتی نسبت به این بازار عوض شود و از پتانسیل­های این بخش بیش از پیش استفاده گردد .

البته جای دارد مخترعان و صاحبان ایده را نیز مخاطب قرار داده و به آنها بگوییم اگر اختراع و طرح­شان ارزشگذاری شد و خریدار و سرمایه گذاری متقاضی مشارکت یا خرید قطعی بود باید کمی با انعطاف بیشتری برخورد نمایند و واقع بینانه به این موضوع نگاه کنند . پذیرای مشارکت باشند و روحیه ی مشارکتی را در خود تقویت کنند چراکه باید بدانند توانایی و پتانسیل­ آن ها به این اختراع و طرح محدود نشده و حتما قابلیت های بیشتری برای زایش ایده های بهتر دارند اما لازم است نسبت به اجرایی شدن آن معامله با انعطاف بیشتری برخورد نموده تا بتوانند کارها و عملکرد خود را گسترش دهند.

اجرایی شدن این بازار با وجود حمایت های دولت و دید بسیار مثبت نسبت به این بازار و دلسوزی های شرکت فرابورس ایران ، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و پارک فناوری پردیس نیاز به تغییر نگرش بخش خصوصی و صاحبان ایده و اختراع دارد.

امید است؛ با برکندن عادت­های سنتی به روزمرگی در کارها به فکر ایجاد ، احیا و گسترش عملکردهایی دانشی ، اثر گذار و اقتصادی باشیم چراکه ایران امروز بیش از پیش نیازمند بکارگیری فناوری­های کاربردی است و باید وابستگی­های خود به درآمدهای گذشته را کمرنگ تر نموده و از دانش و پتانسیل های نخبگان ، طراحان و دانشمندان بهره مند گرددیم تا بتوانیم سازندگان اقتصادمان بر پایه های دانشی باشیم.

مهسا قربانی بوانی – مدرس دانشگاه علامه طباطبایی (ره)